Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Картуф үҫтереү һәм һаҡлау серҙәре
Картуф үҫтереү һәм һаҡлау серҙәреСәсер өсөн картуфтың шыма, оҙонса, уртаса ҙурлыҡтағыларын һайларға кәрәк. Тәжрибәле баҡсасылар әйтеүенә ҡарағанда, тигеҙ булмаған, кәкре-бөкрө картуфтан көҙ тап шундай уҡ уңыш сыға икән. Ни сәсһәң, шуны урырһың, тип юҡҡа әйтмәгәндәрҙер инде.

***
Картуфты һаҡларға һалыр алдынан сорттарға бүлеү фарыз. Киләһе яҙ сәсә торғандарын айырып алыу кәрәк. Улар 50 — 80 г тирәһе ҙурлыҡта булырға тейеш. Орлоҡ картуфтарын 10 — 12 көн яҡтыла тотоп алыу мөһим.

***
Уңышығыҙ һәйбәт һаҡланһын өсөн йыйып алғандан һуң ике-өс аҙна тирәһе яҡшы елләтелгән, әммә ҡояш төшмәгән урында тотоу һәйбәт. Картуф өйгән “тау”ығыҙ 1,2 метрҙан да бейек булмаһын. Ошо ваҡыт эсендә көрәк тейеп ярылған урындары бөтәшәсәк, ҡабығы нығыраҡ тығыҙланасаҡ. Ниндәйҙер ауырыуҙары булһа, күренәсәк һәм уларҙы айырып һалырға кәрәк.

***
Картуф алыуҙы һуҙырға ярамай. Ул ерҙә ни тиклем оҙағыраҡ ятһа, төрлө сирҙәргә бирешеүе шул тиклем артасаҡ. Уңышты ҡояшлы көндә алырға тырышыу мөһим. Юҡһа уны киптереү мәшәҡәте лә артасаҡ.

***
Йыйған уңышығыҙҙы ҡыш­ҡылыҡҡа һаҡларға һалыр алдынан уларҙы ҙурлыҡтарына ҡарап айырыбыраҡ ҡуйыу кәрәк. Башта уртасаларын иң аҫта ҡалдырыу мөһим, сөнки ҙур картуф ҡыш уртаһына хәтлем генә һәйбәт һаҡлана. Өйөм өҫтөнә сөгөлдөр һәм керән һалып ҡуйһағыҙ, улар артыҡ дымды үҙҙәренә һурып, уңыштың һәйбәт һаҡланыуына ярҙам итәсәк.

***
Инде картуф ҡаҙып алған ер бушағас, уны киләһе йылға әҙерләү эшен дә онотмағыҙ. Бының өсөн ошо ергә һоло, борсаҡ һәм аҡ гәрсис сәсеп ҡуйыу мөһим. Улар картуфты эстән кимергән ҡорттарҙан (проволочник) ҡотолорға ярҙам итәсәк. Үҫкәс, сабып, ер өҫтөндә ҡалдырығыҙ. Шунда ятып, сереп, тәбиғи ашламаға әйләнһен. Яҙғыһын ерҙе еңелсә генә ҡалҡытып иртә сәсә торған орлоҡтарҙы һалып сыҡһағыҙ, уңышығыҙға үҙегеҙ ҙә апты­рарһығыҙ.
***

Һуңғы йылдарҙа ҡайһы бер яҡ баҡсасылары картуфты ҡаҙыр алдынан һабағын сабып ала башланы. Бының да үҙенә күрә сере бар икән. Беренсенән, ун көн самаһы алдан сабып ҡуйырға кәрәк, икенсенән, һабағын 10 сантиметр тирәһе ҡалдырыу мөһим, сөнки ун көн эсендә ҡалған һабағы кибеп, картуф төбөнөң ҡайҙа икәнлеген дә таба алмауығыҙ ихтимал. Унан тыш, шул һабаҡтағы туҡлыҡлы матдәләр картуф бүлбеләренә күсәсәк, ҡабығы ла ҡатасаҡ һәм, әлбиттә, яҡшы һаҡланасаҡ.

***

Картуфты ҡаҙғас та йыйып ала һалырға ашыҡмағыҙ. Ул бер-ике сәғәт ер өҫтөндә ятып кипһен. Был яҡшы һаҡланырға ярҙам итәсәк.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Тәҙрә төбөм "гөл" генә!

Тәҙрә төбөм "гөл" генә! 31.03.2019 // Баҡса

Беҙҙең һауа шарттарында йылылыҡ яратҡан культураларҙың үрсетмәһен йыш ҡына тәҙрә төбөндә үҫтерәләр....

Тотош уҡырға 1 010

"Үҫенте" кәңәш бирә

"Үҫенте" кәңәш бирә 21.03.2019 // Баҡса

Баҡса үҫтерергә яратҡандар өсөн яңы миҙгел яҡынлаша. Улар орлоҡтар һайлай, үҫентеләр ултырта,...

Тотош уҡырға 463

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре 15.03.2019 // Баҡса

Баҡсала мул уңыш үҫтереү иң тәү сиратта дөрөҫ һай­лан­ған орлоҡҡа бәйле. Юҡҡа ғына хал­ҡы­быҙ “Ни...

Тотош уҡырға 394

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә 16.10.2018 // Баҡса

Ғәжәйеп ризыҡ Йәшел помидорҙы йыуып, мейестә йомшарғансы бешереп алырға ла ит турағыс аша...

Тотош уҡырға 441

Ағас ботағы айырылһа…

Ағас ботағы айырылһа… 16.10.2018 // Баҡса

Һеҙ быйыл мул уңыш йыйҙығыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, алмағасығыҙҙың кәрәкле бер ботағы айырылып төшкән....

Тотош уҡырға 429

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға 16.10.2018 // Баҡса

Баҡса ул йәшелсә, емеш үҫтереү урыны ғына түгел, унда ял итеү өсөн дә уңайлы шарттар булдырылырға...

Тотош уҡырға 427

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур 16.10.2018 // Баҡса

Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы...

Тотош уҡырға 485

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың 16.10.2018 // Баҡса

Тәбиғәт шарттарына ҡарап, элегерәк көньяҡ халыҡтары Башҡортостанды “йәшел помидорҙар иле” тип...

Тотош уҡырға 444

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла!

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла! 26.09.2018 // Баҡса

Түбәнге Яйыҡбай – Һаҡмар йылғаһына һыйынып ҡына ултырған, әллә ни ҙур булмаған ауылдарҙан. Мәгәр...

Тотош уҡырға 525

Лимондар ҡайҙа үҫә?

Лимондар ҡайҙа үҫә? 25.09.2018 // Баҡса

Республикабыҙҙың ғорурлығы ул Өфөләге лимонарий. Уңған ғалим-биолог Фәриҙә Садиҡова тырышлығы менән...

Тотош уҡырға 406

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла 18.09.2018 // Баҡса

Күптәр “Йорт-ҡура” битендә өй, мал һарайы төҙөү, башҡа эштәр тураһында баҫыуҙы һорап яҙа. Әлбиттә,...

Тотош уҡырға 412

Уңышты нисек һаҡларға?

Уңышты нисек һаҡларға? 18.09.2018 // Баҡса

Сөгөлдөр һәйбәт һаҡланһын өсөн һабағын ҡул менән бороп өҙмәгеҙ, ә төбөн 1-1,5 сантиметр оҙонлоғонда...

Тотош уҡырға 472