“Рәсәй Федерацияһының дәүләт милли сәйәсәте стратегияһы – принциптарҙың, маҡсаттар һәм бурыстарҙың рәсми танылған системаһы. Ул халыҡтарҙың берҙәмлеген, дәүләттең бөтөнлөгөн тәьмин итә, илдәге этномәҙәни күп төрлөлөктө һаҡлап ҡалыуға, граждандар һәм халыҡ-ара татыулыҡты нығытыуға булышлыҡ итә”. Быйыл сентябрь аҙағында Милләт-ара мөнәсәбәттәр буйынса Рәсәй Президенты ҡарамағындағы советтың эш төркөмө ҡабул иткән Стратегия проекты ошондай һүҙҙәр менән башлана. Әле ул илдең барлыҡ төбәктәрендә лә фекер алышыу өсөн киң йәмәғәтселек иғтибарына сығарылған.

Октябрь баштарында стратегия проектына республиканың алдынғы ғалимдары, тарихсылар, политологтар, этнологтар, юристар ҡарап, үҙ тәҡдимдәрен индергәйне. Хәҙер сират Башҡортостан Халыҡтары ассамблеяһына етте. Утыҙҙан ашыу милли йәмәғәт ойошмаһын берләштергән Ассамблея ағзалары йома көн фекер алышып, проектҡа үҙ тәҡдимдәрен индерҙе. Унда Башҡортостан Президенты Хакимиәтенең ижтимағи-сәйәси үҫеш идаралығы начальнигы Данил Азаматов та ҡатнашты. Уның фекеренсә, Рәсәйҙең милли сәйәсәте стратегияһы барлыҡҡа килеүе — беҙҙең күп милләтле дәүләтебеҙҙе үҫтереү өсөн бик ҙур аҙым. Билдәле булыуынса, әле ғәмәлдәге дәүләт милли сәйәсәте концепцияһы 1996 йылда уҡ ҡабул ителгән, уның күп кенә мәсьәләләрен яңыртыу кәрәк ине.
Дөйөм алғанда, стратегия проекты ыңғай ҡабул ителде, бындай документтың барлыҡҡа килеүе көнүҙәк мәсьәлә һәм электән кәрәк ине тип билдәләнде. Шулай ҙа төрлө яҡлы фекерҙәр етерлек булды.
Бөтә донъя башҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты рәйесе Румил Аҙнабаев кире ҡарашын белдерҙе.
— Әлеге проект Рәсәй Федерацияһы Конституцияһына ҡаршы килә, илдең милли республикалары мәнфәғәттәрен иҫәпкә алмай. Ни өсөн тигәндә, документ Рәсәй милләтен булдырыуға йүнәлтелгән. Беҙҙең тарихи тәжрибә бындай аҙымдың хаталы икәнлеген бер дәлилләне, сөнки берҙәм совет халҡы булдырыу идеяһы СССР-ҙың тарҡалыуына килтерҙе, — тине ул. — “Урыҫтың мәҙәни доминанты”н булдырыу тезисы менән дә риза түгелбеҙ. Беҙ тиң шарттарҙа йәшәргә һәм үҫешергә теләйбеҙ.
Сыуаш мәҙәни йәмғиәте рәйесе Юрий Михайлов стратегияла милли мәғарифҡа урындың аҙ бирелеүе менән ҡәнәғәт түгел. Документ буйынса, ул туған телде өйрәнеү өсөн шәхси мәктәптәр генә ойоштороуға ҡайтып ҡала. Шулай уҡ дәүләт милли сәйәсәтен тормошҡа ашырғанда милли йәмәғәт ойошмаларының роле билдәләнмәгән булыуы ла документтың эшләнеп бөтмәүе тураһында һөйләй.
Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте рәйесе Розалия Солтангәрәева фекеренсә, стратегия проектында аҫаба халыҡтың статусы һәм күп милләтле дәүләтте һаҡлауҙа уның роле билдәләнмәгән. Шулай уҡ дәүләттең аҫаба халыҡтар алдындағы бурыстары ла аныҡ әйтелмәгән. Розалия Әсфәндиәр ҡыҙы аҫаба халыҡты һаҡлау принцибының бик мөһим булыуына төп баҫымды йүнәлтте.
Башҡортостан халыҡтары ассамблеяһы советы рәйесе Әхәт Мостафин стратегияла милли сәйәсәтте тормошҡа ашырғанда ғаилә ролен сағылдырырға кәрәк тип иҫәпләй. Ә “Башҡортостан татарҙары” йәмәғәт ойошмаһы Рәмил Бигнов һәр этностың хоҡуҡтары ғына түгел, ә бурыстары ла булыуын һәм уларҙы ла үтәргә кәрәклекте һыҙыҡ өҫтөнә алды.
Ултырыш һуңында эш төркөмө булдырылды, ул яҡын арала әйтелгән тәҡдимдәр һәм теләктәрҙе дөйөмләштереп резолюцияға индерәсәк. Аҙаҡ иһә тулыландырылған резолюция Рәсәйҙең дәүләт милли сәйәсәте Стратегияһы проектын эшләүселәргә ебәреләсәк.