Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Тәбиғәт һәйкәлдәре арта
Башҡортостандағы торф һаҙлыҡтарын айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре тип иғлан итәсәктәр. Улар Ауырғазы, Бишбүләк, Бөрө, Илеш, Ишембай, Кушнаренко, Миәкә, Әбйәлил һәм Учалы райондарында урынлашҡан.

Берләшкән Милләттәр Ойошмаһының үҫеш программаһы буйынса республикала 2015 йылдан бирле торф һаҙлыҡтарын һаҡлауға йүнәлтелгән фәнни-тикшеренеү эштәре алып барыла. Уларҙың һөҙөмтәһенә таянып, 15 урындағы торф һаҙлығы айырым һаҡланырға тейеш тип табылған. Әгәр экологик проект раҫланһа, Башҡортостанда тәбиғәт һәйкәлдәре һаны 164-тән 179-ға етәсәк.

Булғанын һаҡлауҙан тыш, кипкәндәрен тергеҙеүгә лә иғтибар бүлергә кәрәк, тип иҫәпләй республика экологтары. Был йәһәттән “Асылыкүл” тәбиғәт паркындағы Берғаҙан-Ҡамыш һаҙлығының яйлап элекке хәленә ҡайта башлауы һөйөндөрә: һыу ағыҙыу нығытмаһы ҡуйылғандан һуң унда экосистеманың тергеҙелеүе, биологик төрлөлөктөң артыуы күҙәтелә.

Илдар ҺАҘЫЕВ, Башҡортостандың тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министры:
– Торф һаҙлыҡтары бар донъяла иң мөһим иҡтисади һәм тәбиғи ресурс һанала. Уларҙың экосистемаһы биологик төрлөлөктө тәьмин итеүгә өлөш индерә, һыу әйләнешенә булышлыҡ итә, углекислый газды һеңдерә һәм торф эсенә йыя, шулай уҡ тирә-яҡ мөхиттәге зарарлы матдәләрҙе “йота”, ер аҫты һыуҙарын таҙарта. Һаҙлыҡтар һыуға ҡытлыҡ кисергән ялан һәм урман-ялан райондары өсөн айырыуса ҙур әһәмиәткә эйә. Урмандарҙы планетабыҙҙың үпкәһе тип атаһаҡ, һаҙлыҡтар – уның бөйөрө.

Екатерина БОГДАН, Йәшәйеш хәүефһеҙлеге фәнни-тикшеренеү институтының айырым һаҡланған тәбиғәт биләмәләре һәм биологик байлыҡтар лабораторияһы мөдире:

– Айырым билдәләнгән 15 һаҙлыҡта Башҡортостан һәм Рәсәй Ҡыҙыл китаптарына ингән һирәк һәм юҡҡа сығып барған йәнлектәр, үҫемлектәр осрай. Миәкә районындағы Ҡорманайбаш һаҙлығында беҙҙең төбәк өсөн яңы күренеш – Шутлеворттың елкәнле ҡамышы табылды. Әбйәлил районының Сереккүл һаҙлығында Башҡортостанда һәм Рәсәйҙә һирәк осрай торған аҡ буран турғайы йәшәй. Айырыуса Учалы районының Ҡасҡарҙы һаҙлығын билдәләргә кәрәк: майҙаны – 700 гектар тирәһе, углерод запасы – 500 мең тонна самаһы.


Автор: Н. ХӘСӘНОВА
Фото: ИА Башинформ


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Баймаҡта – "Таҙа кесаҙна"

Баймаҡта – "Таҙа кесаҙна" 29.03.2019 // Экология

Тирә-яҡ ҡарҙан әрселеп тә өлгөрмәне, ҡыш буйы йыйылған сүп-сар ҡалдыҡтары, ташланған шешә һауыттары...

Тотош уҡырға 297

Стаканһыҙ ҙа йәшәрбеҙ әле

Стаканһыҙ ҙа йәшәрбеҙ әле 28.03.2019 // Экология

Европа парламенты, 2021 йылға пластмассанан етештерелгән тиҫтәләгән предмет төрҙәренән баш тартыуҙы...

Тотош уҡырға 165

"Аныҡ, дөрөҫ мәғлүмәт бирелеренә ышанам"

"Аныҡ, дөрөҫ мәғлүмәт бирелеренә ышанам" 26.03.2019 // Экология

Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Гражданлыҡ йәмғиәтен үҫтереү һәм кеше хоҡуҡтары буйынса совет...

Тотош уҡырға 163

Эш теүәл бара

Эш теүәл бара 14.03.2019 // Экология

Сибайҙа үткән көндәлек брифингта ҡалалағы экологик хәлгә ентекле баһа бирелде....

Тотош уҡырға 182

Урман яҙмышы Ҡариҙелдә хәл ителә

Урман яҙмышы Ҡариҙелдә хәл ителә 27.02.2019 // Экология

1 мартта Ҡариҙел районында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров...

Тотош уҡырға 220

Матурлығынан зыяны күберәк

Матурлығынан зыяны күберәк 26.02.2019 // Экология

Күршеләрҙә көҙөн сағыу һары төҫлө сәскә күреп ҡалдым. – Резеда апай, ҡайһылай матур сәскә, күсереп...

Тотош уҡырға 388

Урман “ашханалары”

Урман “ашханалары” 26.02.2019 // Экология

Республикалағы барлыҡ тәбиғәт ҡурсаулыҡтарында һәм заказниктарында ҡырағай йәнлектәрҙе ашатыу өсөн...

Тотош уҡырға 322

“Таҙа Танып”тың башында  кем тора?

“Таҙа Танып”тың башында кем тора? 26.02.2019 // Экология

Республикала гөрләп үткән “Таҙа Танып” акцияһы йомғаҡтарын Пермь крайының Чернушки ҡалаһында...

Тотош уҡырға 241

Һаҙлыҡтар һаҡҡа алынды

Һаҙлыҡтар һаҡҡа алынды 26.02.2019 // Экология

Улар тәбиғәт ҡомартҡыһы тип иғлан ителде....

Тотош уҡырға 256

Брифингта – һуңғы яңылыҡтар

Брифингта – һуңғы яңылыҡтар 25.02.2019 // Экология

Сибайҙа экологик хәлде яйға һалыу, һауаның торошо, ниҙәр башҡарылғаны хаҡында ҡала халҡына еткереп...

Тотош уҡырға 221

Таусылар именлеген хәстәрләп

Таусылар именлеген хәстәрләп 22.02.2019 // Экология

Сибай ҡалаһындағы экологик хәл “Ростехнадзор” хеҙмәткәрҙәрен дә борсомай ҡалманы. Бөгөн улар Учалы...

Тотош уҡырға 248

Экологик хәл тотороҡлана

Экологик хәл тотороҡлана 21.02.2019 // Экология

Был хаҡта бөгөн үткән брифингта хәбәр ителде: Сибайҙа көкөрт диоксидының миҡдары артыуы күҙәтелмәне....

Тотош уҡырға 276