Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Баҡса » Ҡалаҡ яһау серҙәре
Ағастан юнып, семәрләп ниндәйҙер әйбер яһауҙың да үҙ алымы, сере бар. Шуға ла уйығыҙҙы тормошҡа ашырыр өсөн ябай ғына, шул уҡ ваҡытта көнкүрештә кәрәкле нәмәләрҙән башларға кәңәш итәбеҙ. Мәҫәлән, ҡалаҡ, сүмес һәм башҡа шундай кәрәк-яраҡтан.

Ағас ҡашыҡтар хәҙер һирәк осрай, ул да булһа станоктарҙа эшләнә. Ҡулдан яһалғанына иһә һәр саҡ өҫтөнлөк бирелә, хатта оҫтаның "маркаһы"на тиклем иҫәпкә алына. Бындай йыһаздар беҙгә боронғолоҡто килтереп еткерә, хәҙерге заман һулышын өрә. Цивилизацияның түренә үткән һайын кеше тәбиғилеккә тартыла бит.
Бөгөнгө оҫталар һауыт-һаба яһағанда йүкә, уҫаҡ, ҡайынды һайлай. Элек саған да ҡулланылған. Нисек кенә булмаһын, киптерелгән ағасты эшкәртер алдынан 2-3 сәғәт парҙа тотоп, дымлылығын 15-20 процентҡа еткерәләр.
Ҡалаҡ яһау ысулы һүрәттә эҙмә-эҙлекле күрһәтелгән. Эшләнмәнән саҡ ҡына оҙонораҡ итеп түмәр киҫелә, һуңынан ул ярҡаларға бүленә. Мәҫәлән, балаларҙың нәҙек ҡалағына — 170 х 55 х 25 мм, аштыҡына — 195 х 80 х 45 мм.
Ярҡанан тәүҙә ҡалаҡ формаһын яһайҙар (2-се һүрәт), һуңынан инде ҡасау менән эсен алалар. Был эште башҡарғанда ҡасау ҡара-ҡаршы тотола, бер яҡҡа нығыраҡ батырһаң, ул ярылып китәсәк. Уйылған урын ҡалаҡтың ян-яғынан 4-5 мм булырға тейеш. Һабын бик һаҡ эшләргә кәрәк. Уның уртаһынан алып бысаҡты ике яҡҡа — башына һәм һабының өҫ яғына табан — йөрөтөргә кәрәк. Бер яҡҡа ғына эшләгәндә, ярылыуы ихтимал. Шулай итеп, тәүге "операция" тамамлана. Әҙер ҡалаҡтар тышҡа, күләгәгә киптерергә ҡуйыла. Кипкән саҡта аҙ ғына сәрпәкләнгән урындары була. Өс көндән һуң материалды алып, тағы бысаҡ, ҡасау менән бер аҙ йоҡартып шымартаһың.
Һуңғы эш — ҡалаҡты биҙәү. Әйтәйек, бәғзе бер оҫталар һабына һырлап геометрик фигуралар яһай. Был алым рәсми телдә "хотьковский" ысулы тип атала. Ә бына Себер, Архангель, Владимир ҡалаҡтарына төҫлө һүрәттәр төшөрөлә. Вятканыҡыларға биҙәктәр яндырып эшләнә. Беҙҙең халыҡ иһә сүмес, ҡалаҡтарҙы, башҡа һауыт-һабаны биҙәмәгән — тәбиғи килеш ҡулланыуға сығарған. Тик оҫтаның тамғаһына йәки ырыу орнаментына өлөшләтә генә өҫтөнлөк бирелгән.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Февраль аҙағында һәм март дауамында нимәләр сәсергә?

Февраль аҙағында һәм март дауамында нимәләр сәсергә? 24.02.2026 // Баҡса

Уңған баҡсасыларҙың тәҙрә төптәрендә тәүге үҫентеләр баш ҡалҡыта башланы. Февраль аҙағында һәм март ......

Тотош уҡырға 2

Гөлдәрең үлеп барһа...

Гөлдәрең үлеп барһа... 18.02.2026 // Баҡса

Ябай ғына ҡатнашмалар үлеп барған гөлдө лә терелтеп ебәрер. Мәҫәлән, бер йомортҡаның ағы......

Тотош уҡырға 0

Петуния йомортҡа ҡабығы ярата

Петуния йомортҡа ҡабығы ярата 18.02.2026 // Баҡса

“Минең петуниялар яҙ аҙағынан беренсе ҡырауҙар төшкәнсә шау сәскәлә ултыра. Бының бер сере бар”, - ......

Тотош уҡырға 1

Туңдырғысығыҙҙа ҡара ҡарағат бармы?

Туңдырғысығыҙҙа ҡара ҡарағат бармы? 13.02.2026 // Баҡса

Унан тиҙ генә соус эшләргә өйрәтәбеҙ....

Тотош уҡырға 1

Помидор, борос, баклажандың ниндәй сорттарын сәсеү яҡшы?

Помидор, борос, баклажандың ниндәй сорттарын сәсеү яҡшы? 12.02.2026 // Баҡса

Илеш районы уңғаны Люция Миңлемөхәмәтованың кәңәштәрен тәҡдим итәбеҙ...

Тотош уҡырға 1

Картуф ҡабығын ташламағыҙ!

Картуф ҡабығын ташламағыҙ! 10.02.2026 // Баҡса

Ни өсөн тигәндә, тиҙҙән яҙ етә, баҡса эштәре башлана. Ә картуф ҡабығы - бына тигән тәбиғи ашлама ......

Тотош уҡырға 2

Февралдә беҙҙе ниндәй эштәр көтә?

Февралдә беҙҙе ниндәй эштәр көтә? 08.02.2026 // Баҡса

Борос, помидор, баклажан, петунияны нисек сәсергә? Баҙҙа дымды нисек кәметергә? Картуф шытһа, нимә ......

Тотош уҡырға 4

‎Петуния ултыртыр ваҡыт етте

‎Петуния ултыртыр ваҡыт етте 05.02.2026 // Баҡса

Уңған хужабикәләр баҡсаларын шау сәскәгә күмеү өсөн бөгөндән үк эш башлай. Беҙҙең кәңәштәргә лә ......

Тотош уҡырға 4

Теплицағыҙға ҡар тултырып ҡалығыҙ!
Ярманы йыуған һыуҙы әрәм итмәгеҙ

Ярманы йыуған һыуҙы әрәм итмәгеҙ 14.11.2025 // Баҡса

Улар - гөл өсөн бынамын тигән ашлама. Тағы ниндәй ябай ғына ашламалар тәҙрә төбөгөҙҙө шау сәскәгә ......

Тотош уҡырға 13

Тәҙрә төбөндә нисек ҡыяр үҫтерергә?

Тәҙрә төбөндә нисек ҡыяр үҫтерергә? 13.11.2025 // Баҡса

Уңған хужабикәләр ҡышын да ғаиләләрен тәбиғи аҙыҡ-түлек менән һыйларға тырыша. Тәҙрә төбөндә ҡыяр ......

Тотош уҡырға 13

Телде йоторлоҡ кетчуп!

Телде йоторлоҡ кетчуп! 01.09.2025 // Баҡса

Уны әҙерләгән саҡта төрлө эксперименттар яһарға мөмкин. Мәҫәлән, татлы алма ҡушһаң, ......

Тотош уҡырға 27


Комментарий өҫтәргә