Иң ҙур байлыҡ – бала. Был һүҙҙәр бер ҡасан да иҫкермәй, инҡар ителмәй. Ғаиләнең, дәүләттең, өммәттең, йәмғиәттең төп бурысы йәш быуынды хәстәрләү – төп байлыҡты ҡайғыртыу – булып ҡала. Ни сәсһәң, шуны ураһың.

Ошоға бәйле хикмәттәрҙең береһен иҫкә төшөрәйек. Эш, карьера тип өҙгөләнгән ҡатындың балаларына һис ваҡыты етмәгән. Шулай ҙа улы менән ҡыҙы бер нәмәгә лә мохтажлыҡ кисермәй, муллыҡта, рәхәтлектә үҫкән. Әсәйҙәре уларҙың “шуҡлыҡ”тарын күрмәҫкә тырышҡан – эшкә ҡамасауламаһындар ғына!
Бала саҡ үтеп, үҫмерлек осоро еткән. Аңлаша алмау, дәғүәләр, ғәйепләүҙәр... Улы менән ҡыҙы әсәһенә ни уйлағанын, күңелендәге хис-тойғоһон асыҡтан-асыҡ еткерә башлаған. Уның әйткәндәрен ҡолағына ла элмәгәндәр. Һөҙөмтәлә әсәй аяныслы дөрөҫлөктө – тормошонда ҙур хата яһағанын аңлаған. “Эш тип йөрөп, ниңә төп бурысымды оноттом? Тәрбиәгә ни өсөн ваҡыт тапманым? Ниңә балаларыма яҡшы менән яманды айырырға өйрәтмәнем? Иғтибар, һөйөү тоймай үҫкән бит улар...” – тип өҙгөләнгән.
Ғаиләлә сираттағы аңлашылмаусанлыҡ тыуғас, әсә аш бүлмәһенә сығып илай башлаған. Һиҙмәһендәр өсөн һуған әрсергә тотонған. Шул ваҡыт янына апаһы килеп ингән. “Ниңә илайһың?” – тип һораған ул. “Әсе һуған эләкте, илатмайынса ҡуйманы”. “Үҫкән сағында һыуҙы аҙ һипкәндәр, күрәһең...”
Ошонан күренеүенсә, баланы иғтибарға мохтаж итеп үҫтерәһең икән, ул ҙурайғас, әсе күҙ йәшеңде түктерер. Сәскәнеңде һәйбәт ҡараһаң, ерҙе, баҫыуҙы дөрөҫ тәрбиәләһәң, ваҡытында ашлаһаң, сүп-сарҙан таҙартһаң, мәлендә йыйып алһаң, ғөмүмән, туҡтауһыҙ бил бөкһәң, уңыш мул буласаҡ, ә инде ялҡауланһаң – киреһенсә. Шуның шикелле ата-әсә лә баланы тәрбиәләү йәһәтенән өҙлөкһөҙ эшләргә, яуаплы булырға, киләсәкте даими хәстәрләргә, үҙе һәр яҡлап үрнәк күрһәтергә бурыслы. Үҫентегә һыу, ҡояш кәрәккән кеүек, сабыйҙың күңеле тәү сиратта һөйөүгә, иғтибарға мохтаж.
Хәҙистәрҙең береһендә шулай тиелә: “Баҡыйлыҡҡа күскән әҙәм балаһына фанилыҡта ҡылған ете изге ғәмәленән – башҡаларға өйрәткән ғилеменән, ҡаҙған ҡоҙоғонан, юл ярған йылғаһынан, ултыртҡан ағасынан, төҙөгән мәсетенән, мираҫҡа ҡалдырған Ҡөрьән китабынан, тәрбиәле, иманлы балаларынан – рәхмәт барып торасаҡ”. Беренсеһе – белем – башҡаларға файҙа килтерергә тейеш. Бында тәү сиратта дини ғилем күҙ уңында тотола. Ҡөрьән, фиҡ, тәүхид, тәфсир һәм хәҙистәр әҙәм балаһына дөрөҫ йәшәү юлын күрһәтә. Донъяуи ғилем дә – математика, медицина, физика, химия һ.б. – тормошта үтә мөһим. Өйрәткәнең башҡаларға файҙалы булғанда ғына бәрәкәтле.
Был хәҙистә иҫкә алынған йылға, ҡоҙоҡ, ағас – именлекте һаҡлау, йәшәйеште дауам итеү билдәһе. Уларһыҙ тормош юҡ. Донъя буйынса эсәр һыуға йылдан-йыл нығыраҡ ҡытлыҡ була барғанда, экология мәсьәләләре көнүҙәккә әйләнгәндә, балаларға тәбиғәтте һаҡлауҙың мөһимлеген аңлатып, күрһәтеп үҫтереү, әлбиттә, үтә мөһим.
Мәсет төҙөү, мираҫҡа Ҡөрьән ҡалдырыу бурысы хаҡындағы һүҙ иһә дини тәрбиәнең мәңгелек булыуын, хаҡ юлдан тайпылмау зарурлығын тәҡрарлай. Был йәһәттән бар ғилемебеҙҙе балаларға түкмәй-сәсмәй тапшырырға тейешбеҙ. Һис шикһеҙ, улар үҙҙәре белемен даими камиллаштырырға, заманға ярашлы нығыта барырға бурыслы – быға өйрәтеү ҙә тәү сиратта атай-әсәйгә ҡайтып ҡала.
Һанап үтелгән ғәмәлдәр – яҡшы, файҙалы белем алып, башҡаларға таратыу, экология мәсьәләһенә ныҡлы иғтибар бүлеү, тирә-йүндең именлеген хәстәрләү, мәсет төҙөү, Ҡөрьәнде таратыу, иманлы балалар үҫтереү – ҙур байлыҡ нигеҙе. Уларҙы үтәгән әҙәм балаһы, Аллаһ ҡушҡанын башҡарыусы булараҡ, алдағы быуындары өсөн дә ырыҫ-бәрәкәт туплар, тип тәҡрарлай диндарҙар.
Ата-бабаларыбыҙ шуны яҡшы белгән: баланы эшкә, һөнәргә өйрәтеп үҫтереү ҙә – “янмай” торған байлыҡ. Ул-ҡыҙына шундай тәрбиә биргәндәрҙең күңеле бөтөн, ҡартлығы тыныс була. Ислам – хеҙмәт дине. Эшһөйәрлек – яҡшы, мул, татыу йәшәү нигеҙе. Фәҡирлек иһә, мәғлүм ки, динһеҙлеккә яҡын – быны Пәйғәмбәребеҙ әйтеп ҡалдырған.