Башҡортостан Президенты ҡарамағындағы Инвестиция мөхитен яҡшыртыу буйынса йәмәғәт советы ултырышында ошо өлкәгә ҡағылған көнүҙәк мәсьәләләр тикшерелде. Сараны республика башлығы Рөстәм Хәмитов асты.
– Былтыр Башҡортостанға 185 миллиард һум күләмендә инвестиция йәлеп ителгән. Элекке йылдан был 5,5 процентҡа күберәк. Әлбиттә, үҫеш насар түгел, шулай ҙа тейешле кимәлдә тип әйтеп булмай, – тип билдәләне ул.
Уныңса, бының төп сәбәбе һуңғы ваҡытта ошо йүнәлештә маҡсатлы эш алып барылмауында. Баҡтиһәң, беҙ инвестиция йәлеп итеү буйынса Рәсәйҙең уртаса күрһәткестәренән ике тапҡырға тиерлек ҡалышабыҙ, йәғни был йәһәттән артта һөйрәләбеҙ икән. Хәлде үҙгәртеү маҡсатында ошо йүнәлештә уңышлы эшләгән сит илдәрҙең һәм төбәктәрҙең тәжрибәһен ҡулланырға мөмкин.
Президент фекеренсә, инвестициялар йәлеп итеү буйынса эш республикала системалы рәүештә алып барылмай. Әгәр ылыҡтырғыс төбәккә әйләнергә теләһәк, был йүнәлештә бөтәһе лә берҙәм механизм кеүек эшләргә тейеш, әммә әлегә беҙгә тап ошо етешмәй ҙә инде. Шуға ла Рөстәм Хәмитов йыл дауамында республикала инвестицион эшмәкәрлек системаһын яйға һалыуҙы талап итте. Ул бөтә кимәлдә лә эшләргә һәм быға урындағы үҙидаралыҡтар һәр яҡлап булышлыҡ күрһәтергә тейеш – был Президенттың төп талабы. "Урындарҙа административ баш-баштаҡлыҡ көслө, бында айҙар буйы ябай ғына мәсьәләләрҙе лә хәл итә алмайҙар. Кешеләр йылдар дауамында үҙ эшен башлау өсөн рөхсәт ала алмай йонсой. Бындай күренеш аҡса һәм әҙер идея менән килгәндәрҙең бөтә теләген юҡҡа сығара. Урындағы ҡайһы бер башлыҡтар инвесторҙарҙы "үҙ биләмәһенә" үткәреүҙән шәхси файҙа сығарырға ынтыла, ә эш урындарын булдырыу, бюджетты нығытыу тураһында уйламай", – тине сығышында Рөстәм Зәки улы.
Шулай уҡ сарала ҡатнашыусылар Башҡортостандың Инвестиция һәм үҫеш министрлығын булдырырға тәҡдим итте, ул төбәктә ошо йүнәлештә башҡарылған эште күҙ уңында даими тотоу мөмкинлеген бирәсәк. Президент был тәҡдим тураһында уйларға вәғәҙә бирҙе.
Республиканың инвестиция йәлеп итеү ҡеүәтен үҫтереү өсөн тағы ла ниндәй мөмкинлектәр бар? "АйТи" компанияһының генераль директоры Таһир Яппаров фекеренсә, мәғлүмәт технологиялары тап ошо көскә эйә. Ул, бөгөн республикала был йүнәлештә эште көсәйтергә кәрәк, тип иҫәпләй.
– Донъяның мәғлүмәт технологиялары (IT) индустрияһында бөгөн триллион долларҙан ашыу аҡса әйләнә, үҫеш йылына кәмендә 20 процент тәшкил итә. Был тармаҡта уңышлы эшләгән илдәр иҫәбенә Һиндостанды индерергә була, ул йыл һайын экспортҡа 60 миллиард долларлыҡ продукция оҙата. Ил тәүҙә нигеҙҙә аутсорцинг менән шөғөлләнһә, һуңғы йылдарҙа үҙе етештергән мәғлүмәт технологиялары продукцияһын уңышлы экспортлай, – тип билдәләне етәксе. Уныңса, был тармаҡты үҫтерергә ниәтләһәк, беҙгә тап ошо илде өлгө итеп алыу отошло буласаҡ.
Таһир Яппаров аңлатыуынса, мәғлүмәт технологиялары эш урындары һәм инфраструктура булдырыуға артыҡ ҙур инвестиция талап итмәй. Ә һөҙөмтә оҙаҡ көттөрмәй. Дәүләт тарафынан иһә ошо тармаҡ буйынса уҡыу йорттарында белем биреү кимәлен һәм инфраструктураны үҫтереү генә талап ителә. Шулай уҡ шәхси инвесторҙар һәм дәүләт менән бер төптән эшләгән инвестиция фонды булдырыу ҙа республиканың мәғлүмәт технологиялары индустрияһын үҫтереүгә этәргес буласаҡ.