Февралдә Башҡортостан Президенты Рөстәм Хәмитов республиканың Интернет йәмәғәтселеге һәм блогерҙар менән осрашҡан ваҡытында берәү Өфөнөң һәм республиканың тарихи йөҙөн һәм тарихи-мәҙәни ҡомартҡыларын һаҡлау мәсьәләһен күтәргәйне. Ул саҡта был хаҡта ҡыҙыу ғына һөйләшеү булғайны, кисә шуның дауамы итеп Президент республика архитекторҙары һәм тарихсылары менән осрашыу үткәрҙе. Ултырыштың Милли музейҙа ойошторолоуы ла символик мәғәнәгә эйә ине.
Архитектура һәйкәлдәрен һаҡлау мәсьәләһе көнүҙәк һәм йәмғиәт өсөн ифрат мөһим. Һандарға мөрәжәғәт итһәң, ошолар асыҡлана: республикала 5 меңләп мәҙәни ҡомартҡы бар, уларҙың 44-е федераль һәм 1300-ө төбәк әһәмиәтендә. Бөгөн, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, беҙ уларҙың ҡәҙерен белеп бөтмәйбеҙ һәм емереүгә юл ҡуябыҙ. Һуңғы йылдарҙа Өфөлә генә 300 тарихи ҡомартҡының 140-ы юҡҡа сығарылған. Рөстәм Зәки улы әйтеүенсә, был — мәҙәниһеҙлек, быуаттар буйы һаҡланған әйберҙәрҙе юғалтабыҙ.
— Әле булғандары ла ауыр хәлдә. Элек үҙем йәшәгән Социалистик урамды төҙөкләндергән саҡта, XIX быуатта һалынған ағас йортто юҡҡа сығарғандары хәтеремдә. Карл Маркс урамында археология һәм этнография музейы урынлашҡан йорт, сауҙа рәттәре һәм башҡа ҡайһы бер объекттар ҡалды шулай ҙа. Ғәйеп бөтәбеҙҙә лә бар. Балалар, ейәндәр өсөн бер нәмә лә ҡалмай, — тине Рөстәм Хәмитов.
Башҡортостан Президенты яңы төҙөлгән ҡоролмаларҙың бер нәмәне лә иҫәпкә алмай эшләнеүенә ризаһыҙлыҡ белдерҙе. Ысынлап, уларҙы һалғанда юл, автомобиль ҡуйыу урыны, зауыҡ, килешкәнлек, уңайлылыҡ кеүек төшөнсәләр иғтибарҙан ситтә ҡала, ә аҙаҡ халыҡ йонсой.
Булған объекттарҙы һәм тарихи ҡомартҡыларҙы һаҡлау өсөн республика программаһын булдырырға һәм ҡабул итергә кәрәк, тигән тәҡдим индерҙе Рөстәм Зәки улы. Бынан тыш, асыҡ һауа аҫтында тарихи-мәҙәни ағас архитектура музейы булдырыу кәрәк. Әлеге мәсьәлә әллә ҡасандан өлгөрөп еткән, тик ҡуҙғалыусылар юҡ. Ғөмүмән, музейҙар менән дә ҡытлыҡ бар. Президент, уларҙы райондарҙа ғына түгел, һәр бер ауылда, тармаҡта булдырыу мотлаҡ, тине.
— Был мәсьәләләрҙе хәл иткәндә шәхси инвестициялар ҙа йәлеп итеү кәрәк. Дәүләт кенә эшләй алмай. Өфөнән башҡа ҡалаларҙа ла тарихи ҡомартҡы булырҙай биналар күп. Мәҫәлән, Стәрлетамаҡта, Бөрөлә, Мәләүездә бар. Уларға ла иғтибар кәрәк. Ә беҙҙең күптәребеҙҙә битарафлыҡ, — тине Рөстәм Зәки улы. — Өфө-II ҡаласығы проблемаһын да хәл итеп ҡуйыу мөһим. Мәҙәниәт менән тарихты сәйәсәттән айырырға һәм эшләргә кәрәк.
Мәҙәниәт министрлығының мәҙәни ҡомартҡыларҙы һаҡлау бүлеге начальнигы Шәрифулла Шәрипов һәм архитектор, профессор Константин Донгузов сығыш яһаны. Йәнле һөйләшеү барышында күп тәҡдим булды, проблеманы хәл итеү юлдары билдәләнде.