Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Тик изгелек көт
“Кешеләрҙе аҡсағыҙ менән ҡәнәғәтләндерә алмаҫһығыҙ. Уларға ҡарата мөнәсәбәтегеҙ яҡшы, йөҙөгөҙ яҡты булһын”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Ерҙә әҙәм балалары дуҫлыҡҡа мохтажлыҡ кисереп йәшәй, бер-береһендә таяныс таба.

Кешеләге иң ыңғай сифаттар – күркәм холоҡ, киң күңеллелек. Ырыҫ-бәхеттең нигеҙендә лә тап ошо һыҙаттар ята.

Беҙгә һәр йәһәттән оло өлгө – пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Ул ғәжәп илгәҙәк кеше булған, гелән халыҡ араһында, сәхәбәләре менән бергә йөрөргә тырышҡан. “Айырымланыу, тәкәбберлек, тупаҫлыҡ – золом, ундай һыҙатҡа эйә кешеләр – иң яуызы”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ. 

Ислам бер-береңә ышанырға, башҡаларҙан тик изгелек көтөргә, әйтелгән һүҙҙәрҙән насарлыҡ эҙләмәҫкә, гелән яҡшы яҡты күрергә өйрәтә. Бындай күркәм һыҙаттар гонаһҡа батып батҡандарҙы ла бәләнән ҡотҡарып алып ҡалыр, тиелә динебеҙҙә. Ышанмаусанлыҡ, шөбһәләнеү ҡәтғи тыйыла. “Урынлы-урынһыҙ шикләнеп йөрөүҙән ситтә бул, – тип өйрәткән Ғәли хәҙрәт. – Ул сәләмәт кешене лә ауырыуға һабыштыра, бер ҡатлыларҙың уйҙарын кире яҡҡа бора”.

Ислам – дуҫлыҡ, ҡәрҙәшлек, изгелек дине. Араларҙағы күркәм бәйләнештәрҙе даими нығытып тороу зарур.

Ут ҡабынһа...

Пәйғәмбәребеҙ асыуы килгәндә үҙен тыйып ҡалғандарҙы иң көслөләр тип атаған. Мосолман урынлы-урынһыҙ ярһымай, нәфсе ҡотҡоһона бирелмәй, үҙен ҡыйырһытҡандарҙы ғәфү итә, мохтаждарға ҡарата түбәнселекле була.

“Асыу – ут, – тип өйрәтә динебеҙ. – Ул бөтә күңелде ҡармап алыусан. Көл аҫтында быҫҡып ятҡан осҡон кеүек – тәкәбберҙәрҙә ҡабынып китергә генә тора”.

Асыуға юл биргән әҙәм балаһы Аллаһ Тәғәләнең бойороғона ҡаршы төшкән иблискә оҡшап китә. “Кешенең тәнендә утҡа оҡшаш кескәй генә бер ит киҫәге бар, – ти­гән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. – Ул яҡшы булһа, барлыҡ тән таҙара, ә инде насар икән, киреһенсә, бысрай. Ул ит киҫәге – йөрәк. Күрә алмаусанлыҡ, көнсөллөк, асыу Аллаһ ҡолдарын һәләкәткә алып бара. Бәләнең ҡайҙа йәшеренеп ятҡанын һиҙеп, һаҡланып ҡалырға тырышып, эстә ҡабынып китергә әҙер торған уттан баш тарта белергә, уны күңелдән йолҡоп ташларға кәрәк”.

Ҡатын-ҡыҙҙың – үҙ урыны 

Пәйғәмбәребеҙ өйөнә ҡайтып инһә, бер ҡатыны иртәнге намаҙҙан һуң тиҫбе тартып ултыра, ти. 

— Эй, Өммө Сәләмә! Ниңә һин намаҙҙы башҡалар менән бергә уҡымайһың? Ни өсөн хаж ҡылмайһың? Ниңә Ҡөрьән уҡып ҡына ултырмайһың? — тип әллә күпме һорауға күмә уны Рәсүлуллаһ. 

— Эй, Аллаһ илсеһе! Һанап киткәндәреңдең барыһы ла — ирҙәр эше, — ти ҡатыны. 
Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм был һүҙҙәр менән шунда уҡ ризалаша. 

— Ҡатын-ҡыҙҙың бурыстары араһында мин әйткәндәрҙең барыһына ла тиңләшерлек ғәмәлдәр бар, — ти Пәйғәмбәребеҙ. — Улар Аллаһ бойорғанды үтәп, иренә хеҙмәт итә белһә, тәсбих тартҡанға оҡшатып, ҡулында орсоҡ әйләндереп торһа, был Хоҙай Тәғәләне ололау була, башҡалар менән бергәләп йома намаҙы уҡыуға тиңләшә. Әгәр ҙә инде балалары өсөн аш-һыу әҙерләргә ғәҙәтләнһә, ағастарҙан ҡойолорға торған япраҡтарҙай, ваҡ-төйәк гонаһтары юйылып ҡына торор. Ә сәғәттәр буйы еп иләүе ирҙәрҙең күпер һалыуына тиңләшер. 

Наҙанлыҡтың нигеҙе ниҙә?

“Күрә алмаусанлыҡ, үҙ-ара дошманлыҡ холоҡтоң тотанаҡһыҙ булыуынан килә, — тип өйрәтә дин. — Ундай кеше ыҙғыш өсөн сәбәп эҙләп тик йөрөй. Күп нәмәне дуҫтарса хәл итеү урынына, маһайыусанлығы, наҙанлығы сәбәпле, аҙым һайын янъялға юл асып тора”.

Был йәһәттән дин әһелдәре элек-электән бәндәләргә яҡшылыҡ, изгелек, кешелеклелектең сағыу өлгөләрен күрһәтеп килгән, тормош һабаҡтарын тыуыр быуындарға ҡалдырған. “Тар күңеллелек – етешһеҙлектәрҙең иң насары, үс алырға ашығыу – гонаһтарҙың иң ҙуры”, – тигән Ғәли хәҙрәт. 

Мосолмандарҙы изге Ҡөрьән киң күңеллелеккә әйҙәй: “Арағыҙҙан йомарт, малы етерлек булғандар ҡәрҙәштәренә, фәҡирҙәргә өлөш сығарыуҙан туҡталып ҡалмаһын, бәндәләрҙе ғәфү итһен, бәхилләтә белһен”.


Автор: Дилбәр ИШМОРАТОВА


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В Одноклассниках   Вконтакте





Тимченко фонды Башҡортостанда тиҫтәләрсә миллион һумлыҡ проекттарҙы бойомға ашырырға ярҙам иткән

Тимченко фонды Башҡортостанда тиҫтәләрсә миллион һумлыҡ проекттарҙы бойомға ашырырға ярҙам иткән 29.09.2026 // Йәмғиәт

2026 йылда республика Тимченко фондына бирелгән ғаризалар һаны буйынса өс лидер иҫәбенә инде....

Тотош уҡырға 3

Билдәле йырсылар Илсиә Бәҙретдинова менән Әнүәр Нурғәлиев дуэт яҙҙырған

Билдәле йырсылар Илсиә Бәҙретдинова менән Әнүәр Нурғәлиев дуэт яҙҙырған 29.09.2026 // Йәмғиәт

Билдәле йырсылар Илсиә Бәҙретдинова менән Әнүәр Нурғәлиев дуэт яҙҙырған...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостан Башлығы «Фармстандарт-ӨфөВита» комплексын асыуҙа ҡатнашты

Башҡортостан Башлығы «Фармстандарт-ӨфөВита» комплексын асыуҙа ҡатнашты 29.09.2026 // Йәмғиәт

28 сентябрҙә Радий Хәбиров «Фармстандарт-ӨфөВита» компанияһының яңы административ һәм ......

Тотош уҡырға 2

Башҡортостан музыканты Заһир Зәйнетдинов «Буран инәйҙәре» менән бергә йыр яҙҙырған

Башҡортостан музыканты Заһир Зәйнетдинов «Буран инәйҙәре» менән бергә йыр яҙҙырған 28.09.2026 // Йәмғиәт

Яңы композиция Рәсәй халыҡтары мәҙәниәтен пропагандалауға йүнәлтелгән....

Тотош уҡырға 2

Өфө шорт-трексыһы ике тапҡыр Рәсәй кубогы пьедесталына күтәрелде

Өфө шорт-трексыһы ике тапҡыр Рәсәй кубогы пьедесталына күтәрелде 28.09.2026 // Йәмғиәт

Өфө шорт-трексыһы ике тапҡыр Рәсәй кубогы пьедесталына күтәрелде...

Тотош уҡырға 2

Республикала Ағиҙел йылғаһы буйында яңы аллея барлыҡҡа килде

Республикала Ағиҙел йылғаһы буйында яңы аллея барлыҡҡа килде 28.09.2026 // Йәмғиәт

«Йәшел Башҡортостан» акцияһы барышында «Башҡортостан» милли паркы хеҙмәткәрҙәре йүкә, алма, уҫаҡ ......

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда -4°тиклем ҡырау төшөүе фаразлана
Баймаҡтан Гөлнәрисә Әбелғәзина мотоциклда Ҡаҙағстан буйлап 4 мең саҡрым үткән

Баймаҡтан Гөлнәрисә Әбелғәзина мотоциклда Ҡаҙағстан буйлап 4 мең саҡрым үткән 27.09.2026 // Йәмғиәт

Баймаҡтан Гөлнәрисә Әбелғәзина мотоциклда Ҡаҙағстан буйлап 4 мең саҡрым үткән...

Тотош уҡырға 3

Тольяттиҙа йәшәүсе Асылыкүлгә тиклем велосипедта 500 километр юл үткән

Тольяттиҙа йәшәүсе Асылыкүлгә тиклем велосипедта 500 километр юл үткән 25.09.2026 // Йәмғиәт

Тольяттиҙа йәшәүсе Асылыкүлгә тиклем велосипедта 500 километр юл үткән...

Тотош уҡырға 4

Республиканың 42 ҡала һәм районында ауыл хужалығы йәрминкәләре ойошторола

Республиканың 42 ҡала һәм районында ауыл хужалығы йәрминкәләре ойошторола 25.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда йәшәүселәрҙе сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләренә саҡырҙылар....

Тотош уҡырға 3

Өфөлә яңы йыл шыршылары һәм ҡышҡы ҡаласыҡтарҙың ҡасан ҡуйылыуы билдәле булды

Өфөлә яңы йыл шыршылары һәм ҡышҡы ҡаласыҡтарҙың ҡасан ҡуйылыуы билдәле булды 24.09.2026 // Йәмғиәт

Был ҡарарға баш ҡала мэры вазифаһын башҡарыусы Рөстәм Шәрипов ҡул ҡуйҙы....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының өс депутаты вәкәләттәрен һалды

Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының өс депутаты вәкәләттәрен һалды 24.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Дәүләт Йыйылышының өс депутаты вәкәләттәрен һалды...

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә