Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Етәксе лә, шиғри күңелле ҡәләм оҫтаһы ла

Төбәктең данын күтәрә.

2018 менән 2019 йылдар осрашҡан тулҡынландырғыс көндәрҙә башҡорт әҙәбиәте кәштәһе матур бер китап менән тулыланды. “Ағиҙел” журналы китапханаһы” серияһында Фәрғәт Ҡотлобаевтың “Икмәкле ер. Йырлы ер” исемле шиғырҙар, мәҡәләләр йыйынтығы донъя күрҙе. Яңы баҫма — һәр йәһәттән үҙенсәлекле күренеш.

Тәүҙә шуны әйтергә кәрәк: Фәрғәт Ҡотлобаев тыныс бүл­мәлә өҫтәл янында тәфсир­ләп шиғыр яҙып ултырған ке­ше түгел. Бөтә ғүмерен тыу­ған еренә тоғро хеҙмәткә ба­ғышлаған, береһенән-бе­реһе яуаплыраҡ ойоштороу — етәкселек эштәре баш­ҡарған хеҙмәткәр ул, өҫтә­үенә, шиғри күңелле ҡә­ләм оҫтаһы. Отҡор егет кү­ңелендә шиғри матур­лыҡ һәм камиллыҡ тойғо­һон тыуған төбәктең, ауылдың, Мөхәм­мәт­сәлим Өмөтбаев, Шәриф Бик­ҡол, Ғайса Хөсә­йенов, Фә­рит Иҫәнғолов кеүек мәш­һүр шәхестәре, Ҡар­лымандың тирә-яғында­ғы хозур тәбиғәт тәрбиә­лә­гәндер. Китаптағы ошон­дай шәхестәргә, тыу­ған төйәккә арналған шиғыр­ҙар ана шул хаҡта һөйләй.

Йәнә шуныһы ла бар: береһенән-береһе мөһим, яуаплыраҡ ойоштороу эштәре башҡарған саҡтарҙа йә айырым кеше, йә халыҡ төркөмө менән туранан-тура даими аралашырға кәрәк. Үҙ ҡарашыңа инандырыу, ҡуйған маҡсатҡа өлгәшеү өсөн бойороҡтар, күрһәтмәләр биреү генә түгел, ә күңелгә үтерлек, аҡылға тәьҫир итерлек һүҙ, мөрәжәғәт табыу — төп шарт. Икенсе төрлө әйт­кәндә, һүҙ тылсымына эйә булыу мөһим. Шиғри ҡәләмгә ынтылыу Фәрғәттә шуға бәйле тыуғандыр, моғайын. Теге йәки был сараға әҙерләнгәндә, ана шундай үтемле һүҙҙәр эҙләгәндә, һайлағанда үҙе­нән-үҙе шиғри үткерлеккә, тапҡыр­лыҡҡа, камиллыҡҡа тартылғандыр Фәрғәттең күңеле.

Икеләнмәйенсә әйтергә мөмкин: китап­ҡа ингән шиғырҙар иң тәүҙә автор күңе­лендә телмәр тексы рәүешендә ярал­ғандыр. Һабантуйҙарҙа, йыйын­дарҙа, һәйкәлдәр, музейҙар асҡанда, дәрәжәле ҡунаҡтарҙы, делегацияларҙы ҡаршы­лағанда, төрлө кәңәшмәләрҙә, ауыл йыйындарында, билдәле шәхестәр­ҙең юбилей тантаналарында, фәнни-ғәмәли конференцияларҙа, тыуған көн­дәрҙә кешеләргә телдән әйтелгән мөрәжәғәт, ҡотлау, маҡсатлы сығыш булып яңғырағанда Фәрғәт Ҡотлобаевҡа ҡарата: “Халыҡ менән аралашыу оҫталығы — башҡаларға оло өлгө”, — тип әйтәләр.
Был сығыштарҙың төп маҡсаты, мәғә­нә асылы — кешенең рухын күтәреү, хеҙ­мәттә, тормошта уңышҡа, еңеүгә өлгә­шеү өсөн ышаныс өҫтәү, ҡанат ҡуйыу. Фәрғәттең сәсәндәрсә сығышын тыңлаған күп кешеләр шаһит быға. Тимәк, шиғырҙар — иң тәүҙә кәрәк урында, кәрәк саҡта, кәрәк маҡсатта сәсән­дәрсә сығарылған һәм әйтелгән тере һүҙ ул.

Ә инде бөткөһөҙ көндәлек ойоштороу эштәренән саҡ ҡына бушап, әҙ-мәҙ ял иткән саҡта, ҡуйын дәфтәрендәге, хәтер һандығындағы шул сығыштарҙы аҡ ҡа­ғыҙға теркәп, шиғыр теҙмәһе итеп ҡуйыу ғәҙәтенә ингән Фәрғәттең. Көнө-сәғәте еткәс, шул шиғырҙарҙы бергә йыйып, беренсе тапҡыр йыйынтыҡ рәүешенә килтерә. Уға “Икмәкле ер. Йырлы ер” тип исем ҡуша.

Шиғырҙарҙы, тематик йөкмәткеһенә ҡарап, бүлектәргә һала. Әйтәйек, ошондай исемле бүлектәр барлыҡҡа килә: “Тыуған ерем, илем, ватаным”, “Туғанлыҡ, дуҫлыҡ”, “Ваҡыт ағышы” һәм башҡалар. Ошондай төплө уйланылған композицион ҡоролош йыйынтыҡтың йөкмәткеһен, шиғри үҙенсәлеген асыҡ, аңлайышлы итә, йыйынтыҡҡа бер бөтөн әҫәр төҫөн бирә. Бына шулай уңышлы китап барлыҡҡа килгән.

...Бик яуаплы эштәр башҡарған етәксе ағайҙар, пенсияға сыҡҡас, шиғыр йә проза яҙырға керешкәнен беләбеҙ, күрәбеҙ. Был ғәйеп эш түгел, ҡулға яҙыусы ҡәләме алыу бер кемгә лә тыйылмай. Фәрғәт Ҡотлобаев иһә бөгөн — йөҙөп йөрөп район хакимиәте эсендәге яуаплы эштәрҙе ойоштороусы. Тормошҡа ашырыусы. Тыуған ауылында матур итеп, ауылдаштарға өлгө күрһәтеп, донъя көтөргә лә өлгөрә.
Ҡаурый ҡәләме лә эшһеҙ тормай. Әле бер шиғыр тыуа донъяға, әле икенсеһе төшә дәфтәр битенә.

...Фәрғәт Ҡотлобаев башланғыс кластарҙа уҡығанда уҡ шиғырҙар сығара, уларҙы иң тәүҙә ата-әсәһенә яттан һөйләй. Улар кәңәш-төңәш бирә, тәртипле итеп таҙа ҡағыҙға күсереп яҙҙыра. Шул дәфтәрҙәр бөгөн дә ҡәҙерләп һаҡлана атай йортонда.

Ғүмере буйы мәктәптә уҡытыусы булып эшләгән әсәһе (бөгөн мәрхүмә) Финә Нурислам ҡыҙы, атаһы Фәрит Ибраһим улы Ҡотлобаевтар улдары Фәрғәттең районда танылған етәксе, өҫтәүенә һәләтле ҡәләм эйәһе булыуына сикһеҙ шат, әлбиттә. Ғәзиз балаңдың, нәҫел-ырыуҙың бөтә төбәктең данын күтәреүен, киң танылыуын күреү ырыҫ-бәхеттең иң ҙуры инде атай-әсәй өсөн.


Автор: Тимерғәле КИЛМӨХӘМӘТОВ яҙыусы профессор филология фәндәре докторы


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Республикала етем бала статусына эйә булған МХО-ла ҡатнашыусыларға сираттан тыш торлаҡ бирелә

Республикала етем бала статусына эйә булған МХО-ла ҡатнашыусыларға сираттан тыш торлаҡ бирелә 23.04.2026 // Йәмғиәт

Республикала етем бала статусына эйә булған МХО-ла ҡатнашыусыларға сираттан тыш торлаҡ бирелә...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда яңы һөнәри байрам булдырылды

Башҡортостанда яңы һөнәри байрам булдырылды 23.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда яңы һөнәри байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 1

Республикаға ҡасан йылы көндәр килә

Республикаға ҡасан йылы көндәр килә 23.04.2026 // Йәмғиәт

Республикаға ҡасан йылы көндәр килә...

Тотош уҡырға 1

Өс яҡташыбыҙ лотереяла ҙур сумма аҡса отҡан

Өс яҡташыбыҙ лотереяла ҙур сумма аҡса отҡан 23.04.2026 // Йәмғиәт

Өс яҡташыбыҙ лотереяла ҙур сумма аҡса отҡан...

Тотош уҡырға 1

Баш ҡалала 16-сы гимназияны һаҡлаған шәхси предприятиеның эше туҡтатылды

Баш ҡалала 16-сы гимназияны һаҡлаған шәхси предприятиеның эше туҡтатылды 22.04.2026 // Йәмғиәт

2026 йылдың 3 февралендә был мәктәптә ғәҙәттән тыш хәл теркәлде – үҫмер үҙенең класташтарына ......

Тотош уҡырға 1

Республика етәксеһе 9 майҙа «Үлемһеҙ полк»ты һәм Парадты үткәреү тураһында һөйләне

Республика етәксеһе 9 майҙа «Үлемһеҙ полк»ты һәм Парадты үткәреү тураһында һөйләне 22.04.2026 // Йәмғиәт

Республика етәксеһе 9 майҙа «Үлемһеҙ полк»ты һәм Парадты үткәреү тураһында һөйләне...

Тотош уҡырға 2

Башҡорт йырсыһы Элвин Грей концертта өс йәшлек ҡыҙ менән йырлаған

Башҡорт йырсыһы Элвин Грей концертта өс йәшлек ҡыҙ менән йырлаған 22.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт йырсыһы Элвин Грей концертта өс йәшлек ҡыҙ менән йырлаған...

Тотош уҡырға 1

Башҡорт диктанты 400 меңдән ашыу кешене берләштергән

Башҡорт диктанты 400 меңдән ашыу кешене берләштергән 22.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт диктанты 400 меңдән ашыу кешене берләштергән...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда сәсеү башланды

Башҡортостанда сәсеү башланды 22.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда сәсеү башланды...

Тотош уҡырға 3

Башҡортостан Башлығы Бөтә Рәсәй уҡыусылар олимпиадаһы еңеүселәрен дәртләндерергә ҡушты
Башҡортостанда ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә 21.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда ҡар яуыуы һәм боҙлауыҡ булыуы көтөлә...

Тотош уҡырға 2

Республикала ветеран уҡытыусы Абдрахман Абдуллин 95 йәшен билдәләне

Республикала ветеран уҡытыусы Абдрахман Абдуллин 95 йәшен билдәләне 21.04.2026 // Йәмғиәт

Республикала ветеран уҡытыусы Абдрахман Абдуллин 95 йәшен билдәләне...

Тотош уҡырға 1


Комментарий өҫтәргә