Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Баҡса » Сылтыр-сылтыр “йылға” аға
Баҡса ул йәшелсә, емеш үҫтереү урыны ғына түгел, унда ял итеү өсөн дә уңайлы шарттар булдырылырға тейеш. Бының өсөн матур итеп эшләнгән эскәмйә, беседка кәрәк. Ләкин күңелгә улары ғына ла етмәй. Кеше янған усаҡҡа, аҡҡан һыуға ҡарап туймай, тиҙәр бит. Ҡараған һайын ҡарағы килә, яйлап тынысландыра. Бөгөнгө һүҙебеҙ яһалма һыу ятҡылығы, йәки, баҡсасылар әйтмешләй, “аҡҡан һыу”, “йүгерек һыу” тураһында булыр.

Һыу кешегә әйтеп аңлата алмаҫлыҡ йоғонто яһай. Юҡҡа ғына фонтан, бәләкәй генә шарлама, “йылға” элек-электән бай баҡса­ларҙың айырылмаҫ өлөшө һанал­маған. Әлбиттә, бар биләмәлә лә тәбиғи һыу ятҡылығы булмай. Шуға ла яһалма күл, йылға эшләнелгән. “Йылға” ағыуы шунан ғибәрәт: компрессор ярҙамында һыу өҫкә күтәрелә лә аҫҡа табан таштар өҫтөнән түбәнгә “йүгерә”.

Һыу ятҡылығы төҙөү өсөн иң тәү дөрөҫ итеп урынлаштырырға кәрәк. Һуңынан ерҙең өҫкө ҡатламы бер яҡ ситкә алына. Ә балсыҡтан “альп тауы” өйөлә. Ошо уҡ өйөмдө йылғаның башы итеп тә файҙаланырға мөмкин. Әҙер соҡорға флис (геотекстиль) һалына, гидроизоляция яһала: поливинилхлорид пленка (ПВХ) йәки бутилкаучук резина һалына. Был пленка менән резина оҙаҡ һаҡлана. Әйтәйек, ПВХ пленкаһы ун йылдан ашыу хеҙмәт итергә мөмкин. Ә бутилкаучук 30 йылға саҡлы хеҙмәт итеп, 30 градуслы һалҡындарға ла ярылмай. Гидроизоляция яһар өсөн башҡа ысулдар ҙа етерлек. Мәҫәлән, бетон. Уның өсөн ергә тимер селтәр һалына, арматуралар ярҙамында ”һөлдә” эшләнә. Өҫтөнән резинопластик йәйелә.

Ғәҙәттә, насосты баҡсалағы яһалма йылға, күлдең ҙурлығына, тәрәнлегенә ҡарап һайлайҙар. Нисек кенә булмаһын, һыу “йүгергән” урын күҙ уңында булырға тейеш. Әйтәйек, компрессор сәғәтенә ун кубометр һыу һура икән, бер метр киңлектәге “йылға”ның ошо ерҙәге тәрәнлеге 3 сантиметр була.

Йылға башына һыу биреү өсөн пластик торбалар йәки шлангтар файҙаланыла. Шланг еңел генә йылға боролоштарын ҡабатлай ала. Уны ағымдан ситтә, иң ҡыҫҡа урындан үткәрәләр. Торба сыҡҡан урынды таш менән ҡаплап ҡуйһаң, ул күренмәйәсәк. Йылға ағышын булдырғанда, тулҡындарҙың таштар өҫтөнән уйнарға, сылтыр-сылтыр тауыш сығарырға тейешлеген оноторға ярамай. Эштең маҡсаты ла, матурлыҡҡа өлгәшеү ҙә ошо бит. Бының өсөн тәбиғи таштарҙы дөрөҫ файҙаланыу зарур. Ҡайһы саҡ таштар ғына композицияның айырым элементын биреп бөтә алмай. Шул саҡта бетон ҡулла­ныла. Ағыр өсөн “тау” ни тиклем бейегерәк, шул хәтлем йылға боролошон уйнатырға мөмкин.

Яһалма йылға, күл, баҡсалағы газон, сәскәлек һымаҡ уҡ, тәрбиә талап итә. Таҙартып, һыуын алмаштырып, таштарын рәтләп торорға кәрәк. Уның ҡарауы, баҡсағыҙға сығып, рәхәтләнеп ял итеүгә ни етә?! Шуныһы мөһимерәк бит...


Автор: Т. МУСИН әҙерләне


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Ҡыҙыл картуфтың иң яҡшы сорттары

Ҡыҙыл картуфтың иң яҡшы сорттары 17.04.2026 // Баҡса

Һуңғы ваҡытта баҡсасылар ҡыҙыл сорттарға күберәк өҫтәнлек бирә. Һәм был осраҡлы түгел. Һайлайбыҙ!...

Тотош уҡырға 1

Баҡса юлдарын төҙөкләндереүгә 150 миллион һум бүленә

Баҡса юлдарын төҙөкләндереүгә 150 миллион һум бүленә 14.04.2026 // Баҡса

Эштәр 17,5 саҡрым оҙонлоҡтағы 14 юлда башланасаҡ. Өфө һәм Нефтекаманан тыш, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, ......

Тотош уҡырға 2

Теплицалағы ҡоротҡостарҙан нисек ҡотолорға?

Теплицалағы ҡоротҡостарҙан нисек ҡотолорға? 13.04.2026 // Баҡса

Баҡса миҙгеле етте. Ә һеҙ теплицаны яҙғы миҙгелгә нисек әҙерләйһегеҙ?...

Тотош уҡырға 1

Сода баҡсала ҙур ярҙамсы була ала

Сода баҡсала ҙур ярҙамсы була ала 13.04.2026 // Баҡса

Әлеге ҡатнашма бөтә емеш ағастары өсөн файҙалы, уларҙы япраҡ ашаусы ҡарышлауыҡтарҙан һаҡлаясаҡ. Ә ......

Тотош уҡырға 1

Картуфтың иң тәмһеҙ дүрт сорты

Картуфтың иң тәмһеҙ дүрт сорты 10.04.2026 // Баҡса

Уңдырышлы, матур булһалар ҙа ашауға бик тәмле түгел улар....

Тотош уҡырға 5

Бәрәңгенән нисек мул уңыш алырға?

Бәрәңгенән нисек мул уңыш алырға? 06.04.2026 // Баҡса

Йыл да бәрәңгенән ҙур мул уңыш алған Фәүзиә Насированың һыналған ысулдары бар. Кәңәштәре һеҙгә лә ......

Тотош уҡырға 2

Биҙрәләп помидор йыйыу өсөн дүрт ябай кәңәш

Биҙрәләп помидор йыйыу өсөн дүрт ябай кәңәш 05.04.2026 // Баҡса

Интернет селтәрендә ошо кәңәштәр баҫылып сыҡҡас, күптәр уларҙы уңышлы ҡулланыуы тураһында ......

Тотош уҡырға 2

Баҡса еләге эре булһын өсөн

Баҡса еләге эре булһын өсөн 04.04.2026 // Баҡса

Күптәр яратҡан еләктән мул уңыш алыу өсөн шәп кенә кәңәш тәҡдим итәбеҙ....

Тотош уҡырға 5

Пион сәскәһе ниндәй ашламаға мохтаж?

Пион сәскәһе ниндәй ашламаға мохтаж? 04.04.2026 // Баҡса

Ер ҡарҙан әрселеп, йәш үҫентеләр барлыҡҡа килгәс, аммиак селитраһы иретмәһе әҙерләгеҙ. 10 литр ......

Тотош уҡырға 4

Был картуф сорттары 40 көндә өлгөрә!

Был картуф сорттары 40 көндә өлгөрә! 01.04.2026 // Баҡса

Майҙа ултыртып, июндә йәш картуф ашарға теләйһегеҙме? Ошо өс сортты ултыртығыҙ!...

Тотош уҡырға 4

Бер төптән 150 ҡыяр алырһығыҙ!

Бер төптән 150 ҡыяр алырһығыҙ! 28.03.2026 // Баҡса

Бындай ҡыярҙы йыш ултыртмағыҙ. Асыҡ тупраҡта бер квадрат метрға дүрт төп етә....

Тотош уҡырға 7

Баҡсала әле ниндәй эштәр үтәргә кәрәк?

Баҡсала әле ниндәй эштәр үтәргә кәрәк? 26.03.2026 // Баҡса

Бында ниндәй ҡағиҙәләр бар? Март аҙағы-апрель башында беҙҙең төбәктә әле ҡар ята. Әммә йәй яҡшы ......

Тотош уҡырға 7


Комментарий өҫтәргә