Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Уңышты күктән көтөп булмай
Уңышты күктән көтөп булмай Өфө эргәһендә баҡсалар бихисап. Яҙ етеү менән биштәр аҫҡан
хаҡлы ялдағылар ҙа, зиннәтле машиналарына тейәлгән баҡсасылар ҙа ҡала ситенә ағыла. Йома көн кис һәм дүшәмбе иртән тығындар ике сәғәткә һуҙыла. Баш ҡалабыҙ эргәһендә байтаҡ баҡсасы ширҡәте бар. Уларҙы бергә туплап торған ойошма – Өфө ҡалаһының баҡсасылар союзы рәйесе Фәнил СИРАЕВ һорауҙарыбыҙға яуап бирә.



– Баҡсасылар берекмәһе ниндәй эштәр менән шөғөлләнә?
– Беҙгә йөкмәтелгән бурыстар бихисап. Төп эшебеҙ – баҡсасыға уңайлыҡтар булдырыу: транспорт, электр уты, юл мәсьәләләрен хәл итеүҙә ярҙам күрһәтеү. Кәрәк икән, хоҡуҡи ярҙам бирәбеҙ. Һуңғы йылдарҙа баҡсасылыҡҡа ҡағылышлы ҡануниәт үҙгәреүгә бәйле килеп тыуған һорауҙарға яуап бирәбеҙ. Ғөмүмән, союздың телефоны тынып торғаны юҡ.
– Һәр кемдең йылдар буйы туплаған тәжрибәһе бар. Үҙегеҙҙең баҡсала ҡулланған ябай ысулдар менән бүлешмәҫһегеҙме?
– Ысынлап та байтаҡ тәжрибә тупланды. Хәҙер күптәр “Ҡарағатты нисек дауаларға икән?” тип һорай. Ҡыуаҡ япраҡ ярмаҫ борон уға еҙ купоросы, марганцовка иретмәһен һиптерәм. Әрем төнәтмәһе лә һәйбәт ярҙам итә. Бөтөн зарарлы ауырыуҙарҙан да, бөжәктәрҙән дә һарымһаҡ ҡулланып ҡотолорға була. Бер биҙрә һыуға бер ус һарымһаҡты иҙеп һалабыҙ ҙа, ун көн ҡараңғы урында тотҡандан һуң, шул һыу менән һиптереп сығабыҙ. Тик был сараларҙың барыһын да ағас йә ҡыуаҡ сәскә атҡанға тиклем эшләргә кәрәк. Йәй дауамында үҫентеләр башҡа сир менән зарарланмаһын өсөн түтәл араларына ла, буш урындарға ла пәйғәмбәр тырнағы ултыртам. Был сәскәне ябай борсаҡ менән дә алмаштырырға мөмкин. Һөҙөмтәһе шул уҡ буласаҡ.
– Йәш баҡсасыларҙы иң ҡыҙыҡһын­дырған һорауҙарҙың береһе – үҫен­теләрҙе ҡасан ултыртырға?
– Иң ҡулайлыһы, әлбиттә, көҙ. Өлгөрмәһәгеҙ, иртә яҙҙан тотоноғоҙ. Беҙҙең һауа шарттарына ҡулайлаштырылғанын һайлағыҙ. Мәҫәлән, “башкирская красавица”, “московская грушовка”, “спартак”, “бузовьязовская”, “антоновка”, “терентьевка”, “солнцедар” – иң тәмле алмалар.
– Бөгөн кибеттәрҙә ниндәй генә орлоҡ юҡ, күҙ ҡамаша. Әммә сағыу, мул уңыш вәғәҙә иткәндәре, берен­сенән, ҡыйбатыраҡ булһа, икенсенән, F1 билдәһе ҡуйылған. Тимәк, үҙегеҙгә оҡшаған сәскә, йәшелсә орлоҡтарын йыйып, икенсе йыл сәсеп булмай, йәнә кибеттән орлоҡ һатып алырға тура киләсәк. Гибридтарҙың баҙарҙы яулауы нимәгә бәйле?
– Гибридтар үҙҙәре үҙҙәренә юл ярҙы. Уларҙың хаҡы ҡыйбатыраҡ булһа ла, уңышты ла мулыраҡ бирә, башҡа яҡтан да баҡсасыны ҡыуандыра. Ике быуат элек үк селекция эше ваҡытында ғалимдар шуға иғтибар итә: гибрид тоҡомоноң беренсе уңышы ике ата-әсәнең күрһәткестәренән күпкә яҡшыраҡ. Был асыш ауыл хужалығында, ысынлап та, революция ойоштора. Әлбиттә, F1-ҙең етешһеҙлектәре лә бар. Иң ҙуры, әлеге лә баяғы, уларҙан орлоҡ алып булмауы. Тимәк, гибридтарҙы тәҡдим иткән фирмалар сәсеү өсөн материалды яңынан алдырып торорға мәжбүр. Быға бик күп ваҡыт һәм эшсе хеҙмәте талап ителә. Был иһә үҙ сиратында орлоҡтоң хаҡын арттыра. Шулай ҙа, F1 гибридтарына өҫтөнлөк биреү тәүҙә кеҫәгә һуҡһа ла, һуңынан, уңыш йыйғанда, үҙен аҡлаясаҡ.
– Быйыл мул уңышҡа өмөт итеп буламы?
– Уңышҡа өмөт бағламаһа, бер баҡсасы ла ерҙә ҡаҙынмаҫ ине. Шулай ҙа уңыштың сере бары тик һауа торошона ғына бәйле түгел. Һыу, орлоҡтоң сифаты, ерҙең уңдырышлылығы ла – бик етди факторҙар. Уңғандарға уңыш йылмая ул!

Л. ҒАФАРОВА әңгәмәләште.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Тәҙрә төбөм "гөл" генә!

Тәҙрә төбөм "гөл" генә! 31.03.2019 // Баҡса

Беҙҙең һауа шарттарында йылылыҡ яратҡан культураларҙың үрсетмәһен йыш ҡына тәҙрә төбөндә үҫтерәләр....

Тотош уҡырға 820

"Үҫенте" кәңәш бирә

"Үҫенте" кәңәш бирә 21.03.2019 // Баҡса

Баҡса үҫтерергә яратҡандар өсөн яңы миҙгел яҡынлаша. Улар орлоҡтар һайлай, үҫентеләр ултырта,...

Тотош уҡырға 406

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре 15.03.2019 // Баҡса

Баҡсала мул уңыш үҫтереү иң тәү сиратта дөрөҫ һай­лан­ған орлоҡҡа бәйле. Юҡҡа ғына хал­ҡы­быҙ “Ни...

Тотош уҡырға 302

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә 16.10.2018 // Баҡса

Ғәжәйеп ризыҡ Йәшел помидорҙы йыуып, мейестә йомшарғансы бешереп алырға ла ит турағыс аша...

Тотош уҡырға 404

Ағас ботағы айырылһа…

Ағас ботағы айырылһа… 16.10.2018 // Баҡса

Һеҙ быйыл мул уңыш йыйҙығыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, алмағасығыҙҙың кәрәкле бер ботағы айырылып төшкән....

Тотош уҡырға 372

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға 16.10.2018 // Баҡса

Баҡса ул йәшелсә, емеш үҫтереү урыны ғына түгел, унда ял итеү өсөн дә уңайлы шарттар булдырылырға...

Тотош уҡырға 389

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур 16.10.2018 // Баҡса

Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы...

Тотош уҡырға 417

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың 16.10.2018 // Баҡса

Тәбиғәт шарттарына ҡарап, элегерәк көньяҡ халыҡтары Башҡортостанды “йәшел помидорҙар иле” тип...

Тотош уҡырға 395

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла!

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла! 26.09.2018 // Баҡса

Түбәнге Яйыҡбай – Һаҡмар йылғаһына һыйынып ҡына ултырған, әллә ни ҙур булмаған ауылдарҙан. Мәгәр...

Тотош уҡырға 460

Лимондар ҡайҙа үҫә?

Лимондар ҡайҙа үҫә? 25.09.2018 // Баҡса

Республикабыҙҙың ғорурлығы ул Өфөләге лимонарий. Уңған ғалим-биолог Фәриҙә Садиҡова тырышлығы менән...

Тотош уҡырға 367

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла 18.09.2018 // Баҡса

Күптәр “Йорт-ҡура” битендә өй, мал һарайы төҙөү, башҡа эштәр тураһында баҫыуҙы һорап яҙа. Әлбиттә,...

Тотош уҡырға 375

Уңышты нисек һаҡларға?

Уңышты нисек һаҡларға? 18.09.2018 // Баҡса

Сөгөлдөр һәйбәт һаҡланһын өсөн һабағын ҡул менән бороп өҙмәгеҙ, ә төбөн 1-1,5 сантиметр оҙонлоғонда...

Тотош уҡырға 415