– Ә бит тирә-яҡ мөхиткә былай ҙа ҙур зыян килә, ҡаҙылма байлыҡты рөхсәтһеҙ сығарыу арҡаһында эколо­гия­ға баҫым арта төшә, – тине Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Аграр мәсьәләләр, экология һәм тәбиғәттән файҙаланыу комитеты рәйесе урын­баҫары, эш төркөмө етәксеһе Руфина Шаһапова. – Шуға күрә закондар сыға­рыуҙа ла был йүнәлештә эш әүҙем­ләшә бара. Тик хәл итәһе мәсьәләләр күп әле, ҡаҙылма байлыҡ менән эш иткән хужалыҡ субъекттары өҫтөнән күҙәтеү юҡ кимәлдә.
Экология һәм тәбиғәттән файҙала­ныу министрлығы ошо ултырышта биргән мәғлүмәткә ярашлы, республикала 684 ятҡылыҡ бар. Рөхсәтһеҙ айырыуса ҡом һәм ҡомташ сығаралар. Ятҡылыҡтарҙа тәртип булдырыу буйынса ниндәйҙер кимәлдә эш башҡа­рыла: министрлыҡ, мәҫәлән, быйыл 3 сентябрҙә төрлө ойошмалар һәм ведомстволар менән берлектә ошо проблемаға арналған ҙур кәңәшмә үткәргән. Әммә...
– Министрлыҡ тикшереү үткәргән 140 ойошманың 111-ендә лицензия булмауы асыҡланған! Тимәк, күпселеге рөхсәтһеҙ эшләй түгелме? – тип аптыраны Руфина Алик ҡыҙы.
– Сәбәбе шунда: штраф һалыныуы был фирмаларҙы бер нисек тә ҡур­ҡытмай, – тине экология һәм тәбиғәт­тән файҙаланыу министры урын­ба­ҫары Илдус Яхин. – Әгәр ҙә беҙ уларҙы экскаваторҙарынан, башҡа төр ҡиммәтле техникаһынан мәхрүм итһәк, был закон боҙғандарҙы аҡылға ултыртыр ине, ләкин хосуси милекте тартып алырға ярамай.
– Уның кемдең милке икәнен белеүе лә ҡыйын, – тип ҡаршы төштө Башҡортостандың тәбиғәтте һаҡлау буйынса район-ара прокуратураһы етәксеһе Рунар Шәйхетдинов. – Йыш ҡына экскаваторҙы, мәҫәлән, арендаға алыуҙары асыҡлана. Арендаға биреүсе уны нисек файҙаланыуҙары өсөн яуап­лы түгел. Эшләүселәрҙең бер ойошма менән дә хеҙмәт килешеүе төҙөмәгән осраҡтары ла күп – был саҡта кемгә штраф һалаһың?
– Тәбиғәтте бысратыу тураһында күп миҫал килтерелде бөгөнгө ултырышта, ләкин уларҙы һанап китеү менән генә эш бөтмәй бит әле, – тине Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың Урындағы үҙидара, граждандар йәмғиәте институттарын үҫтереү һәм киң мәғлүмәт саралары комитеты ағзаһы Фәнил Тайыпов. – Рөхсәтһеҙ эшләгән ойош­маларҙың нисәүһе үҙе боҙған ергә культивация үткәрҙе?
Был һорау яуапһыҙ ҡалды... Депутаттар файҙалы ҡаҙылмаларҙы закон­һыҙ сығарған өсөн енәйәт яуап­- лы­лығына тарттырыу буйынса ғәмәл­дәге ҡануниәткә төҙәтмәләр индерергә тәҡдим итте.