Америка Ҡушма Штаттарында Дональд Трамп менән Хиллари Клинтон араһында президент тәхете өсөн барған көрәште бөтә донъя ҡыҙыҡһынып күҙәтә. Сер түгел, донъяның яҙмышы киләсәктә иң ҡеүәтле дәүләтте кем етәкләйәсәгенә бәйле. “Доллар батшалығы” тажы Клинтон йә Трамп башына кейҙерелһә, донъяның иҡтисади һәм сәйәси хәле ниндәй йүнәлеш алыр?

Әлбиттә, Америка һайлау­сы­лары өсөн ике кандидаттың да Рәсәйгә булған ҡарашы мөһим. Донъяла АҠШ ҡына түгел, Рәсәй тигән тос йоҙроҡло дәүләт бар­лығын улар яҡшы аңлай. Әгәр Трамптан: “Мин Путин менән уртаҡ тел табасаҡмын”, – тигәнерәк һүҙҙәр ишетелһә, Клинтон уның киреһен иҫбатларға тырыша. Ләкин кандидаттарҙың һайлау алды вәғәҙәләренә ышаныу ҡарға ауыҙындағы сырға ымһыныу һымағыраҡ булыр ине. Был йәһәттән логикаға таяныу ҡулайыраҡтыр. Әйтәйек, Аҡ йортҡа Трамптың килеүенән үҙгәрештәр көтөү дөрөҫөрәк. Әммә был үҙгәрештәр нимәнән ғибәрәт булыр һуң? Заманында Обама ла “үҙгәрештәр” елен алып килде, һөҙөмтәлә Рәсәй менән “һалҡын һуғыш” рухындағы кимәлгә төштө, Ҡытай менән аралары боҙолоу хәленә етте. Американың ҡеүәтен тағы ла арттырыу маҡсаты менән янған Трамп был идеяһын Рәсәй һәм башҡа илдәр өсөн хәүефле юлды һайлап бойомға ашырырға мөм­кин.
Ә бына Клинтондың килеүе иһә бер ниндәй ҙә үҙгәрештәр вәғәҙә ит­мәгәндәй, йәғни бар эш­тәр ҙә элеккесә, ләкин ныҡышмалыраҡ башҡа­рыласаҡ, тип фараз­ларға ҡала. Был Рә­сәйгә лә, Укра­инаға ла, Сүриәгә лә, НАТО-ға ла, ПРО-ға ла... ҡағыла.
Шулай ҙа элек алмашынған етәк­селектең эшмә­кәрлегенә ҡарап та фекер йөрөтөргә булалыр. Берен­се­нән, сәйәс­мәндең һайлау алдынан биргән вәғәҙә­ләре президент креслоһына ултырғас, мотлаҡ үтәләсәк тигән һүҙ түгел. Уның артабанғы эшмәкәрлегенә башҡа абруйлы шәхестәрҙең, кәңәшсе­ләр­ҙең дә йоғонтоһо буласаҡ.
Икенсенән, Американың тыш­ҡы сәйәсәтендә электән килгән “мираҫҡа” тоғролоҡ һаҡлана. Яңы хакимиәт барлыҡҡа килеү менән Американың тышҡы һәм эске сәйәси хәле драматик рәүештә үҙгәреш кисергәне юҡ. Элекке хакимиәт ҡабул иткән ҡарарҙар яңыларының эшмәкәрлегенә юл һала. Был, әлбиттә, нин­дәйҙер үҙгәрештәр булмай тигәнде аңлатмай. Ләкин уларҙы кинәт түгел, ә йылдар һуҙы­мында күрергә мөмкин.
Өсөнсөнән, Вашингтонда яңы етәкселек­тең барлыҡҡа килеүе Рәсәй менән Америка араһындағы мөнәсә­бәттәрҙе көй­ләүгә юл аса. Ләкин был йүнәлештәге тәүге аҙымды кем яһар – Мәс­кәүме, әллә Вашинг­тон­мы? Әл­биттә, Клин­­тондың Рәсәйгә һәм Путинға ҡаршы “өрөүе” уның йөҙөн биҙә­мәй. Ләкин, алда әйткәнсә, урын­ға үрмә­ләр өсөн ни генә эшләмәҫһең... Был мәсьәләгә киңерәк ҡа­раш ташлағанда, шуны шәйләргә була: Америкала Рәсәй­ҙең һәм Путиндың “шомло” образы тыуҙырылды. Шуға ла Клинтон­дың мулыраҡ тауыш йыйыр өсөн Трампты, Рә­сәй агенты тип, Путин менән бәйләргә тырышыуы аңлашыла.
Ғөмүмән, яңы власть килгәс, Рәсәй менән АҠШ араһындағы мөнәсәбәттәр үҙгәрерме? Һүҙ ҙә юҡ, ике ҡеүәтле илдең сәйәси аренала сәкәләшеүен бер кем дә теләмәй һәм бынан ике яҡ та отмай. Кем әйтмешләй, арыҫландар алышҡанда ҡоҙғондар ғына шатлана. Ошо ябай хәҡиҡәтте Хиллари Клинтон да, Трамп та яҡшы аңлайҙыр, моғайын. Нисек кенә булмаһын, яңы етәксегә илебеҙ менән мөнәсәбәттәрен көйләргә тура киләсәк. Бының өсөн ең һыҙғанып эшләргә кәрәк. “Тауҙы урынынан күсерергә теләгән кеше бәләкәй таштарҙы берәмләп ташый”, – ти ҡытайҙар. Сер түгел, һуңғы йылдарҙа ғына ике ил араһына байтаҡ “таш”тар өйөлөп, тау хасил булды. Тимәк, уларҙы берәмләп ташығанда ла, байтаҡ һыу ағасаҡ әле. Иң мөһиме – бер-береңә ғәйеп өйөүҙән туҡталырға ваҡыт. Оло ыҙғыштар бәләкәй ғәйеп ташлауҙан башлана.