Өфөлә Турахан кәшәнәһен ЮНЕСКО исемлегенә индереү пландары хаҡында һөйләнеләр

Башҡортостандың күренекле ҡомартҡыһы Турахан кәшәнәһе ЮНЕСКО-ның Бөтә донъя мираҫы исемлегенә индере. Был хаҡта республика хөкүмәте премьер-министрының беренсе урынбаҫары Урал Килсенбаев белдерҙе.

Турахан кәшәнәһе – Алтын Урҙа осоронда төҙөлгән боронғо таш ҡоролма, ритуаль комплекстың үҙәге. Кәшәнәнең ысын икәнен уның төп атрибуттары ла раҫлай. Ҡоролма урындағы эзбизташтан һалынған, Алтын Урҙа осороноң үҙенсәлекле төҙөлөш техникаһы ҡулланылған.

«Беҙ әүҙем эшләйбеҙ: визит-үҙәк астыҡ, тикшеренеүҙәр алып барабыҙ һәм ЮНЕСКО өсөн досье әҙерләй башланыҡ, — тип һөйләне Урал Килсенбаев. — Мавзолей исламдың таралыуының үҙенсәлекле дәлиле, архитектураның күренекле өлгөһө һәм ете быуат йәшәп килгән йәнле рухи традицияның урыны булараҡ ойошманың төп критерийҙарына тап киләлер тип ышанабыҙ».

Беренсе вице-премьер тарихи мираҫты һаҡлау темаһы менән ҡыҙыҡһынған һәр кемгә мөрәжәғәт итте һәм материалдарҙы өйрәнеүҙәрен, комментарийҙар, фекерҙәр һәм тәҡдимдәр ҡалдырыуҙарын һораны. Был мөһим проект буйынса эксперт фекере оло әһәмиәткә эйә, тип билдәләне ул.

Быйылғы йыл Башҡортостан өсөн еңеүҙәргә бик бай булды, тип иҫкә төшөрҙө Килсенбаев: Парижда Шүлгәнташ мәмерйәһен тарихи таныу, «алтын ҡаҙаҡтар» (стратиграфик эталондар) асыу, «Торатау»ҙы глобаль геопарктар селтәренә индереү, Өфө фән һәм технологиялар университетында ЮНЕСКО-ның яңы кафедраһы. Ошо көндәрҙә Рәсәй Федерацияһының ЮНЕСКО эштәре буйынса комиссияһының яуаплы секретары Александр Алимов ҡатнашлығында комитеттың яңыртылған составының беренсе ултырышы уҙҙы. Унда почетлы рәйес Радий Хәбиров етәкселек итте.

https://www.bashinform.ru/news/culture/2025-11-14/v-ufe-rasskazali-o-planah-po-vklyucheniyu-mavzoleya-tura-hana-v-spisok-yunesko-4467319