Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Кеше кешегә һәр саҡ мохтаж

“Беҙҙең яңы йорт” проектының тәүге аҙымдары.

Стәрлетамаҡ ҡалаһының иң тыныс, кеше күҙенән алыҫ, йәмле, әммә тораҡтар һәм йәмәғәт транспорты менән яҡшы бәйләнгән урынында урынлашҡан ҡатын-ҡыҙҙар өсөн тәғәйенләнгән психо-неврология интернаты. Йыш ҡына бындай статустағы учреждениелар тураһында һүҙ барғанда, күҙ алдына мөшкөл хәлле, заман яңылыҡтарынан артта ҡалған, күреү менән кәйефте төшөргән биналар килеп баҫа. Сәфәрҙәр барышында төрлөһөнә юлығылды, әлбиттә, яҡшыһына ла, яманына ла тигәндәй.

I һәм II группа инвалидлығына дусар булған 340 ҡатын-ҡыҙҙы үҙ ҡуйынына алған интернаттың билә­мәһенә аяҡ баҫыу менән бында ысын хужаларға ғына хас тәртип, йыйнаҡ­лыҡ, зауыҡ кеүек төшөнсә­ләрҙең хөкөм итеүенә инандыҡ. Һәр ерҙә ял урындары, эскәмйәләр, “Асыҡ мөхит” про­граммаһына ярашлы бөтә уңай­лыҡ­тар еренә еткереп булды­рылған. 1960 йылда ҡарттар һәм инвалидтар өсөн төҙөлгән йорт ун дүрт йылдан һуң психо-неврология интернаты итеп үҙгәртеп ҡорола. Етәкселәр алмашынып торһа ла, уның йүнәлеше, бурысы, социаль хеҙмәт алыусыларға ҡарата мөнәсәбәте генә үҙгәреш кисермәй.

[center]
— Беҙҙең коллективта осраҡлы кешеләр юҡ, килеп эләккән хәлдә лә уларҙың бында тотҡарланыуы мөмкин түгел, — ти интернат директоры Илдар Биктимеров. — Күңел йылылығы, фиҙакәрлек, эскерһеҙ ярҙам талап итә торған хеҙмәт беҙҙә. 340 төрлө ауыр яҙмышлы кешене бер йортҡа йыйып, һәр береһенә яҡшы шарттар тыуҙырып, иғтибар менән солғау еңел түгел. Берҙәм коллек­ти­выбыҙ көтөлмәгән һәр ауырлыҡты сабыр­лыҡ менән еңеп сығырға өйрәнгән. Һәр кем беҙгә ҙур тормош тәжри­бәһе туплап килә.

Психик сир менән яфаланған 18 йәштән өлкәнерәк инвалидтар өсөн махсуслашҡан социаль учреждениела йәшәүселәр көндәлек тәр­биәгә мохтаж. Психиатрия, терапия ярҙамы күрһәтелә, икенсе ҡатта тотош медицина блогы — врач, фельдшер кабинеттары, массаж һәм процедура кабинеттары, тренажер залы урын алған. Медицина хеҙмәткәрҙәре тәүлек әйләнәһенә дежурҙа тора. Интернатта тәрбиә­лә­неү­селәрҙең береһе лә бында үҙ ирке, үҙ ихтыяры менән килмәгән, әлбиттә, тетрәнеүҙәр, фажиғәләр, ғаиләләге ауыр, түҙеп торғоһоҙ хәлдәр, сирҙәр эҙемтәһенән эҙләргә кәрәктер уның сәбәбен. Заманында бик яҡшы белем алып та, бер нисә сит телде үҙләштереп тә, юғары дәрәжәләргә эйә булып та ошо йортҡа һыйынырға мәжбүр булған гүзәл зат вәкилдәре етерлек. Үке­несле яҙмышҡа дусар ҡатындарҙың бөгөнгө тормошон матур төҫтәр менән балҡытыу, йәнләндереү, уңайлы шарттарҙа йәшәтеү, тәмле аштар менән һыйлау, яҡты йөҙ күрһәтеү хәстәре менән йәшәй бында эшкә килгән һәр кем.

Дүртәр кеше йәшәгән бүлмәләр таҙа һәм яҡты, аяҡ аҫтарында — йылы, матур келәмдәр. Тәҙрәләр­ҙәге йәйғорҙай селтәрҙәр бүлмә­ләрҙе биҙәй. Ашханалағы зауыҡлы дизайн, заманса өҫтәл-ултырғыс­тар, һәр ерҙә күҙгә бәрелгән бөх­тәлек һоҡланыу уята. Был хәтлем ҡатын-ҡыҙҙың буш ваҡытын йөк­мәткеле, файҙалы итеп үткәреү өсөн күпме көс һалырға, ҡыҙыҡлы сара уйлап табырға, һәр кемдең ҡулдарынан килерлек шөғөлгә ылыҡтырырға кәрәк, ғәмәлдә бының булыуы мөмкинме икән? Бер төр­көм ҡатын-ҡыҙҙың тегеү цехында алъяпҡыс, бейәләй һәм башҡа кәрәк-яраҡ тегеүен, ә бәйләү цехында оҫталарҙың ҡул эштәрен, кәңәшсе-тәрбиәселәрҙең хәстәрле әсәйҙәй хуплап, дәртләндереп тороуын күреп, икеләнеүле уй­ҙар юҡҡа сыҡты. Килгәндә ҡулда­рында энә тота белмәгәндәр хәҙер бәйләмдәре менән барыһын да аптырата, хатта конкурста ҡатнаша. Интернатта “Беҙҙең яңы йорт” тип аталған реабилитация програм­маһын ауырыу диагнозына ярашлы үҙҙәре төҙөгәндәр. Маҡсаты бил­дәле инде: тәрбиәләнеүселәрҙе тормош көтөү өсөн үтә ябай, әммә бик кәрәкле күнекмәләргә өйрәтеү. Үҙ-үҙеңде хеҙмәтләндереүгә өйрә­неүҙән башлап банкоматтан аҡса, магазиндан кәрәкле әйбер һатып алыуға, кер йыуыу машинаһын ҡулланыуға тиклем.

— Инвалидтарҙы үҙаллы йәшәү­гә яраҡлаштырыу өсөн ҙур хеҙмәт талап ителә. Аҡсаны тотона бел­мәүҙәре, күпме аҙыҡ-түлек кәрәк­леген самалай алмауҙары тәүҙәрәк ныҡ һиҙелде. Һәр аҙымдарын беҙ­ҙең контроль аҫтында башҡаралар. Беше­ренергә өйрәнеү өсөн айырым кухня булдырылды, һауыт-һабаны үҙҙәре йыуалар, бүлмәне тәртиптә тоталар, өҫтәүенә ошо көндәлек эштәре өсөн хеҙмәт хаҡы алалар, — ти директор урынбаҫары Рима Астахова.

Әле “Беҙҙең яңы йорт” проектында алты ҡатын-ҡыҙ ҡатнаша. Улар­ҙың көндәлек тормошон һүрәтләгән видеотаҫманы ҡы­ҙыҡһынып ҡара­ныҡ. Иртән тороу менән күмәкләп зарядка яһайҙар, урындарын йыйыштыралар. Кемдер ситлектәге тутыйғошто ашата, кемдер яратҡан ташбаҡаһын... Ә Светаға яҡты, матур йыһаздар ҡуйылған кухняла аш-һыу әҙерләү оҡшай. Бер һүҙ менән әйткәндә, бында ла һәр иртә ҡалалағы кеүек көсөргәнешле, күп яҡлы тормош башлана. Уҡыйым тиһәң, ике меңгә яҡын китабы булған китапхана бар, үҙешмәкәр­лектә ҡат­нашам тиһәң, бына тигән зауыҡлы костюмдар әҙер, гәзит-журналдар, интернет, күптәрҙе хайран иткән “Брависсимо” музыка-театр сту­дияһы — барыһы ла тәр­биә­ләнеүселәр ҡарамағында. Илдар Харрас улы хужалыҡтағы “тере мөйөш” — пони аты, тауыҡ һәм өй ҡуяндары менән ғорурланыуын йәшермәне.

Шуныһы яҡшы: психо-неврология интернатында янғын хә­үефһеҙ­леге буйынса бөтә тейешле саралар, видеокүҙәтеү бул­дырылған, һәр хеҙмәткәр менән инструктаж үткә­релгән. Ҙур социаль учрежде­ниеның, тормош ҡаршылыҡтарын еңә-еңә, алдарына алған бурыс­тарын намыҫ, һөйөү менән баш­ҡарыуы – лайыҡлы күренеш. Шифалы дауалар, хеҙмәт терапия­һынан башҡа, ихласлыҡ, миһыр­банлыҡ, кешелеклелек төшөн­сә­ләре бында барыһынан өҫтөнөрәк. Шуға күрә интернат мөхитендә шиғри шәл­кемдәр тыуыуы, күңел­дәрҙә шиғ­риәт йәшәүе ғәжәп түгел, Нәфисә Хәлиул­линаның тәүге ижади йыйынтығын ҡулға алғас, үҙегеҙ ҙә ошоға инанырһығыҙ әле.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар

Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар 01.04.2019 // Йәмғиәт

Һуңғы ваҡытта ирекмәндәр хәрәкәте беҙҙең тормошобоҙҙа һиҙелерлек урын биләй....

Тотош уҡырға 1 508

Һыу инергә ваҡыт етте...

Һыу инергә ваҡыт етте... 01.04.2019 // Йәмғиәт

6 апрелдә Өфө ҡалаһындағы Үҙәк баҙар янындағы Һалдат күленә килһәгеҙ, үкенмәҫһегеҙ. Унда тәүлек...

Тотош уҡырға 1 211

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә 31.03.2019 // Йәмғиәт

– Мөхәббәт ҡайҙа юғала? – тип һораған атаһынан бәләкәй Бәхет. – Үлә. Кешеләр булғанды ҡәҙерләмәй,...

Тотош уҡырға 1 494

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..."

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Асыу, ярһыу кешенең бөтөн тәнен, күңелен ялмап алыусан. Шуға әҙәм балаһының бындай осраҡта...

Тотош уҡырға 1 588

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп 31.03.2019 // Йәмғиәт

Ирекмәндәр Сибайҙа өс айҙан ашыу инде “Йәшәү ризығы” тип аталған мәрхәмәтлек акцияһы үткәрә: ауыр...

Тотош уҡырға 1 397

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..."

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Имам-хатип мәсеткә вәғәз һөйләргә килһә, унда бер генә кеше – йәш көтөүсе – ултыра, ти....

Тотош уҡырға 1 593

135 мең граждан саҡырыла

135 мең граждан саҡырыла 31.03.2019 // Йәмғиәт

Рәсәй Президенты хәрби хеҙмәткә яҙғы саҡырылыш тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Ул кисә, 30 мартта,...

Тотош уҡырға 1 293

Йоҡларға ҡурҡам...

Йоҡларға ҡурҡам... 30.03.2019 // Йәмғиәт

Баҡыйлыҡҡа күскәненә тиҫтә йылға яҡын ваҡыт уҙһа ла, әсәйем һуңғы арала төшөмә йыш инә башланы....

Тотош уҡырға 1 643

Йәкшәмбелә ғаилә менән ҡайҙа барырға була?

Йәкшәмбелә ғаилә менән ҡайҙа барырға була? 29.03.2019 // Йәмғиәт

Ҡул эштәре менән булыу, аш-һыу бешереү, бейеү, һүрәт төшөрөү, спорт уйындары... Ә һеҙҙең ғаиләнең...

Тотош уҡырға 533

"Мин Хәйбулланан!" тип ғорурланыр йәштәр ҙә

"Мин Хәйбулланан!" тип ғорурланыр йәштәр ҙә 29.03.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостандың 100 йыллығына арналған саралар дауам итә. Бөгөн, мәҫәлән, Хәйбулла районы үҙәге...

Тотош уҡырға 473

Сарыҡ нисек тегелә?

Сарыҡ нисек тегелә? 29.03.2019 // Йәмғиәт

Учалы тарих һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейында башҡорттоң традицион аяҡ кейеме – сарыҡ тегеү буйынса...

Тотош уҡырға 562

15 апрелдә башлана

15 апрелдә башлана 29.03.2019 // Йәмғиәт

Учалы районы хакимиәтендә подъездарҙы төҙөкләндереү буйынса республика программаһының тормошҡа...

Тотош уҡырға 426