Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Мәҙәниәт » Башҡорт телен өйрәнгем килә!
Башҡорт телен өйрәнгем килә!Балалар менән осрашыу һәр саҡ күңелдә илһам осҡондарын уята. Дәүләкәндең 7-се мәктәбе уҡыусылары ла бик һиҙгер әңгәмәсе, ҡыҙыҡһыныусан булып сыҡты. Бында тел ҡәҙерен белгән, илен һөйгән уҡытыусы Ғәлиә Дәүләтова саҡырғайны.










Башҡорт телен өйрәнгем килә!“Башҡортостан” гәзитендә лә ошо хаҡта һөйләшербеҙ, тип “Бәйләнештә” социаль селтәрендә вәғәҙә итеүемә лә апаруҡ ваҡыт үтеп киткән. Әммә был мәктәп хаҡында һөйләргә кәрәк. Әле бында ике башҡорт теле уҡытыусыһы эшләй: Ғәлиә Дәүләтова менән Альбина Янибаева.
Бөгөн был мәғариф усағында 803 уҡыусы белем ала. Шуларҙың 145-е – башҡорт балалары. Уларҙың 18-е баш­ҡорт телен туған тел булараҡ, ә 127-һе дәүләт теле булараҡ өйрәнә. Бер ҡараһаң, ғәжәпләнеп тә ҡуяһың: аҙнаһына бер сәғәт эсендә бала ни үҙләштерә инде?.. Былай дәүләт телен бар балалар ҙа (беренсенән алып ун беренсе класҡа тиклем) өйрәнә. Мәктәп директоры Ильвира Әнис ҡыҙы был яҡтан башҡорт теле уҡытыусы­ларына ныҡлы терәк. Тик ата-әсәләрҙең балалары өсөн урыҫ телен туған тел итеп һайлауҙары башҡа һый­маҫлыҡ хәл. Әлеге лә баяғы бер үк балыҡ башы – баш­ҡорт милләтле ата-әсәләр үҙҙәре үк телен белмәй, балаларына өйрәтергә теләмәй. Үҙебеҙ ошондай мөнәсә­бәттә булғас, башҡаларҙан беҙ ни талап итә алабыҙ һуң?!
Башҡорт әҙәбиәтенә һәм теленә арналған кисәне VI “а” класы уҡыусылары Алиса Морева менән Камилә Мө­лөкова алып барҙы. Һүҙ сәнғәте хаҡында һөйләшергә йыйылғандар һәр береһе тиерлек башҡорт, урыҫ тел­дәрендә шиғыр уҡыны, ятланы: Илья Пирогов, Илнар Хәбибназаров, Алмас Әхмәтов, Алиса Морева, Элина Ғәлиева, Шамила Дагирова, Зөһрә Хәмиҙуллина, Гүзәл Әхмәтйәнова, Индира Әлиева, Алтынай Әхмәтова. Уларҙың һәр береһе шиғырға ниндәй мәғәнә һалынған, авторҙар нимә әйтергә теләгәнен еткерергә тырышты. Шуныһы үҙенсәлекле – балалар шиғырҙы үҙҙәре теләгә­нен һайлап алған. Һорауҙарҙы ла бирә беләләр бит әле: “Ҡасан беренсе шиғырығыҙҙы яҙҙығыҙ?”, “Башҡортса шиғыр яҙыу отошломо?”, “Башҡорт теленән һеҙҙең шиғыр­ҙарҙы кем урыҫсаға тәржемә итә?”, “Милли әҙә­биәттәрҙең киләсәге бармы?”... Аңлап тораһығыҙ, һис кенә лә ябай һорауҙар түгел. Ижад менән шөғөлләнеү ҡасан отошло булды икән ул? Балалар ҙа быны белеп үҫергә тейештер. Әммә Күктәр ниндәй ҙә булһа сәнғәт төрөнә илһам биргән икән, ошо үҙе үк бәхет түгелме ни? Уҡыусылар араһында ла ижади фекерләгәндәр, шиғыр яҙғандар етәрлек. Шуныһы һоҡландырҙы: башҡорт телен өйрәнергә, башҡортса китаптар уҡырға теләгән башҡа милләт балалары ла бар. Уларға башҡаларҙың лөғәтен, телмәрен аңлау ҡыҙыҡлы. Аңлаған кеше төшөнә торғандыр, әгәр башҡортса яҡшы белһәң, башҡа төрки телдәре лә аңлашылып ҡына тора бит. Был хаҡта ла үҫмерҙәр белеп үҫһә икән!
Ғәлиә Дәүләтова 2016 йылда “Иң яҡшы башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы” конкурсында еңеүсе булған. Мәктәп уҡыусылары республикала уҙғарылған фәнни-ғәмәли конференцияларҙа эҙләнеү эштәре менән, иншалар конкурсында приз­лы урындар ала.
Яҡты кисерештәр уятҡан кисәбеҙҙе Әҙилә Бейсебаева, Алина Хөснөтдинова, Диана Ғиләжева йырҙары менән биҙәне. Хәҙерге балалар ижад кешеләренә беҙ бала саҡта ҡараған һымаҡ ҡарамай. Беҙ уҡыусы саҡта яҙыу­сыны пәйғәмбәрҙәй күрә инек, сөнки китап рухында, шағир моңонда үҫтек. Совет осоро әҙәбиәттән идеология яһаны, әҙәбиәт аша үҙ идеологияһын халыҡҡа һеңдерҙе. Ә улар әҙиптәрҙе, беләһегеҙме, кем тип атай? Үҙен эшендә тапҡан профессионал, тиҙәр. Шәп тә инде. Заманса фекер. Башҡорт әҙәбиәтенә, теленә ихтирам күрһәткән мәктәптән беҙ ҙә, бынан бик күп ижади профессионалдар, илдең изге хеҙмәткәрҙәре сыҡһын, тип ҡайттыҡ.

Дәүләкән ҡалаһы.


Автор: Лариса АБДУЛЛИНА.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда Вәсилә Фәттәхованың исеме урамға биреләсәк

Башҡортостанда Вәсилә Фәттәхованың исеме урамға биреләсәк 30.01.2026 // Мәҙәниәт

Белорет ҡалаһында яңы урам билдәле йырсы Вәсилә Фәттәхова исемен йөрөтәсәк. Был хаҡта «Башинформ» ......

Тотош уҡырға 0

Өфөнән AY YOLA төркөмө артистары Үзбәкстанда юғары наградаға лайыҡ булған

Өфөнән AY YOLA төркөмө артистары Үзбәкстанда юғары наградаға лайыҡ булған 29.01.2026 // Мәҙәниәт

Өфөнән AY YOLA төркөмө артистары Үзбәкстанда юғары наградаға лайыҡ булған...

Тотош уҡырға 0

Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль республика буйлап гастролдәргә сыға

Фәйзи Ғәскәров исемендәге ансамбль республика буйлап гастролдәргә сыға 29.01.2026 // Мәҙәниәт

Фәйзи Ғәскәров исемендәге дәүләт академия халыҡ бейеүҙәре ансамбле Башҡортостан буйлап гастролдәргә ......

Тотош уҡырға 0

Билдәле артист Ринат Рәхмәтуллин ҡыҙын кейәүгә биргән

Билдәле артист Ринат Рәхмәтуллин ҡыҙын кейәүгә биргән 29.01.2026 // Мәҙәниәт

Билдәле артист Ринат Рәхмәтуллин ҡыҙын кейәүгә биргән...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда йәшәүселәрҙе милли кейем фестивалендә ҡатнашырға саҡыралар

Башҡортостанда йәшәүселәрҙе милли кейем фестивалендә ҡатнашырға саҡыралар 28.01.2026 // Мәҙәниәт

«Урал мираҫы» төбәк-ара милли кейем фестиваленә ғаризалар ҡабул ителә. Был сара илебеҙ оҫталарын, ......

Тотош уҡырға 0

Рәсәйҙә тәүге тапҡыр Театр сәнғәте төнө үткәрелә

Рәсәйҙә тәүге тапҡыр Театр сәнғәте төнө үткәрелә 28.01.2026 // Мәҙәниәт

Рәсәйҙә тәүге тапҡыр Театр сәнғәте төнө үткәрелә...

Тотош уҡырға 1

10 йыл һинһеҙ: Башҡортостанда билдәле йырсы Вәсилә Фәттәхованы иҫкә алалар
Башҡортостан Башлығы 2026 йылда Актерҙар йортон ремонтлауҙы проектларға ҡушты

Башҡортостан Башлығы 2026 йылда Актерҙар йортон ремонтлауҙы проектларға ҡушты 26.01.2026 // Мәҙәниәт

Башҡортостан Башлығы 2026 йылда Актерҙар йортон ремонтлауҙы проектларға ҡушты...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың халыҡ артисы Айҙар Ғәлимов тағы бер юғары исем алған

Башҡортостандың халыҡ артисы Айҙар Ғәлимов тағы бер юғары исем алған 14.11.2025 // Мәҙәниәт

Башҡортостандың халыҡ артисы Айҙар Ғәлимов тағы бер юғары исем алған...

Тотош уҡырға 10

Башҡорт режиссеры Айнур Асҡаров Белоруссияла һуғыш тураһында фильм төшөрә

Башҡорт режиссеры Айнур Асҡаров Белоруссияла һуғыш тураһында фильм төшөрә 14.11.2025 // Мәҙәниәт

Башҡорт режиссеры Айнур Асҡаров Бөйөк Еңеүҙең 80 йыллығына арналған «Еңеү почтальоны» тигән яңы ......

Тотош уҡырға 12

Өфөлә Турахан кәшәнәһен ЮНЕСКО исемлегенә индереү пландары хаҡында һөйләнеләр

Өфөлә Турахан кәшәнәһен ЮНЕСКО исемлегенә индереү пландары хаҡында һөйләнеләр 14.11.2025 // Мәҙәниәт

Башҡортостандың күренекле ҡомартҡыһы Турахан кәшәнәһе ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә ......

Тотош уҡырға 10

Башҡортостан Башлығы: «Милли мәҙәниәтте үҫтереү — дәүләт бурысы»

Башҡортостан Башлығы: «Милли мәҙәниәтте үҫтереү — дәүләт бурысы» 12.11.2025 // Мәҙәниәт

Башҡортостан Башлығы: «Милли мәҙәниәтте үҫтереү — дәүләт бурысы»...

Тотош уҡырға 9


Комментарий өҫтәргә