Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Сәйәсәт » Илһөйәрлек инеше
Конституция – Рәсәй Федерацияһы гражданының хоҡуҡтарын һәм бурыстарын билдәләгән төп дәүләт законы. Документ, законға, ғәҙеллек һәм тәртип принциптарына таянып, иҡтисади, социаль һәм дәүләт тормошон регламентлай.

Ғәмәлдәге барлыҡ закон акттары 1993 йылда ҡабул ителгән Конститу­цияға нигеҙләнә. Дәүләт етәксеһе, Дәүләт Думаһы, Хөкүмәт һәм Федерация Советы документҡа үҙгәрештәр һәм төҙәтмәләр индерә ала. Төп Закон китабының ҡыҙыл күн тышлығында дәүләттең көмөш гербы төшөрөлгән һәм алтын хәрефтәр менән “Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы” тип яҙылған. Документтың инаугурация варианты Кремль һарайындағы Президент китапханаһында һаҡлана.

Конституцияны ҡабул итеү – һәр милләттең һәм илдең тарихында иң мөһим һәм иҫтәлекле мәл. Дәүләт закондарын белмәй, уларҙы көндәлек тормошта нигеҙле файҙаланмай тороп, демократик йәмғиәт төҙөү мөмкин түгел. 1993 йылдың 12 декабрендә бөтә халыҡ тарафынан тауыш биреү юлы менән Рәсәй Федерацияһы Конституцияһы ҡабул ителә.

Әлеге Конституция бер нисә сыға­наҡтан төҙөлгән. Шуларҙың иң мөһимдәре – Рәсәй Федерацияһы Юғары Советының Конституция комиссияһы проекты (йәки “Румянцев проекты”) һәм Ельциндың ҡарары буйынса саҡырылған Конституция кәңәшмәһе тарафынан әҙерләнгән проект. Рәсәй Федерацияһының яңы Конституцияһы юғары дәүләт власы органдарының структураһын ярайһы уҡ үҙгәртә. Унда власты айырыу принцибы нығытыла, Рәсәйҙең федератив ҡоролошон камиллаштырыу йәһәтенән етди аҙым яһала. Илебеҙ тарихында тәүге тапҡыр Конституция нормалары туранан-тура эш итә башлай. Һәр кешегә, конституцион нормаларға һылтанып, хоҡуҡтарын яҡлау мөмкин­леге бирелә, ә суд һәм башҡа органдар, эштәрҙе ҡарағанда, бәхәсле мәсьәлә­ләрҙе хәл иткәндә, иң элек Төп Закон нормаларына нигеҙләнергә тейеш була.

Конституция, граждандар йәмғиәтен үҫтереү азатлығын тәьмин итеп, бөтә милек формаларын тигеҙ яҡлай. Дәүләттең төп документы булараҡ, уның нормалары ниндәй ҙә булһа хоҡуҡи иҫбатлауға мохтаж түгел. Илебеҙҙә ҡабул ителгән закондарҙың барыһы ла Конституцияға ҡаршы килмәҫкә тейеш, юғиһә улар ғәмәлдән сығарыла.

Конституция ҡабул ителгән мәлдән алып документҡа бер нисә төҙәтмә индерелә. Шуларҙың һуңғылары – “Рәсәй Федерацияһы Президенты Рәсәй Федерацияһы граждандары тарафынан йәшерен тауыш биреү юлы менән дөйөм тиң һәм туранан-тура һайлау хоҡуғы нигеҙендә алты йылға һайлана” (элек дүрт йылға ине), “Дәүләт Думаһы биш йылға һайлана” (әүәл дүрт йылға ине).


Автор: А. ХӘСӘНОВА


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Республика Башлығы Идаралығының элекке етәксеһе Өфөнөң вице-мэры итеп тәғәйенләнде

Республика Башлығы Идаралығының элекке етәксеһе Өфөнөң вице-мэры итеп тәғәйенләнде 30.01.2026 // Сәйәсәт

Республика Башлығы Идаралығының элекке етәксеһе Өфөнөң вице-мэры итеп тәғәйенләнде...

Тотош уҡырға 2

Республиканың хеҙмәт коллективтарына генерал Шайморатов ордены тапшырыла
Елена Прочаковская Башҡортостан Башлығы хакимиәтендә эш башланы

Елена Прочаковская Башҡортостан Башлығы хакимиәтендә эш башланы 30.01.2026 // Сәйәсәт

Башҡортостан Башлығының Социаль коммуникациялар идаралығы еткәсеһе итеп йәнә Елена Прочаковская ......

Тотош уҡырға 2

Барыһы ла Еңеү өсөн: Радий Хәбиров 2026 йылдың өс төп һүҙен атаны

Барыһы ла Еңеү өсөн: Радий Хәбиров 2026 йылдың өс төп һүҙен атаны 30.01.2026 // Сәйәсәт

Быйылға иң мөһим бурысты ошо өс һүҙ менән әйтеп бирә алам – БАРЫҺЫ ЛА ЕҢЕҮ ӨСӨН! Бөгөн Башҡортостан ......

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда хәүефле үҫемлектәрҙе юҡ итеү тураһында закон ҡабул ителә

Башҡортостанда хәүефле үҫемлектәрҙе юҡ итеү тураһында закон ҡабул ителә 29.01.2026 // Сәйәсәт

Февралдә Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары хәүефле үҫемлектәрҙе юҡ итеү тураһында ......

Тотош уҡырға 1

Башҡортостан Башлығының Мөрәжәғәтнамәһен ҡайҙа ҡарарға мөмкин икәне билдәле булды
Радий Хәбиров 30 ғинуарҙа Башҡортостан Дәүләт Йыйылышына Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай

Радий Хәбиров 30 ғинуарҙа Башҡортостан Дәүләт Йыйылышына Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһай 26.01.2026 // Сәйәсәт

Башҡортостан парламентына республика етәксеһе Радий Хәбировтың Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтайға ......

Тотош уҡырға 1

Радий Хәбиров Дәүләт Думаһы рәйесе урынбаҫары Александр Бабаков менән осрашты

Радий Хәбиров Дәүләт Думаһы рәйесе урынбаҫары Александр Бабаков менән осрашты 23.01.2026 // Сәйәсәт

Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Думаһы рәйесе урынбаҫары, «Ғәҙел Рәсәй» партияһы ......

Тотош уҡырға 1

Өфөлә Владимир Жириновский урамы барлыҡҡа килә

Өфөлә Владимир Жириновский урамы барлыҡҡа килә 14.11.2025 // Сәйәсәт

Башҡортостандың баш ҡалаһы урамдарының береһенә билдәле сәйәсмән Владимир Жириновский исеме ......

Тотош уҡырға 10

Юрий Иванов – Бөрө ҡалаһы мэры вазифаһын башҡарыусы

Юрий Иванов – Бөрө ҡалаһы мэры вазифаһын башҡарыусы 03.09.2025 // Сәйәсәт

Юрий Иванов – Бөрө ҡалаһы мэры вазифаһын башҡарыусы...

Тотош уҡырға 9

Башҡортостан Башлығы кадрҙар тәғәйенләү тураһында белдерҙе

Башҡортостан Башлығы кадрҙар тәғәйенләү тураһында белдерҙе 02.09.2025 // Сәйәсәт

Конкурс процедураларынан һуң Башҡортостанда Көйөргәҙе һәм Әбйәлил райондары хакимиәт башлыҡтары эш ......

Тотош уҡырға 20

Радий Хәбиров Красный Луч ҡалаһы мәктәбендә булды

Радий Хәбиров Красный Луч ҡалаһы мәктәбендә булды 01.09.2025 // Сәйәсәт

Республика Луганск Халыҡ Республикаһындағы ҡаланы шефлыҡҡа алды һәм унда социаль объекттарҙы ......

Тотош уҡырға 24


Комментарий өҫтәргә