Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Йәй эсендә... 100 мең һум
“Башҡортостан” гәзитен күптән алдырып уҡыйым. “Баҡса” махсус битен асыуығыҙҙы хуплап ҡабул иттем. Ни генә тимә, шул беҙҙе туйындыра. Теләгем дә бар: нисек еләк-емеш үҫтереү тураһында ғына түгел, ә иртә уңыш алып, аҡса эшләү тәжрибәһе менән дә бүлешһәгеҙ ине.

Өфө эргәһендәге ауылда йәшә­йем. Баҡса миңә гел ярҙамсы булды. Эшләгән саҡта емеш-еләкте хеҙмәт­тәштәремә һаттым. Тәжрибә уртаҡ­лашыу эстафетаһын башлап ебә­рергә булдым. Исем-шәрифемде атамауымды ғәфү итерһегеҙ. Шуны ла билдәләп үткем килә: әлеге ваҡытта хаҡлы ялдамын. Иркенләп яратҡан эшем менән шөғөлләнергә мөмкин.
Иртә яҙҙан баҡса үҫтереүгә төплө әҙерләнәм. Өс теплицам бар. Тәү сиратта бында йәшелсә – һуған, әнис, редисты помидор менән аралаштырып ултыртам. Тәүгеләре өлгөрөү менән һатыуға сығарам, помидорға ла иркенләп үҫергә урын ҡала. Тәмләткес үлән һатып ҡына ла 20 мең һум тирәһе аҡса эшләйем.
Артабан 20-25 майҙа картуф ултыртам. Үҫентеһе күренә башлау менән уны күмеп ҡуям. Шулай итһәң, картуфҡа ҡырау ҡурҡыныс түгел. Иртә өлгөрә торған сортҡа өҫтөнлөк бирәм, сөнки ул өлгөрөү менән йәнә баҙар юлын тапайым. Әйткәндәй, картуфты ике тапҡыр, тәүге уңышты йыйыу менән йәнә ултыртам. Унан инде һарымһаҡ менән һуғанды алғас та, шул урынға картуф ултыртабыҙ. Икенсе уңыш һаҡлауға яраҡһыҙ булһа ла, көҙгә тиклем ашауға һәйбәт була. Ә йәш картуфтың хаҡы баҙарҙа ҡыйбат: былтыр килограмы 35 – 40 һум булды. Хатта тәүге аҙнаһында 50 һумға ла барып баҫты. Кеҫәгә 40 мең һум тирәһе аҡса инеп ятты. Быйыл мулыраҡ уңышҡа иҫәп тотам.
Аҡса “һуғыуҙың” тағы бер ысулы – күпләп еләк ултыртыу. Бынан бер нисә йыл элек күрше әбей ауыл ситендәге баҡсаһын ташларға булды. Алты сутый ерҙе эшкәртергә хәленән килмәй башланы. Шул баҡсаны алдым да буйынан буйына еләк ултырттым. Уны һәйбәт итеп тәрбиәләп торам. Тәмлекәстәр бе­шеү менән пластик стакандарға йыйып, һатыуға сығарам. Әйткәндәй, шулай һатыу күпкә отошлораҡ. Йәһәт кенә һатылып та бөтә, иҙелмәй ҙә, стаканы үтә күренеп торғас, һатып алыусыға ла һайлап алыуы үҙе бер кинәнес. Еләк һатып 15 – 20 мең килем алам. Еләге бөтөү менән, үҫентеләрҙе ҡырҡып, көҙгөлөккә әҙерләп ҡуям да, көҙөн йәнә бер “мыйыҡ”тарҙы алғас, был баҡсамда эшем бөтә.
Емештәрҙән тағы ла ҡыҙыл, аҡ ҡарағатты стаканлап һатыуға сы­ғарам. Шул уҡ ваҡытта йәшелсә, ҡуҙғалаҡ, бөтнөк бәйләмдәрен алам. Ҡара ҡарағат һәм ҡурай еләге лә мул уңыш бирһә, шул сама табыш алам. Былтыр ҡурай еләгенең бер килограмы 250 һумдан төшмәне, ҡарағат 200 һум булды.
Алманы былтырға тиклем баҙарға сығармай инем. Ауыр ҙа, хаҡы ла әл­лә ни күп түгел. Ә былтыр уны һатыуҙан ғына ла алты мең һум кеҫәгә төштө. Килограмын – 50 һумдан.
Әлбиттә, бензинға ла аҡса китә. Бабай менән бергә йөрөйбөҙ. Ошо юл менән алынған табыш пенсия­быҙҙы тотонмай, йыйыбыраҡ тотоуға булышлыҡ итә. Ҡулға аҡса инеү менән, уны башлыса аҙыҡ-түлеккә бөтөрәһең инде. Шәкәр, дөгө ярма­һы, ҡарабойҙай, туҡмас, боҙолмай торғандарҙан йәнә һабын, кер онтағы һәм башҡаһын ҡыш буйына етерлек итеп алып ҡуябыҙ.
Ҡайһы берәүҙәрҙән ошондай фекер ҙә ишеткәнем бар: йәнәһе, баҙарҙа меҫкенләнеп һатып алыу­сыңды көтөп тораһың, оҙаҡ һайла­налар, әллә күпме яфа сигәһең. Был – ялған фекер. Әгәр тауарың сифатлы, таҙа булһа, икенсе тапҡыр һатып алыусыларың йә тағы үҙҙәре килә, йә күрше-таныштарын ебәрә. Әллә ҡайҙан танып, һаулыҡ һора­шып, тик минән генә тауар алғандар ҙа етерлек. Хатта телефондарҙы алмашып, улар теләгән урынға тауа­рыбыҙҙы илтеп бирәбеҙ. Был ысул ике яҡ өсөн дә уңайлы.
Һүҙҙе баҙар һәм һатыуҙан баш­лағас, тағы ла ошо мәсьәләне күтәр­гем килә: беҙҙең ише һатыусыларға Өфөлә уңайлы һатыу урыны булдырыу ҡала халҡы өсөн дә, беҙҙең өсөн дә отошло түгелме һуң? Бынан ун йыл самаһы элек Үҙәк баҙарға тауарыңды алып киләһең дә, санитар экспертиза үткәс, уңайлы урынға ултырып һатаһың. Урын өсөн күпмелер түләй торғайныҡ, әммә ул хаҡ ҡурҡыныс түгел ине.
Хәҙер иһә был баҙарҙың эргәһенә яҡын барырлыҡ та түгел, шуға баш­ҡаларына йөрөргә тура килә. Тәү сиратта, улар эргәһендә туҡталҡа мәсьәләһе ауыр тора – машинаны ҡуйырға яйлы урын юҡ. Икенсе мәсьәлә – тауар хаҡы. Үҙәк баҙар менән сағыштырғанда, күпкә ҡайты­шыраҡ. Был һатып алыусы өсөн йәтеш булһа ла, һатыусы өсөн шәп түгел.
“Урамда һатып тороусыларҙан емеш-еләк, йәшелсә алмағыҙ”, – тип йыш тылҡыйҙар. Был фекер менән дә килешеп бөтә алмайым. Әлбиттә, арала алдарға маташыусылар ҙа бар. Әммә күпселек осраҡта халыҡ баҙарға баҡсаһында үҫтергәнен сығарып һата. Беҙ химия һиптермәй генә, таҙа емеш-еләк, йәшелсә үҫтерәбеҙ. Үҙебеҙҙең балаларға, ейәндәргә ашатҡанды һатып алыу­сыға ла тәҡдим итәбеҙ. Был насармы ни?!
Булған уңышыңды баҙарға сы­ғарғас, үҙеңә ҡаламы һуң, тип һораусылар ҙа булыр. Хәҙер балалар башлы-күҙле булды. Студент саҡтағы һымаҡ уларға ҡайтҡан һайын тиҫтәләгән банка аҙыҡ һалып ебәрмәйбеҙ. Үҙебеҙгә етәрлеген әҙер­ләйбеҙ. Олоғайғас, элекке һы­маҡ тоҙло йә һеркә ҡушып мари­над­ланған помидор-ҡыяр хәҙер ашалмай. Туңдырыу камераһы ал­ғайныҡ. Барлыҡ еләкте, ҡабаҡ, кә­беҫтәне, хатта помидорҙы шунда туңдырырға һалам. Кәрәк саҡта сығараһың да ашайһың. Сейә, ҡарағат, ҡурай еләге яңы ғына өҙөлгән һымаҡ хуш еҫле була.
Хәҙер һығымта яһарға ваҡыт. Яҙ-йәй айҙарында баҡсала бил бөгөп, яҡынса 100 мең һум аҡса эшләйбеҙ. Хаҡлы ялдағы кешеләр өсөн ярайһы ғына килем. Һеҙ нисек уйлайһығыҙ?







Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Тәҙрә төбөм "гөл" генә!

Тәҙрә төбөм "гөл" генә! 31.03.2019 // Баҡса

Беҙҙең һауа шарттарында йылылыҡ яратҡан культураларҙың үрсетмәһен йыш ҡына тәҙрә төбөндә үҫтерәләр....

Тотош уҡырға 1 693

"Үҫенте" кәңәш бирә

"Үҫенте" кәңәш бирә 21.03.2019 // Баҡса

Баҡса үҫтерергә яратҡандар өсөн яңы миҙгел яҡынлаша. Улар орлоҡтар һайлай, үҫентеләр ултырта,...

Тотош уҡырға 1 042

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре

Сәсеү өсөн орлоҡ һайлау серҙәре 15.03.2019 // Баҡса

Баҡсала мул уңыш үҫтереү иң тәү сиратта дөрөҫ һай­лан­ған орлоҡҡа бәйле. Юҡҡа ғына хал­ҡы­быҙ “Ни...

Тотош уҡырға 878

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә

Көҙгө байлыҡ өҫтәлдәрҙә 16.10.2018 // Баҡса

Ғәжәйеп ризыҡ Йәшел помидорҙы йыуып, мейестә йомшарғансы бешереп алырға ла ит турағыс аша...

Тотош уҡырға 1 015

Ағас ботағы айырылһа…

Ағас ботағы айырылһа… 16.10.2018 // Баҡса

Һеҙ быйыл мул уңыш йыйҙығыҙ. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, алмағасығыҙҙың кәрәкле бер ботағы айырылып төшкән....

Тотош уҡырға 880

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға

Сылтыр-сылтыр “йылға” аға 16.10.2018 // Баҡса

Баҡса ул йәшелсә, емеш үҫтереү урыны ғына түгел, унда ял итеү өсөн дә уңайлы шарттар булдырылырға...

Тотош уҡырға 907

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур

Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур 16.10.2018 // Баҡса

Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы...

Тотош уҡырға 974

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың

Белеп ултыртһаң — отолмаҫһың 16.10.2018 // Баҡса

Тәбиғәт шарттарына ҡарап, элегерәк көньяҡ халыҡтары Башҡортостанды “йәшел помидорҙар иле” тип...

Тотош уҡырға 873

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла!

Үҙ баҡсаңдыҡын һайла! 26.09.2018 // Баҡса

Түбәнге Яйыҡбай – Һаҡмар йылғаһына һыйынып ҡына ултырған, әллә ни ҙур булмаған ауылдарҙан. Мәгәр...

Тотош уҡырға 950

Лимондар ҡайҙа үҫә?

Лимондар ҡайҙа үҫә? 25.09.2018 // Баҡса

Республикабыҙҙың ғорурлығы ул Өфөләге лимонарий. Уңған ғалим-биолог Фәриҙә Садиҡова тырышлығы менән...

Тотош уҡырға 855

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла

Ҙур ҙа түгел, уңайлы ла 18.09.2018 // Баҡса

Күптәр “Йорт-ҡура” битендә өй, мал һарайы төҙөү, башҡа эштәр тураһында баҫыуҙы һорап яҙа. Әлбиттә,...

Тотош уҡырға 876

Уңышты нисек һаҡларға?

Уңышты нисек һаҡларға? 18.09.2018 // Баҡса

Сөгөлдөр һәйбәт һаҡланһын өсөн һабағын ҡул менән бороп өҙмәгеҙ, ә төбөн 1-1,5 сантиметр оҙонлоғонда...

Тотош уҡырға 973