Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Википедияға булған дәғүәләргә яуап
Донъяла киң билдәлелек яулаған интернет энциклопедияһы “Википедия”ға йәмәғәтселектең иғтибары артыу менән бергә уға белдергән дәғүәләр ҙә күбәйә бара. Ун ике йыллыҡ тәжрибәле белгес булараҡ, дәғүәләр сәбәбенә төшөнөргә, проект ҡағиҙәләренә таянып, уларҙы хәл итергә йәки хәл итеү юлдарын аңлатырға тырышам, сөнки күп осраҡтарҙа ризаһыҙлыҡ нигеҙе Википедияла түгел, ә ул ҡулланған мәғлүмәт сығанаҡтарының бәхәсле булыуында һәм дәғүәселәрҙең был бәхәсте беҙ хәл итергә тейеш тип уйлауында. Википедия асылын аңлап етмәүҙән, ҡәҙимге баҫма сығанаҡтар менән тиңләүҙән тыуа ундай дәғүәләр. Шуға күрә төп тәғлимәттәрҙе йыш осраған ризаһыҙлыҡтар аша аңлатып үтергә булдым.

1-се дәғүә: “Сейле-бешле мәҡәләләрҙе ниңә Википедияға ҡуяһығыҙ?”

Яуап: Википедия “постмодерация” ҡағиҙәһе нигеҙендә эшләй. Тулайым алғанда, Википедия тамамланған проект түгел, айырым мәҡәләләр генә тамамланған була ала. “Сейле-бешле” мәҡәләләрҙе мөхәррирләү дауам итә, был эш бер ни тиклем ваҡытҡа, хатта бер нисә йылға һуҙылырға мөмкин. Тәжрибәле википедистар тамамланмаған мәҡәләләр нәшер итмәй. Яңы башлаған мөхәррирҙәр шулай яҙышырға өйрәнә.
Хәл итеү юлы: “Сейле-бешле” мәҡәләгә “Тамамланмаған мәҡәлә” ҡалыбын ҡуйығыҙ. Тамамланмаған мәҡәләләрҙе мөхәррирләүгә күберәк кеше йәлеп итегеҙ. Ирекмән мөхәррирҙәр рәтен тулыландырығыҙ.
2-се дәғүә: “Википедияла дөрөҫлөккә тап килмәгән мәғлүмәт яҙылған. Ниңә хатаны инҡар итмәйһегеҙ, дөрөҫлөктө иҫбатламайһығыҙ?”
Яуап: Википедия – икенсел сығанаҡ, башҡа абруйлы сығанаҡтарға һылтанған, уларҙа яҙылған мәғлүмәткә нигеҙләнгән мәҡәләләр нәшер итә. Беренсел сығанаҡтарҙа дөрөҫ булмаған мәғлүмәтте инҡар итеү, дөрөҫлөктө иҫбатлау менән википедистар шөғөлләнмәй. Ҡапма-ҡаршы фекерҙәргә нигеҙләнгән бәхәсле мәҡәләләр уртаҡ ҡарашлы булырға тейеш.
Хәл итеү юлы: Дөрөҫлөккә тап килмәгән мәғлүмәт тураһында дәғүәгеҙҙе беренсел сығанаҡҡа ебәрегеҙ. Ҡапма-ҡаршы фекерҙәргә нигеҙләнгән бәхәсле мәҡәләләр буйынса фекер алышырға абруйлы белгестәрҙе саҡырығыҙ.
3-сө дәғүә: “Википедияның хакимдары популяр йәш яҙыусы тураһындағы мәҡә­ләмде юйҙы!”
Яуап: Һеҙ һәм уның уҡыусылары ғына белгән “популяр йәш яҙыусы” тураһында башҡа абруйлы сығанаҡтарҙа мәғлүмәт юҡ. Һеҙ Википедияны беренсел сығанаҡ итеп ҡулландығыҙ, ә улай ярамай. Википедияға башҡа абруйлы сығанаҡтарға һылтанған мәҡәлә генә тәҡдим итергә.
Хәл итеү юлы: “Популяр йәш яҙыусы” тураһында абруйлы сығанаҡтарҙа мәғлүмәт баҫылғандан һуң ғына Википедияға мәҡәлә яҙығыҙ.
4-се дәғүә: “Википедияға гәзиттә (журналда) сыҡҡан мәҡәләмде ҡуймайһығыҙ!”
Яуап: Википедияла гәзит мәҡәләләре нәшер ителмәй, унда энциклопедия тәртибендә яҙылған мәҡәләләр ҡуйыла. Гәзиттә баҫтырылған мәҡәләгә эстәлеге тура килгән Википедия мәҡәләһенән һылтанма яһарға мөмкин.
Хәл итеү юлы: Йөкмәткеһе тура килгән Википедия мәҡәләһенән үҙегеҙҙең мәҡәләгеҙгә һылтанма яһағыҙ. Мәҡәләгеҙҙе “йәмғиәт милке”нә күсереп, “автор милке”нең матди өлөшөнән баш тартһағыҙ, Викидәреслек йәки Викикитапхана проектына тейәгеҙ.
5-се дәғүә: “Һеҙ – халыҡ дошманы! Сит ил проектына хеҙмәт итәһегеҙ!”
Яуап: Донъяның һәр ҡитғаһында йәшәгән 300-гә яҡын милләт телендә Википедия бүлеге бар. Улар араһында туған телебеҙҙәге бүлектең абруй яулауы башҡорт халҡына, башҡорт теленә мәртәбә генә өҫтәй. Сит илдә Википедияның техник өлөшө — серверҙар ғына тора, ә эстәлеген башҡорт телен белгән һәм белергә теләгән ирекмәндәр тултыра.
Хәл итеү юлы: Википедияла яҙышмау өсөн сәбәп эҙләмәгеҙ, ә халҡыбыҙ, туған телебеҙ мәнфәғәтен ҡурсалау яйын табығыҙ! Рәсәйҙә серверҙар ҡуйҙырыу өсөн проектҡа матди ярҙам итегеҙ.

Рөстәм НУРЫЕВ,
Башҡорт Википедияһы ирекмәне.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Бабичҡа һәйкәл ҡуйыласаҡ

Бабичҡа һәйкәл ҡуйыласаҡ 22.03.2019 // Ҡоролтай тауышы

Ошо хаҡта белдерҙе Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы Башҡарма комитеты рәйесе Данир Ғәйнуллин....

Тотош уҡырға 435

Халыҡҡа яҡын булырға тейеш

Халыҡҡа яҡын булырға тейеш 22.03.2019 // Ҡоролтай тауышы

Өфөлә "Торатау" конгресс-холында уҙған "Берҙәмлек. Гражданлыҡ. Илһөйәрлек" форумы дауам итә....

Тотош уҡырға 372

Тәҡдимеңде ебәр ҙә ҡоролтайға саҡырыу ал!

Тәҡдимеңде ебәр ҙә ҡоролтайға саҡырыу ал! 15.03.2019 // Ҡоролтай тауышы

Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайы (конгресы) башҡорт халҡын үҫтереү стратегияһының иң яҡшы...

Тотош уҡырға 232

Салауатты данлайбыҙ

Салауатты данлайбыҙ 22.02.2019 // Ҡоролтай тауышы

Красноуфимск башҡорттары был сараны ойоштороу хыялы менән Салауат Юлаев хаҡында Рәсәй...

Тотош уҡырға 1 135

Аҡмал эпосты өс телдә белә

Аҡмал эпосты өс телдә белә 12.02.2019 // Ҡоролтай тауышы

Силәбе өлкәһенең төрлө райондарында йәшәгән башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары, “Ағинәйҙәр” йәмәғәт ойошмаһына...

Тотош уҡырға 296

“Аманат”тан ҡалыр аманат!

“Аманат”тан ҡалыр аманат! 01.02.2019 // Ҡоролтай тауышы

Тыуған иленән ситтә йәшәгәндәр өсөн милли рух, йәнтөйәккә ҡарата һөйөү, ғорурлыҡ сифаттары хас....

Тотош уҡырға 327

Әйтер һүҙҙәре бар.  Ишетергә генә кәрәк
Тамырҙарым — тыуған еремдә

Тамырҙарым — тыуған еремдә 18.01.2019 // Ҡоролтай тауышы

“Башҡортостан! Уйсан тауҙар иле! Сал тарихы аҡыл иңләмәҫ....

Тотош уҡырға 299

Әйтер һүҙеңде әйтеп ҡал!

Әйтер һүҙеңде әйтеп ҡал! 16.01.2019 // Ҡоролтай тауышы

20-30 йылдан башҡорттоң тормошо нисек үҙгәрер? Демография хәле нисек булыр ҙа, башҡорт телендә...

Тотош уҡырға 385

Башҡорт теле һанлаштырыуға мохтаж

Башҡорт теле һанлаштырыуға мохтаж 30.12.2018 // Ҡоролтай тауышы

Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының Башҡарма комитеты тарафынан һанлаштырыу буйынса белгестәр...

Тотош уҡырға 326

“Йөрәк һүҙем һиңә, Башҡортостан!”

“Йөрәк һүҙем һиңә, Башҡортостан!” 26.11.2018 // Ҡоролтай тауышы

Сибай ҡалаһының 6-сы мәктәбендә Башҡортостан Республикаһының 100 йыллығына арнап, “Йөрәк һүҙем...

Тотош уҡырға 393

Һәр телмәрҙә – Ватансылыҡ тойғоһо

Һәр телмәрҙә – Ватансылыҡ тойғоһо 23.11.2018 // Ҡоролтай тауышы

БДУ-ның Стәрлетамаҡ филиалында “Рәсәйҙә федерализм тарихы. Автономиялы Башҡортостан Республикаһының...

Тотош уҡырға 441