Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Төп “ҡаҙна” хәстәрләнәме?
Иң ҙур байлыҡ – бала. Был һүҙҙәр бер ҡасан да иҫкермәй, инҡар ителмәй. Ғаиләнең, дәүләттең, өммәттең, йәмғиәттең төп бурысы йәш быуынды хәстәрләү – төп байлыҡты ҡайғыртыу – булып ҡала. Ни сәсһәң, шуны ураһың.

Ошоға бәйле хикмәттәрҙең береһен иҫкә төшөрәйек. Эш, карьера тип өҙгөләнгән ҡатындың балаларына һис ваҡыты етмәгән. Шулай ҙа улы менән ҡыҙы бер нәмәгә лә мохтажлыҡ кисермәй, муллыҡта, рәхәтлектә үҫкән. Әсәйҙәре уларҙың “шуҡлыҡ”тарын күрмәҫкә тырышҡан – эшкә ҡамасауламаһындар ғына!
Бала саҡ үтеп, үҫмерлек осоро еткән. Аңлаша алмау, дәғүәләр, ғәйепләүҙәр... Улы менән ҡыҙы әсәһенә ни уйлағанын, күңелендәге хис-тойғоһон асыҡтан-асыҡ еткерә башлаған. Уның әйткәндәрен ҡолағына ла элмәгәндәр. Һөҙөмтәлә әсәй аяныслы дөрөҫлөктө – тормошонда ҙур хата яһағанын аңлаған. “Эш тип йөрөп, ниңә төп бурысымды оноттом? Тәрбиәгә ни өсөн ваҡыт тапманым? Ниңә балаларыма яҡшы менән яманды айырырға өйрәтмәнем? Иғтибар, һөйөү тоймай үҫкән бит улар...” – тип өҙгөләнгән.
Ғаиләлә сираттағы аңлашылмаусанлыҡ тыуғас, әсә аш бүлмәһенә сығып илай башлаған. Һиҙмәһендәр өсөн һуған әрсергә тотонған. Шул ваҡыт янына апаһы килеп ингән. “Ниңә илайһың?” – тип һораған ул. “Әсе һуған эләкте, илатмайынса ҡуйманы”. “Үҫкән сағында һыуҙы аҙ һипкәндәр, күрәһең...”
Ошонан күренеүенсә, баланы иғтибарға мохтаж итеп үҫтерәһең икән, ул ҙурайғас, әсе күҙ йәшеңде түктерер. Сәскәнеңде һәйбәт ҡараһаң, ерҙе, баҫыуҙы дөрөҫ тәрбиәләһәң, ваҡытында ашлаһаң, сүп-сарҙан таҙартһаң, мәлендә йыйып алһаң, ғөмүмән, туҡтауһыҙ бил бөкһәң, уңыш мул буласаҡ, ә инде ялҡауланһаң – киреһенсә. Шуның шикелле ата-әсә лә баланы тәрбиәләү йәһәтенән өҙлөкһөҙ эшләргә, яуаплы булырға, киләсәкте даими хәстәрләргә, үҙе һәр яҡлап үрнәк күрһәтергә бурыслы. Үҫентегә һыу, ҡояш кәрәккән кеүек, сабыйҙың күңеле тәү сиратта һөйөүгә, иғтибарға мохтаж.
Хәҙистәрҙең береһендә шулай тиелә: “Баҡыйлыҡҡа күскән әҙәм балаһына фанилыҡта ҡылған ете изге ғәмәленән – башҡаларға өйрәткән ғилеменән, ҡаҙған ҡоҙоғонан, юл ярған йылғаһынан, ултыртҡан ағасынан, төҙөгән мәсетенән, мираҫҡа ҡалдырған Ҡөрьән китабынан, тәрбиәле, иманлы балаларынан – рәхмәт барып торасаҡ”. Беренсеһе – белем – башҡаларға файҙа килтерергә тейеш. Бында тәү сиратта дини ғилем күҙ уңында тотола. Ҡөрьән, фиҡ, тәүхид, тәфсир һәм хәҙистәр әҙәм балаһына дөрөҫ йәшәү юлын күрһәтә. Донъяуи ғилем дә – математика, медицина, физика, химия һ.б. – тормошта үтә мөһим. Өйрәткәнең башҡаларға файҙалы булғанда ғына бәрәкәтле.
Был хәҙистә иҫкә алынған йылға, ҡоҙоҡ, ағас – именлекте һаҡлау, йәшәйеште дауам итеү билдәһе. Уларһыҙ тормош юҡ. Донъя буйынса эсәр һыуға йылдан-йыл нығыраҡ ҡытлыҡ була барғанда, экология мәсьәләләре көнүҙәккә әйләнгәндә, балаларға тәбиғәтте һаҡлауҙың мөһимлеген аңлатып, күрһәтеп үҫтереү, әлбиттә, үтә мөһим.
Мәсет төҙөү, мираҫҡа Ҡөрьән ҡалдырыу бурысы хаҡындағы һүҙ иһә дини тәрбиәнең мәңгелек булыуын, хаҡ юлдан тайпылмау зарурлығын тәҡрарлай. Был йәһәттән бар ғилемебеҙҙе балаларға түкмәй-сәсмәй тапшырырға тейешбеҙ. Һис шикһеҙ, улар үҙҙәре белемен даими камиллаштырырға, заманға ярашлы нығыта барырға бурыслы – быға өйрәтеү ҙә тәү сиратта атай-әсәйгә ҡайтып ҡала.
Һанап үтелгән ғәмәлдәр – яҡшы, файҙалы белем алып, башҡаларға таратыу, экология мәсьәләһенә ныҡлы иғтибар бүлеү, тирә-йүндең именлеген хәстәрләү, мәсет төҙөү, Ҡөрьәнде таратыу, иманлы балалар үҫтереү – ҙур байлыҡ нигеҙе. Уларҙы үтәгән әҙәм балаһы, Аллаһ ҡушҡанын башҡарыусы булараҡ, алдағы быуындары өсөн дә ырыҫ-бәрәкәт туплар, тип тәҡрарлай диндарҙар.
Ата-бабаларыбыҙ шуны яҡшы белгән: баланы эшкә, һөнәргә өйрәтеп үҫтереү ҙә – “янмай” торған байлыҡ. Ул-ҡыҙына шундай тәрбиә биргәндәрҙең күңеле бөтөн, ҡартлығы тыныс була. Ислам – хеҙмәт дине. Эшһөйәрлек – яҡшы, мул, татыу йәшәү нигеҙе. Фәҡирлек иһә, мәғлүм ки, динһеҙлеккә яҡын – быны Пәйғәмбәребеҙ әйтеп ҡалдырған.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Донъя именлеге ниҙән башлана?

Донъя именлеге ниҙән башлана? 29.03.2019 // Иман

Бер хикмәттә, ололарҙың ғүмерен иғтибар, уларҙың кәңәштәрен тыңлай белеү оҙонайта, тиелгән. Бөгөнгө...

Тотош уҡырға 294

Юлға фатиха бирер

Юлға фатиха бирер 29.03.2019 // Иман

Мәсетле районының имам-мөхтәсибе Азамат Вәлиев битараф булмаған замандаштарыбыҙҙан изге эштә ярҙам...

Тотош уҡырға 255

Апрелдең изге кистәре

Апрелдең изге кистәре 29.03.2019 // Иман

Быйылғы апрель мосолман календары буйынса рәжәб һәм шәғбанға тура килә. Ә был айҙар, мәғлүм ки, иң...

Тотош уҡырға 374

Гүзәл затты хәстәрләмәһәк...

Гүзәл затты хәстәрләмәһәк... 01.03.2019 // Иман

Яҙ башында дәүләт тарафынан ҡабул ителгән иң матур байрамдарҙың береһе – 8 Март. Йәшәйештең нигеҙе,...

Тотош уҡырға 356

Ниндәй бүләк бирергә?

Ниндәй бүләк бирергә? 01.03.2019 // Иман

Ир-ат ҡатын-ҡыҙҙы байрамда матур бүләктәр менән һөйөндөрөргә тырыша. Исламда быға ниндәй ҡараш?...

Тотош уҡырға 893

Рәжәбтә ни сәсһәң,  Рамаҙанда шуны урырһың

Рәжәбтә ни сәсһәң, Рамаҙанда шуны урырһың 01.03.2019 // Иман

Мосолман календары буйынса 1440 йылдың яртыһы ла үтеп бара. Йома, 8 март, етенсе ай рәжәбтең...

Тотош уҡырға 488

“Тупһа”ғыҙ ныҡ булһын

“Тупһа”ғыҙ ныҡ булһын 08.02.2019 // Иман

Тупһа – йорттоң көҙгөһө. Ошоға бәйле хикмәтте иҫкә төшөрәйек....

Тотош уҡырға 491

Көнсөллөк нимәгә килтерә?

Көнсөллөк нимәгә килтерә? 08.02.2019 // Иман

Һәр әҙәм балаһы донъяла үҙенең көсө еткәнде эшләй. Ә инде төрлө ихтыяждарҙы ҡәнәғәтләндереү – Аллаһ...

Тотош уҡырға 581

Ҡөрьән – оло фән

Ҡөрьән – оло фән 08.02.2019 // Иман

Бөгөн – Рәсәй фәне көнө. Ошо уңайҙан мосолман донъяһында ғилемдең тотҡан урыны хаҡында иҫкә алып...

Тотош уҡырға 440

Матур кейенһен, биҙәнһен...

Матур кейенһен, биҙәнһен... 08.02.2019 // Иман

Әл-хәмдү лил-ләһ, мосолман ҡатын-ҡыҙы кейеме йылдан-йыл күркәмләнә, зауыҡлыраҡ, сағыуыраҡ була...

Тотош уҡырға 420

Һөнәрле ҡулында ҡот уйнай

Һөнәрле ҡулында ҡот уйнай 08.02.2019 // Иман

Үҙ көстәре менән ике ҡатлы ҙур йорт һалып, уңайлы шарттарҙа алты бала тәрбиәләгән, дини ҡанундарҙы...

Тотош уҡырға 351

Иргә ниҙәр тыйыла?

Иргә ниҙәр тыйыла? 01.02.2019 // Иман

Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм мосолман ирҙәрҙе алтын-көмөш менән мауығып китеүҙән тыйған....

Тотош уҡырға 622