Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Сейә Сейә, ҡыр сейәһе — ағас йә ҡыуаҡ, бейеклеге
7 метрға етә. Май айында аҡ сәскә ата, емеше июндә, июлдә өлгөрә. Ҡыр сейәһе республикабыҙҙа ла үҫә, әммә һуңғы йылдарҙа ныҡ кәмегән. Дауаланыу өсөн үҫемлектең емеше, япрағы ҡулланыла.


Емеше составында шәкәр (17,5 процент), пектин, каротин, В, С, РР витаминдары, фолий кислотаһы һәм башҡа биологик актив матдәләр бар. Сейәнең япрағы төрлө шифалы матдәләргә бай: витаминдар, ферменттар, минераль тоҙҙар… Сейәнең япрағын сәскә атҡан мәлендә йыйыу кәңәш ителә. Киптереү, һаҡлау — ғәҙәттәгесә. Емеше һәм һуты аҙ ҡанлылыҡтан, һыуыҡ тейҙереп сирләгәндә (тын алыу юлдары шешкәндә) файҙалы.
Сейә япрағынан әҙерләнгән ҡайнатма бауыр һәм үт ҡыуығы шешкәндә, эс киткәндә ҡулланыла.
Дауаны әҙерләү: киптереп ваҡланған 1 ҡалаҡ сейә япрағын 1 стакан ҡайнар һыуға һалып, талғын утта 10-15 минут ҡайнатып алырға кәрәк. Дауаны аш алдынан көнөнә өс тапҡыр 1-2 ҡалаҡ эсергә.
Сейә емеше һабаҡтарынан әҙерләнгән ҡайнатма бөйөр ауыртҡанда, эс киткәндә файҙалы.
Дауаны әҙерләү: 2 балғалаҡ киптерелгән емеш һабаҡтарын 1 стакан ҡайнар һыуға һалып, талғын утта 10-15 минут ҡайнатып алырға. Ашар алдынан көнөнә өс тапҡыр 1/3 стакан эсергә.
Баҡсала үҫтерелгән сейә лә файҙалы. Дауаланыу ҡыр сейәһен ҡулланғандағы кеүек.
Сейә емешенең һөйәгендә амигдалин исемле көслө ағыу бар. Быны оноторға ярамай.

Ҡара миләш


СейәҠара миләш Алтай крайында, Балтик буйы республикаларында киң таралған. Уның емештәре бик файҙалы. Алма менән сағыштырғанда, аҡһым — 3,9, органик кислота ике тапҡырға күберәк. Кеше организмына кәрәкле В1, В2, Рp, С витаминдары бар.

Үҫемлек тупраҡ­ҡа талапсан түгел. Ҡояш яҡтыһы төш­кән урында яҡшы үҫә һәм юғары уңыш бирә. Вегетация осоро иртә башла­на. Апрель аҙаҡтарына бөрө ебәрә башлай, май аҙаҡтарында сәскә ата. Сәскә атыуы 16-18 көн дауам итә. Тамыр системаһы тәрәнгә китмәй, һөрөү ҡатламында тарала. Ҡышҡы һалҡынға түҙемле, шулай ҙа 35-40 градуста сәскә бөрөләре, бер йыллыҡ сыбыҡтары өшөй. Һалҡындан зарарланған ҡыуаҡтар тиҙ төҙәлә һәм үҫеп китә.
Аҡһыл әсе ауыр тупраҡлы ергә ҡара миләш үҫентеһен ултыртҡанда һәр соҡорға өс күнәк серетмә, 200 г суперфосфат, 100 г хлорлы калий, 300 г эзбиз ҡатнашмаһы һалһаң, ҡыуаҡ тиҙ үҫеп китә. Уны орлоҡтан һәм вегетатив юл менән үрсетәләр. Ҡара миләш юғары уңыш биреүсән, экологик яҡтан файҙалы. Халыҡ медицинаһында ла ҡулланыла.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Тәҙрә төбөм "гөл" генә!

Тәҙрә төбөм "гөл" генә! 31.03.2019 // Баҡса

Беҙҙең һауа шарттарында йылылыҡ яратҡан культураларҙың үрсетмәһен йыш ҡына тәҙрә төбөндә үҫтерәләр....

Тотош уҡырға 780

"Үҫенте" кәңәш бирә

"Үҫенте" кәңәш бирә 21.03.2019 // Баҡса

Баҡса үҫтерергә яратҡандар өсөн яңы миҙгел яҡынлаша. Улар орлоҡтар һайлай, үҫентеләр ултырта,...

Тотош уҡырға 399

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре 15.03.2019 // Баҡса

Баҡсала мул уңыш үҫтереү иң тәү сиратта дөрөҫ һай­лан­ған орлоҡҡа бәйле. Юҡҡа ғына хал­ҡы­быҙ “Ни...

Тотош уҡырға 294

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә 16.10.2018 // Баҡса

Ғәжәйеп ризыҡ Йәшел помидорҙы йыуып, мейестә йомшарғансы бешереп алырға ла ит турағыс аша...

Тотош уҡырға 398

Ағас ботағы айырылһа…

Ағас ботағы айырылһа… 16.10.2018 // Баҡса

Һеҙ быйыл мул уңыш йыйҙығыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, алмағасығыҙҙың кәрәкле бер ботағы айырылып төшкән....

Тотош уҡырға 370

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға 16.10.2018 // Баҡса

Баҡса ул йәшелсә, емеш үҫтереү урыны ғына түгел, унда ял итеү өсөн дә уңайлы шарттар булдырылырға...

Тотош уҡырға 387

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур 16.10.2018 // Баҡса

Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы...

Тотош уҡырға 414

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың 16.10.2018 // Баҡса

Тәбиғәт шарттарына ҡарап, элегерәк көньяҡ халыҡтары Башҡортостанды “йәшел помидорҙар иле” тип...

Тотош уҡырға 394

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла!

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла! 26.09.2018 // Баҡса

Түбәнге Яйыҡбай – Һаҡмар йылғаһына һыйынып ҡына ултырған, әллә ни ҙур булмаған ауылдарҙан. Мәгәр...

Тотош уҡырға 458

Лимондар ҡайҙа үҫә?

Лимондар ҡайҙа үҫә? 25.09.2018 // Баҡса

Республикабыҙҙың ғорурлығы ул Өфөләге лимонарий. Уңған ғалим-биолог Фәриҙә Садиҡова тырышлығы менән...

Тотош уҡырға 363

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла 18.09.2018 // Баҡса

Күптәр “Йорт-ҡура” битендә өй, мал һарайы төҙөү, башҡа эштәр тураһында баҫыуҙы һорап яҙа. Әлбиттә,...

Тотош уҡырға 373

Уңышты нисек һаҡларға?

Уңышты нисек һаҡларға? 18.09.2018 // Баҡса

Сөгөлдөр һәйбәт һаҡланһын өсөн һабағын ҡул менән бороп өҙмәгеҙ, ә төбөн 1-1,5 сантиметр оҙонлоғонда...

Тотош уҡырға 413