Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Академик Марат Илһамовҡа

*Әйүкә лә тигән һырт өҫтөндә
Өйкөм-өйкөм үҫә алтын тамыр, —
Кемдер белә быны, кемдер белмәй,
Белгән кеше барыр, эҙләр, табыр.

Мин дә барҙым, таптым, ғәжәп ҡалдым:
Сәскәләре тоноҡ, һандал-һары,
Һаҡһыҙ тейһәң, сурт һынырға тора —
Бигерәк мурт шул нескә һабаҡтары.

Япрағында, күҙ йәшеләй, яна
Бөрсөк-бөрсөк тутыҡ тамсылары,
Әҙәм килбәтенә оҡшап ҡуя
Ике сатлы кәк(е)ре тамырҙары...

Ләкин ниндәй тиңһеҙ тылсым ҡайнай
Сибек кенә ошо бер үләндә:
Ҡышҡы сасҡауҙарға бирешмәҫлек
Сихри көстәр унда бөрөләнә!

Семтем тупраҡҡа ла сат йәбешкән,
Күк ташты ла тишкән был мөғжизә!
Уны эсһә, сырхау бабайҙар ҙа
Йүгереп китә, баҫһа — баҡыр иҙә.

Мин дә эстем уны, хайран ҡалдым:
Йыуып алған һымаҡ, бөттө зарым...
Башҡортома женьшень зарур түгел —
Алтын тамыр ғына булһын бары!

Сит яҡтарҙан сихәт эҙләмәйек,
Буштан-бушҡа ҡатырып башҡайҙарҙы:
Һауыҡтырыр үҙебеҙҙең дауа
Тән сирҙәрен, йәндең ҡаҡшауҙарын!

Үҙебеҙҙең шифа йолоп ҡалыр —
Ҡаңғырғанда илем, затым, халҡым...
Еребеҙҙең өҫтө — алтын тамыр,
Аҫты ла бит — алтын, алтын, алтын.

*Әйүкә — Әбйәлилдә академиктың тыуған ауылы Ярлыҡаптан алып Яңы Балапан ауылына тиклем Ҡырҡтытауға ҡушарлап һуҙылған алтын мәғдәненә бай һырт.

Әбйәлил

Әбйәлилдә тауҙар офоҡтарҙы
Асманғаса тора таянып.
Ә далалар Себер киңлегенә
Ҡушылғандар, монар тағатып.

Бейеклектәр менән сикһеҙлекте
Ҡауыштырған бында ниндәй көс?!
Тауҙар сәмен, үҙәндәрҙең ғәмен
Табыштырған бында ниндәй хис?!
Ул хис, ул көс — беҙҙең йөрәк уты,
Ул хис, ул көс — беҙҙең яҡташтар,
Беҙ булғанға — дала алтын игә,
Хазиналар һибә күк таштар.

Әбйәлилдә күлдәр, диңгеҙ кеүек,
Аҡ елкәндәр ҡыуа, сайҡалып,
Урмандарға керһәң, ҡоштар кеүек,
Йырлап ебәрәһең, таң ҡалып.

Ҡауыштырған бында ниндәй көс?!
Аҡсарлаҡтар менән былбылдарҙы
Табыштырған бында ниндәй хис?!
Ул хис, ул көс — беҙҙең йөрәк уты,
Ул хис, ул көс — беҙҙең яҡташтар,
Беҙ булғанға — күлдәр көмөш һыулы,
Бал еҫтәре бөркә ағастар.

Ер йөҙөндә Әбйәлилдә, ахыры,
Ожмахтарға тиңдәш сәхрәләр,
Башҡортостан — гөл баҡсаһы икән,
Беҙҙә үҫә иң хуш сәскәләр.

Матурлыҡтар менән батырлыҡты
Ҡауыштырған бында ниндәй көс?!
Ҡурай моңо менән йыр-бейеүҙе
Ярыштырған бында ниндәй хис?!
Ул хис, ул көс — беҙҙең йөрәк уты,
Ул хис, ул көс — беҙҙең яҡташтар,
Әбйәлилдә тыуыу — оло бәхет,
Беҙҙең яҙмыш бында уҡмашҡан.

Ҡарағас
(Башҡорт)

— Мин — ҡарағас,
Мин — шундай ҡарт ағас,
Үҙ йәшемде хатта оноттом,
Бөгөнгөләй әммә хәтеремдә
(Рәхмәт инде, рәхмәт Тәң(е)ремә!)
Әҙәм менән Һауа яратылғас,
Улар рухын иң тәү мин оттом,
Уралтауға иң тәү мин ҡал(ы)ҡтым,
Иҙел һыуын иң тәү мин йоттом,
Ҡырҡты ҡаяһына менеп баҫтым —
Ҡурғаусыһы булдым ил-йорттоң.
Тормош ҡото, донъя даланы тип
Табынмаһа миңә мең быуын, —
Йондоҙҙарға ашып, асманғаса
Етер инеме ни был буйым?!
Ҡояш еле наҙлай иңдәремде,
Сәстәремде тарай ай-тараҡ, —
Башҡорт еркәйенә еректем мин,
Ғәзиз күккә торам мин ҡарап.

— Мин — ҡарағас,
Мин — яралы ағас,
Тотош сайыр минең олоном,
Гелән иҫтә, гелән бәғеремдә
(Алдан яҙылғанмы тәҡдиремә?!)
Көмбәҙемдә ҡоштар һайрағанда,
Төптәремдә эттәр олоно;
Балта болғап килде яуыз заттар
Ҡолатмаҡҡа мине, киҫмәккә,
Ботағыма берәү яҡын дуҫын
Аҫып китте тиктән-тиктәҫкә
Күләгәмдә, сәскәләрҙе иҙеп,
Гонаһ ҡылды нәфсел уйнаштар,
Янымда ут яғып, тамырымды
Саҡ-саҡ ҡоротманы алкаштар,
Күпте күрҙем, күпте кисерҙем мин;
Ҡат-ҡат атты мине йәшендәр...
Мин — ҡарағас,
Ғазап сиккән ағас,
Минең йәшем — тарих йәшендә.

— Мин — ҡарағас,
Мин — һаман йәш ағас,
Яҙҙар көлһә, йәнә йәшәрәм,
Тыуыр быуаттарға әйтәм зекер
(Сикһеҙ ғүмер бирҙе Тәң(е)рем, шөкөр!)
Мәңге туймаҫ тәнем — нур эсеүҙән,
Мәңге туймаҫ йәнем — йәшәүҙән!
Йыһан сыңын тота ылыҫтарым,
Заман саңын йота сатырым;
Солоғомда гөжләй бал ҡорттарым,
Һушты ала йыйған бал-һуттары,
Хуш еҫ бөркөп йөҙәр саҡ(ы)рым;
Тубырсыҡтарымды тейен тирә,
Орлоҡтарым оса алыҫҡа, —
Бешәләрем-балаларым үҫә
Дауылдарға ҡаршы алышҡа:
Былбыл йырлай миндә,
Бөркөт саңҡый,
Малай-шалай уйнай йәшенмәк...
Мин — ҡарағас,
Өмөт сәскән ағас,
Минең йәшем — Ерҙең йәшендә.

Әсхәл Әхмәт-Хужа




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа...

"Иҙел башы" менән "Арғымаҡ" осрашһа... 30.03.2019 // Әҙәбиәт

Белорет районының Абҙаҡ мәктәбендә әҙиптәр менән осрашыуҙар даими үтеп тора....

Тотош уҡырға 1 758

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын...

Шәйехзада БАБИЧ Өмөт ҡайнап, ташып күкрәгемдән, Көтәм тиҙҙән аҡ көн тыуғанын... 29.03.2019 // Әҙәбиәт

28 мартта Башҡортостан Автономияһы көрәшсеһе, азатлыҡ йырсыһы, башҡорт халҡының арҙаҡлы улы, шағир...

Тотош уҡырға 2 143

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек!

Беҙ “Пионер”ҙа тәрбиәләндек! 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Мин бәләкәй саҡта ул журнал “Пионер” тип атала ине. Беҙ уны шул тиклем яратып, көтөп алып уҡыныҡ....

Тотош уҡырға 1 659

Бала саҡ иле баҫмаһы

Бала саҡ иле баҫмаһы 29.03.2019 // Әҙәбиәт

Алыҫ 1929 йылдың мартында Башҡортостан балалары “Керпе” тип аталған йөкмәткеле һәм ҡыҙыҡлы...

Тотош уҡырға 1 850

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар

Тоғролоҡта ғына ул дуҫлыҡ бар, Тик дуҫлыҡта ғына хаҡлыҡ бар 27.03.2019 // Әҙәбиәт

Башҡортостан – тиңдәргә-тиң илем, Һиндә һалдыҡ дуҫлыҡ һарайын. Таңдай балҡып һинең килер көнөң,...

Тотош уҡырға 1 692

“Китапты йөкмәткеһе өсөн уҡымайым”
Каникул тылсымға бай булмаҡсы

Каникул тылсымға бай булмаҡсы 23.03.2019 // Әҙәбиәт

Учалыла “Бөйөк тылсымсы – театр” тип исемләнгән балалар китабы аҙналығы башланды....

Тотош уҡырға 1 519

“Башҡортостан – баш йортобоҙ”

“Башҡортостан – баш йортобоҙ” 22.03.2019 // Әҙәбиәт

Зәйнәб Биишева исемендәге Башҡортостан “Китап” нәшриәтендә уҙған түңәрәк өҫтәл ошолай атала....

Тотош уҡырға 1 599

Һин дә флешмобҡа ҡушыл!

Һин дә флешмобҡа ҡушыл! 21.03.2019 // Әҙәбиәт

Бөгөн – Бөтә донъя шиғриәт көнө. Уның тарихы тамырҙары менән 1999 йылға барып тоташа: Францияның...

Тотош уҡырға 1 480

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп

Яҡтыкүлгә яҡтылыҡ өҫтәп 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Әле Әбйәлил районының Яҡтыкүл шифаханаһында бер төркөм яҙыусылар һаулығын нығыта, ял итә. Ошо...

Тотош уҡырға 1 738

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы

Әҙәбиәт һөйөүселәрҙе "Бабич" бергә тупланы 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Баймаҡ биләмә-ара үҙәк китапханаһында әҙәбиәт һөйөүселәр һәм яҙыусылар араһында йылы күпер һалыуға...

Тотош уҡырға 1 479

Фәнзил САНЪЯРОВ:  "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!"

Фәнзил САНЪЯРОВ: "Меңйыллыҡтар ҡайҙа барғанда ла, Уралымда йәшәр шиғриәт!" 20.03.2019 // Әҙәбиәт

Ҡоролтайға әҙерләнәм Башҡорттарым Йәнә ҡор йыясаҡ, Бишенсегә үтер Ҡоролтай. Кәңәш-төңәш итер мәл...

Тотош уҡырға 1 643