Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Баҫыуынан белеп була хужаһының кемлеген
Шишмә селекцияһы сорттары Рәсәйҙең 70 төбәгендә үҫтерелә

Баҫыуынан белеп була хужаһының кемлегенШишмә селекция үҙәге Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтының селекция һәм орлоҡсолоҡ өлкәһендәге эксперименталь базаһын тәшкил итә. Ул ауыл хужалығы культуралары сорттарын һәм гибридтарын сығарыу, уларҙы етештереү технологияларын ғәмәлгә индереү менән шөғөлләнә. 100 йыллыҡ тарихы булған үҙәктә 130-ҙан ашыу ауыл хужалығы культураһы сорты сығарылған. Былтыр Шишмә селекцияһы сорттары Рәсәйҙең 70 төбәгендә 4 миллион гектарҙан ашыу майҙанда үҫтерелгән.



Үҙәк етәксеһе Әнүәр Шакирйәнов Рөстәм Хәмитовҡа майлы һәм юғары аҡһымлы культуралар селекцияһы тураһында һөйләне. Тәжрибә делянкаларында күптән “таныш” һәм республика өсөн ғәҙәти булған борсаҡ, етен, шулай уҡ сағыштырмаса яңы соя, рапс, крамбе һәм башҡа культуралар үҫтерелә. Ғалимдар ошо үҫемлектәрҙе тикшереп, уларҙы тө­бәктәге климат, тупраҡ шарттарына яраҡлаштырыу, урындағы сирҙәргә, ҡоротҡостарға ҡаршы тороу һәләтен арттырыу мөмкинлеген өйрәнә.
Баҫыуынан белеп була хужаһының кемлегенТөбәк етәксеһен шулай уҡ арыш, бойҙай, тритикале кеүек иген культуралары селекцияһы менән таныш­тырҙылар. Ужым арышының илебеҙҙә генә түгел, унан ситтә лә киң билдәле “Сулпан” сорты Башҡортостан се­лекцияһындағы иң ҙур ҡаҙаныш­тарҙың береһе тип иҫәпләнә. Әле ошо сорт нигеҙендә республика ғалимдары ужым арышының өр-яңы сорттарын сығарҙы. Улар Баш­ҡор­тостанда, күрше төбәктәрҙә үҫтерелә. Шулай уҡ оҙаҡ йылдар инде ужым бойҙайы селекцияһы буйынса эш алып баралар.
Әнүәр Шакирйәнов әйтеүенсә, ситтән килтерелгән һәм “үҙ илендә” мул уңыш биргән күп кенә иген, ҡуҙаҡлы һәм мал аҙығы культуралары сорттары Башҡортостан селекция­һындағыларҙан байтаҡҡа ҡалыша, сөнки улар урындағы шарттарға әҙер түгел. Үҙебеҙҙең, шулай уҡ башҡа климат зоналарынан килтерелгән сорттарҙы һынау — селекция үҙәгенең төп бурыстарының береһе. Әле ғалимдар Австриянан, Чехиянан, Белоруссиянан һәм башҡа илдәрҙән килтерелгән культуралар­ҙың сорттары менән эшләй.
Эш сәфәре барышында Рөстәм Хәмитов үҙәктең ҡаҙаныштары, шулай уҡ артабанғы үҫешкә ҡама­саулаған ҡыйынлыҡтар менән дә ҡыҙыҡһынды. Ғилми үҙәктең матди-техник базаһын нығытыу, йәш ғалимдарҙы йәлеп итеү зарурлығы фекер алышыу темаһы булды.
Бөгөн Башҡортостанда орлоҡсо­лоҡ тармағын тергеҙеүгә киҫкен ихтыяж күҙәтелә, республика аграрий­ҙары 20—40 йыл элек барлыҡҡа килгән технологияларҙы ҡуллана. Шуға күрә төбәк етәкселеге селекция үҙәге алдына ауыл етештереүселәре менән ты­ғы­ҙыраҡ хеҙмәттәшлек итеү, кон­ку­рент­лыҡ ҡеүәһен арттырыу бурысын ҡуя.
— Лабораторияның эшен, бөгөн ниндәй кимәлдә булыуыбыҙҙы, тармаҡ икенсе һулыш алып, ысын мәғәнәһендә үҫә башлаһын өсөн нимәләр эшләү кәрәклеген күреү һәм аңлау минең өсөн бик мөһим ине, — тине Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Башлығы төбәктә аграр производствоның селекция менән орлоҡсолоҡтан алып ауыл хужалығы продукцияһы етештереүгә тиклемге бөтә тармаҡтарын үҫтереү зарурлығын билдәләне. Республикала берлектәге эш, шул иҫәптән фән ҡаҙаныштарын йәлеп итеү тәж­рибәһе бар. Быйыл мартта “Баш­ҡор­тостандың элиталы орлоҡ­тары” ауыл хужалығы кооперативы ойошторолдо. Ул бойҙай, арыш һәм мал аҙығы үләндәренең селекция сорттары орлоғон үҫтереү һәм һатыу өсөн республикалағы ауыл хужалығы предприятиеларын, фермерҙарҙы бер­ләш­терҙе. Сәсеү материалы менән аграрийҙарҙы Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү инсти­тутының селекция үҙәге тәьмин итә. Быларҙың барыһы ла фәнни ҡаҙа­ныштарҙы коммерциялаш­ты­рыуға булышлыҡ итә.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Информация о принятом Законе Республики Башкортостан от 5 июня 2019 года № 107-з «Об исполнении бюджета Республики Башкортостан за 2018 год»
Орлоҡ эшкәртергә, ашлама етештерергә...

Орлоҡ эшкәртергә, ашлама етештерергә... 29.03.2019 // Иҡтисад

Шишмә районы хакимиәтендә “Инвестиция сәғәте” тәртибендә эшҡыуарҙар менән осрашыу булды. Унда ике...

Тотош уҡырға 121

Һабантуйға килегеҙ!

Һабантуйға килегеҙ! 29.03.2019 // Иҡтисад

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров 14 – 15 июндә “Урал аръяғы-2019”...

Тотош уҡырға 145

"Файҙаһы ҙур буласаҡ"

"Файҙаһы ҙур буласаҡ" 28.03.2019 // Иҡтисад

Был сараның файҙаһы, һис шикһеҙ, ҙур буласаҡ. Шундай фекергә килде тәүге “Инвестиция сәғәте”ндә үк...

Тотош уҡырға 175

Баҡалылар ниндәй маҡсат менән яна?

Баҡалылар ниндәй маҡсат менән яна? 28.03.2019 // Иҡтисад

Баҡалы районында үткән “Инвестиция сәғәте”ндә ауыл хужалығына бәйле проекттар ҡаралды....

Тотош уҡырға 150

Тәү сиратта – урман мәсьәләһе

Тәү сиратта – урман мәсьәләһе 28.03.2019 // Иҡтисад

Йылайырҙа ла “Инвестиция сәғәте” үтте. Унда район хакимиәте башлығы Илгиз Фәтҡуллин, Эшҡыуарлыҡ һәм...

Тотош уҡырға 180

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ 28.03.2019 // Иҡтисад

Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгәндәр, үҙ кәсебенә яңы тотонғандар, ситтән килгән...

Тотош уҡырға 165

Һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк

Һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк 28.03.2019 // Иҡтисад

Бөгөн Учалы районы хакимиәтендә муниципаль "Инвестиция сәғәте" үтте....

Тотош уҡырға 146

Сибайҙа - “Инвестиция сәғәте”

Сибайҙа - “Инвестиция сәғәте” 28.03.2019 // Иҡтисад

Билдәле булыуынса, республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров ҡала һәм район...

Тотош уҡырға 170

Аныҡ һөҙөмтә күренә башланы

Аныҡ һөҙөмтә күренә башланы 28.03.2019 // Иҡтисад

Бөгөн Кушнаренкола өсөнсө тапҡыр “Инвестиция сәғәте” ултырышы үтте....

Тотош уҡырға 158

Яҡшы шарттар тыуҙырылған

Яҡшы шарттар тыуҙырылған 27.03.2019 // Иҡтисад

“Башҡортостанда уңайлы инвестиция шарттары тыуҙырылған. Республикағыҙ Австрия компаниялары һәм...

Тотош уҡырға 120

Черниковка кварталдары яңырырмы?

Черниковка кварталдары яңырырмы? 25.03.2019 // Иҡтисад

Бөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров етәкселегендә үткән...

Тотош уҡырға 147