Хәтерегеҙҙәлер, бынан бер нисә йыл элек Рәсәй Федерацияһының Мәғариф һәм фән министрлығы белем биреүҙә милли төбәк компонентын ғәмәлдән сығарыуҙы күҙ уңында тотҡан закон проектын тикшереүгә сығарғайны. Закон ҡабул ителгән хәлдә, гуманитар фәндәр, атап әйткәндә "Башҡортостан тарихы", "Башҡортостан мәҙәниәте", "Башҡортостан Республикаһының географияһы һәм экологияһы", "Башҡорт теле", "Татар теле", "Туған рус теле" дәрестәре мәктәп программаһынан төшөп ҡалырға тейеш ине. Әллә күпме ҡаршылыҡтарға осраған башланғыс бер килке тынып та ҡалғандай тойолғайны, әммә мәғариф системаһы барыбер яңы стандарттарға, яңы йүнәлештәргә, яңы алымдарға һылтанып, үҙ көйөнә "камиллашыуын" дауам итте. Бөгөн был мәсьәлә — йәнә йәмәғәт вәкилдәренең иғтибары үҙәгендә. Тик был юлы икенсе юҫыҡта — Өфөлә "Рәсәй тарихы контексында этномәҙәни компонентты уҡытыу" темаһына Бөтә Рәсәй конференцияһы үтте.
Сара ике көн дауам итте. Рәсәй тарихы йылына арналған конференцияла Рәсәй Фәндәр академияһы ғалимдары, Башҡортостан, Адыгей, Мари Иле республикаларынан, Волгоград, Новосибирск, Омск, Свердловск, Силәбе өлкәләренән һәм Хабаровск крайынан юғары уҡыу йорттары педагогтары һәм тарих уҡытыусылары ҡатнашты. Ҡунаҡтарҙы пленар ултырышта Башҡортостан Республикаһы Президенты Рөстәм Хәмитов исеменән Хөкүмәт Премьер-министры урынбаҫары Салауат Сәғитов сәләмләне.
“Форум тиҫтәләгән билдәле ғалимдың, дәреслек авторының, әйҙәүсе методистың һәм уҡытыусының иғтибарын тарихи ысынбарлыҡҡа йүнәлтте, — тиелә Президенттың тәбрикләү хатында. — Яңы белем биреү стандарттары тарихи-әҙәби дәреслектәр аша йәш быуында әхлаҡи ҡиммәттәр, үткәндәргә хөрмәт, ғорурлыҡ хисе тәрбиәләүгә булышлыҡ итергә тейеш. Айырыуса аҙ өйрәнелгән ил төбәктәренең тарихына, уҡытыу алымдарына, архив мәғлүмәттәренә, кадрҙар әҙерләүгә иғтибарлыраҡ булһаҡ ине”.
Көн ҡаҙағына сығарылған тема тәү сиратта йәмғиәтте өйрәнеү һәм тарих уҡытыусыларына ҡағыла. Төп маҡсат — мәктәп программаһында ҡаралған әлеге фәндәрҙе өйрәнгәндә Рәсәй тарихы менән бер рәттән төбәк компонентына ла өҫтәмә дәрестәр бүлеү.
— Мәктәп тәү сиратта юғары уҡыу йорттары менән тығыҙ хеҙмәттәшлек итергә тейеш. Бөгөнгө уҡыусы иртәгә үҙе үк тарих уҡытыусыһы булып китеүе ихтимал. Шуға был бәйләнештең ныҡлығын һәм бөтә камиллығында үҫеүен күҙ уңынан ысҡындырырға ярамай. Унан уҡытыуҙы бер дәрес программаһына ғына ла япһарып ҡалыу урынһыҙ. Айырыуса тарихты өйрәнгәндә. Беҙ белем усаҡтарының музейҙар менән генә түгел, китапханалар, ғилми үҙәктәр, архивтар менән тығыҙ хеҙмәттәшлек булдырыуҙары яҡлыбыҙ. Был йәһәттән Башҡортостандың тәжрибәһе оҡшаны. Өлгө алырға кәрәк, — тине академик, Рәсәй Фәндәр академияһының Дөйөм тарих институты директоры Александр Чубарьян.
Әйткәндәй, ҡунаҡтар конференцияның нәҡ Башҡортостан ерендә үтеүенә һоҡланыуын йәшермәне.
— Өфөнө һайлап яңылышмағанбыҙ. Күренеп тора, этно-мәҙәни кимәл, үҙ тарихыңды өйрәнеү теләге, ғөмүмән, үҙ тарихыңа ғына түгел, башҡа халыҡтарҙы ла берҙәй күреү, ихтирам итеү юғары кимәлдә, — тине улар.
Конференция барышында илдең төрлө төбәктәренән килгән ғалимдар, уҡытыусылар, йәмәғәт ойошмалары вәкилдәре баш ҡала мәктәптәрендә булды, төрлө темаларға ойошторолған секцияларҙа, оҫталыҡ кластарында ҡатнашты, фекер алышты. Һөйләшеүҙәр барышында төрлө идеялар яңғыраны. Берәүҙәр дәреслектәрҙе ҡайтанан ҡарап сығырға кәңәш итте, икенселәр төбәк компоненттарының яңы моделен булдырып, уларҙы белем биреү программаһына индереүҙе хупланы.