Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Әҙәбиәт уҡылғанда ғына йәшәй
Әҙәбиәт уҡылғанда ғына йәшәйҺүҙ – һәр заманда ла иң ҡеүәтле ҡорал. Кәрәк сағында ул әҙәм балаһының осор ҡанаттарын һындырыр, шул уҡ ваҡытта бөгөлөп төшкәнгә ҡалҡынырға ҡул һуҙыр көскә эйә. Һүҙҙәр донъяһы булған әҙәбиәтебеҙгә иһә тотош кешелектең рухи донъяһын хәстәрләү бурысы йөкмәтелгән: ул йәшәүгә ынтылыш бирергә, һулар һауалай хеҙмәт итергә, яҡшылыҡҡа, яҡтылыҡҡа әйҙәргә тейеш.

Исламда борон-борондан һүҙ сәнғәтенә ҙур иғтибар бүленгән. Халҡыбыҙҙың ауыҙ-тел ижадынан күреүе­беҙ­сә, мәҫәлән, сәсәндәр араһында ярыштар уҙғарыу мәртәбәле йолаларҙың береһе булған. Һөҙөмтәлә тапҡыр теллеләр тотош йәмғиәттә абруй ҡаҙанған, терәк-таянысҡа әүерелгән. Сәсән һүҙе иң кәрәкле ваҡытта әйтелеп, милләт, өммәт, халыҡ тарихында мөһим ваҡиғаларҙың нигеҙе булып торған. Бындай тел ҡөҙрәте артабан яҙма әҙәбиәттең дә төп нигеҙенә әйләнгән.
Һүҙ көсөнөң иң юғары өлгөһө – “Ҡөрьән Кәрим”. Изге китапта, шу­лай уҡ пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғә­ләй­һис-сәләмдең хәҙистәрендә кешелек өсөн ик­һеҙ-сикһеҙ аҡыл, асылып бөтмәгән хикмәт ята. Уларҙың бөйөк тәрбиәһе киләсәк әллә күпме быуын вәкилдәренә тура юл күрһәтәсәк, яңы асыштарға юлыҡтырасаҡ әле.
“Аллаһ Тәғәлә буш һүҙ менән ваҡыт үткәр­гәнде яратмай”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәм­мәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Әйтелгән һәр хәбәр, яҙылған һәр юл, әҫәр әҙәм балаһының йәшәүе өсөн файҙалы, фәһемле булырға тейеш. Шул уҡ ваҡытта, хәҙистәрҙә әйтелгәнсә, мосолманға үҙ фекерен бел­дерерҙән алда башҡаларҙы иғтибар менән тыңлай бе­леү зарур. “Тел берәү, ҡолаҡ икәү” тигән әйтем юҡ­тан ғына барлыҡҡа килмәгән. Был йәһәттән пәйғәм­бәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең “Мосолмандың те­ленән дә, ҡулынан да, ғәмәлдәренән дә һис кем зыян күрергә тейеш түгел” тигән һүҙҙәре – тәрбиәнең мәңгелек өлгөһө.
Һүҙ – тыңланғанда, әҙәбиәт уҡылғанда ғына йәшәй, тамыр нығыта. Әгәр ҙә ки халыҡ уларҙан ситләшә икән, айырымланыу, тарҡалыу башланыуын иҫтә то­топ, балаларыбыҙ күңелендә нәфис әҙәбиәткә, китапҡа һөйөү тәрбиәләү мөһим, тип өйрәтә зыялыларыбыҙ. “Ҡөрьән Кәрим”дәге беренсе аят “Һине юҡтан бар иткән Аллаһ Тәғәләнең исеменән уҡы!” тип башланған, Пәйғәмбәребеҙ мөбәрәк хәҙисендә: “Шиғырҙа сихри көс бар”, – тигән икән, әҙәбиәтебеҙҙең тамыры дөйөм көс менән нығытылырға тейеш. Һөҙөмтәлә ҡәләм оҫталарының тел ҡөҙрәте тағы ла артыр.
Яҙыу, ижад эше менән шөғөлләнгәндәргә олуғ мәғ­рифәтсе Ризаитдин Фәхретдиновтың нәсихәттәре:
* Ишеткән нәмәләрегеҙҙең яҡшыларын яҙығыҙ, на­сарҙарын күңелегеҙҙән юйығыҙ. Аҡҡа төшкәнде иң тәүҙә дошман күҙе менән баһалап тикшерегеҙ.
* Яҙған ваҡытта ҡәләмегеҙгә хужа булығыҙ. Халыҡтың мәртәбәһен, ғәҙәттәрен хөрмәт итегеҙ. Яҙмаларығыҙ фанилыҡта аҡыл эйәләре алдында һәм ахирәттә йөҙ ҡыҙартырлыҡ булмаһын.
* Телегеҙ һәм ҡәләмегеҙ менән һис кемде рәнйет­мәгеҙ, һүкмәгеҙ, әҙәмдәрҙең йәнен ғазаплама­ғыҙ. Башҡаларҙан бигерәк үҙ хаталарығыҙҙы тикшерегеҙ, уларҙы төҙәтергә тырышығыҙ.
* Яҙған ваҡытта булдыра алмағанға тотонмағыҙ, мәртәбәлерәк күренеү өсөн көсәнмәгеҙ. Ошо рәүешле тыуған әҫәрҙәрҙең әһәмиәте юғала, яҙған кешенең дәрәжәһе түбән төшә.


Автор: Дилбәр ИШМОРАТОВА.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда туризмға популяр ярҙам саралары аталды

Башҡортостанда туризмға популяр ярҙам саралары аталды 06.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда туризмға популяр ярҙам саралары аталды...

Тотош уҡырға 1

Республикала ишле ғаиләнең льготаларын МАХ аша раҫларға мөмкин

Республикала ишле ғаиләнең льготаларын МАХ аша раҫларға мөмкин 06.03.2026 // Йәмғиәт

Хәҙер күп балалы ғаиләләргә үҙҙәре менән ҡағыҙ танытма йөрөтөү мотлаҡ түгел. Льготаны MAX ......

Тотош уҡырға 1

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк 06.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күреүселәргә ярҙам итәсәк...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә автоинспекторҙар водитель ҡатын-ҡыҙҙарҙы 8 Март менән ҡотлай

Өфөлә автоинспекторҙар водитель ҡатын-ҡыҙҙарҙы 8 Март менән ҡотлай 06.03.2026 // Йәмғиәт

Өфөнөң юл полицияһы 8 Март – Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар көнөнә арналған акция үткәрә....

Тотош уҡырға 1

Сибайҙа Павловтарҙың ишле ғаиләһендә туғыҙынсы бала тыуған
Башҡортостанда мәктәп директорҙары урынбаҫарҙарына өҫтәп 30 мең һум аҡса түләнә

Башҡортостанда мәктәп директорҙары урынбаҫарҙарына өҫтәп 30 мең һум аҡса түләнә 06.03.2026 // Йәмғиәт

Был тәрбиәүи эш буйынса урынбаҫарҙарға ҡағыла, уларға уҡыусыларҙың деструктив тәртибен иҫкәртеү ......

Тотош уҡырға 3

8 Март уңайынан республика халҡын оҙайлы ялдар көтә
Башҡорт хужабикәһе яңы тормош башлаған

Башҡорт хужабикәһе яңы тормош башлаған 05.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт хужабикәһе яңы тормош башлаған...

Тотош уҡырға 2

«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы төшөрөлгән открыткалар серияһы почта әйләнешенә сыҡты

«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы төшөрөлгән открыткалар серияһы почта әйләнешенә сыҡты 05.03.2026 // Йәмғиәт

«Шүлгәнташ» ҡурсаулығы төшөрөлгән открыткалар серияһы почта әйләнешенә сыҡты...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда М-5 трассаһында бөтә төр транспорт өсөн хәрәкәт асылды

Башҡортостанда М-5 трассаһында бөтә төр транспорт өсөн хәрәкәт асылды 05.03.2026 // Йәмғиәт

Һауа торошоноң боҙолоуына бәйле юлдарҙа сикләүҙәр индерелгәйне....

Тотош уҡырға 3

Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө ҡар һәм боҙлауыҡ тураһында иҫкәртте

Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы көслө ҡар һәм боҙлауыҡ тураһында иҫкәртте 05.03.2026 // Йәмғиәт

Республиканың ҡайһы бер райондарына ғына һауа торошо үҙгәрә....

Тотош уҡырға 3

Өфөлә Башҡорт ҡоролтайы ифтар ойошторҙо

Өфөлә Башҡорт ҡоролтайы ифтар ойошторҙо 05.03.2026 // Йәмғиәт

Байрам ифтарында башҡорт халҡының боронғо «Урал батыр» эпосына арналған фекер алышыу уҙҙы....

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә