Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » “Рәсәйҙең киләсәге – Арктикала”
Төньяҡ диңгеҙ юлының атаһы тип нарыҡланған Михаил Сидоровтың тыуыуына 195 йыл тулды.

Йәштән сәйәхәт итергә ярата Михаил. Ар­хангельскиҙа тыуып үҫкән егет, мажара эҙләп, Себергә, Красноярскиға килеп сыға һәм алтынға бай ятҡылыҡтарға юлыға. Тау ревизоры, генерал-майор Клейманов Көнсығыш Себерҙә алтын сәнәғәте башланғандан алып приискылар асыу буйынса Сидоровҡа еткән кеше юҡ тигән ҡарашта ныҡлы тора.
Шунда уҡ, Енисейҙа, ул графит ятҡылығы таба. Ул ваҡытта был минерал бары Цейлонда ғына сығарылған, металлургияла ҡулланылған. Сидоров хәрби министрлыҡҡа заводтарҙы үҙенең графиты менән тәьмин итеүҙе тәртипкә һалыу кәрәклеген аңлатырға тырыша, әммә чиновниктар был идеяны ишетмәмешкә һалыша.
Михаил Сидоров был төбәктәге сәнәғәтте еңелләштереү ниәтенән Енисейҙан Обская Губа аша канал йырыу планы менән йәшәй. Был хаҡта етәкселәргә лә еткерә, әммә рөхсәт булмай. “Канал кәрәк булһа, Сидоровһыҙ ҙа төҙөрбөҙ”, – тигән яуап бирә улар.
Сидоров Урыҫ географик йәмғиәтенә көньяҡ юлдан Енисейға тәүге булып барып еткән морякка 14 мең һум күләмендә премия бирергә тәҡдим итә. Әммә уны алыусы булмай. Сәбәбен дә табалар, имеш, әлегә беҙҙә, урыҫтар араһында, ундай диңгеҙсе юҡ. Уйға ҡалған Сидоров Англияға ике мең фунт күләмендә премия вәғәҙәләй. Һәм 1874 йылда Виггинис Карск диңгеҙенә килә. Ул 11 тапҡыр Енисей һәм Обь йылғалары тамағына килә, был Арктикаға диңгеҙ сауҙаһының башланыу тарихы була. Виггинисты Урыҫ географик йәмғиәтенә ҡабул итәләр...
1868 йылда Сидоров Ухтала нефть таба. Артабан ул Воркута күмерен өйрәнә, поляр экспедициялар ойоштора. Шуларҙың береһе тәүге тапҡыр Атлантик океандан Тымыҡ океанға сыға. Һуңынан ул Төньяҡ диңгеҙ юлы була.
Ғүмеренең һуңында тулыһынса бөлгөнлөккә төшкән Сидоров үҙен банкрот тип таный. Михаил Константинович 1887 йылда Германияла вафат була. Бөгөн был шәхестең ҡәбере юғалған. Әммә уның “Рәсәйҙең киләсәге – Арктикала” тигән әйтеме бөгөн дә көнүҙәк.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Информация о принятом Законе Республики Башкортостан от 5 июня 2019 года № 107-з «Об исполнении бюджета Республики Башкортостан за 2018 год»
Орлоҡ эшкәртергә, ашлама етештерергә...

Орлоҡ эшкәртергә, ашлама етештерергә... 29.03.2019 // Иҡтисад

Шишмә районы хакимиәтендә “Инвестиция сәғәте” тәртибендә эшҡыуарҙар менән осрашыу булды. Унда ике...

Тотош уҡырға 120

Һабантуйға килегеҙ!

Һабантуйға килегеҙ! 29.03.2019 // Иҡтисад

Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров 14 – 15 июндә “Урал аръяғы-2019”...

Тотош уҡырға 143

"Файҙаһы ҙур буласаҡ"

"Файҙаһы ҙур буласаҡ" 28.03.2019 // Иҡтисад

Был сараның файҙаһы, һис шикһеҙ, ҙур буласаҡ. Шундай фекергә килде тәүге “Инвестиция сәғәте”ндә үк...

Тотош уҡырға 173

Баҡалылар ниндәй маҡсат менән яна?

Баҡалылар ниндәй маҡсат менән яна? 28.03.2019 // Иҡтисад

Баҡалы районында үткән “Инвестиция сәғәте”ндә ауыл хужалығына бәйле проекттар ҡаралды....

Тотош уҡырға 149

Тәү сиратта – урман мәсьәләһе

Тәү сиратта – урман мәсьәләһе 28.03.2019 // Иҡтисад

Йылайырҙа ла “Инвестиция сәғәте” үтте. Унда район хакимиәте башлығы Илгиз Фәтҡуллин, Эшҡыуарлыҡ һәм...

Тотош уҡырға 178

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ

Кәңәшле эш тарҡалмаҫ 28.03.2019 // Иҡтисад

Бәләкәй һәм урта эшҡыуарлыҡ менән шөғөлләнгәндәр, үҙ кәсебенә яңы тотонғандар, ситтән килгән...

Тотош уҡырға 163

Һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк

Һәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк 28.03.2019 // Иҡтисад

Бөгөн Учалы районы хакимиәтендә муниципаль "Инвестиция сәғәте" үтте....

Тотош уҡырға 145

Сибайҙа - “Инвестиция сәғәте”

Сибайҙа - “Инвестиция сәғәте” 28.03.2019 // Иҡтисад

Билдәле булыуынса, республика Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров ҡала һәм район...

Тотош уҡырға 168

Аныҡ һөҙөмтә күренә башланы

Аныҡ һөҙөмтә күренә башланы 28.03.2019 // Иҡтисад

Бөгөн Кушнаренкола өсөнсө тапҡыр “Инвестиция сәғәте” ултырышы үтте....

Тотош уҡырға 156

Яҡшы шарттар тыуҙырылған

Яҡшы шарттар тыуҙырылған 27.03.2019 // Иҡтисад

“Башҡортостанда уңайлы инвестиция шарттары тыуҙырылған. Республикағыҙ Австрия компаниялары һәм...

Тотош уҡырға 118

Черниковка кварталдары яңырырмы?

Черниковка кварталдары яңырырмы? 25.03.2019 // Иҡтисад

Бөгөн Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров етәкселегендә үткән...

Тотош уҡырға 146