Владимир Путиндың Италия премьер-министры Маттео Ренци, Рим папаһы Франциско менән осрашыуы, Баҡы ҡалаһында Европа уйындарын асыу сараһында ҡатнашыуы, НАТО-ның Европаға уҡталыуы уҙған аҙнала иғтибар үҙәгендә булды.

Ренци Рәсәйгә килә.
Туп тибеүҙе ҡарарға

Германияла уҙған “Оло етәү” саммитында иле­беҙ­гә ҡарата иғлан ителгән санкцияларҙы оҙайтыу ту­ра­һын­да һүҙ булып, ошо сарала АҠШ президенты Ба­рак Обаманың: “Рәсәйҙе бар яҡлап та ҡоршау эсендә ҡалдырабыҙ”, – тип әйтеүенә ике көн дә уҙ­маны, Владимир Путин Италияның Милан ҡалаһында ойошторолған “ЭКСПО” күргәҙмәһендә ҡатнашырға, дәүләттең премьер-министры менән эшлекле осрашыу уҙға­рырға ла өлгөрҙө. Көнбайыш Европа һәм АҠШ мәғлүмәт саралары Маттео Ренциҙы бының өсөн “һатлыҡ йән” тип атаны. Ни тиһәң дә, Италия премьеры “Оло етәү“ саммитында ла ҡатнаш­ҡайны бит.
Эйе, бөгөн Европа илдәре етәксе­ләре әүәлгесә АҠШ һүҙенә генә ҡарап тормай, үҙаллы ҡарарҙар ҙа ҡабул итә. Маттео Ренци 2018 йылда Рәсәйҙә үтәсәк футбол буйынса донъя чемпионатында ҡатна­шасағын да белдерҙе. Италия премьер-министры үҙ дәүләте мәнфәғәтенән сығып эш итә. Беҙгә ҡа­рата иғлан ителгән санкциялар һәм уларға Рәсәйҙең яуап аҙымы һөҙөм­тәһендә Европаның байтаҡ иле, шул иҫәптән Италия иҡтисады зыян күрҙе, эшҡыуарҙар табышын юғалтты. Санкциялар иғлан ителгәндән һуң ике ил араһындағы тауар әйләнеше 16 про­цент­ҡа кәмегән. Шуға Италия беҙҙең менән мөнәсәбәтте көйләү кәрәклеген белгертә килә.
Уларҙа сағында Владимир Путин коллегаһы Серджо Маттарелло менән дә осрашты. Ике пре­зиденттың тәүге күрешеүе булды был. Серджо Мат­тарелло быйыл февралдә генә етәксе итеп һай­­ланғайны. Италия парламент республикаһы бул­ған­лыҡтан, бында барлыҡ мәсьәләне премьер-министр хәл итә. Шуға президент күп осраҡта күләгәлә ҡала.
Бәлки, дини яҡынлыҡ
яраштырыр?

Владимир Путин Италияла сағында Рим ҡала­һында урынлашҡан донъя­лағы иң бәләкәй дәүләттә – Ватиканда – булырға ла өлгөрҙө. Ул бында Рим папаһы Франциско менән осрашты. Һөйләшеүҙең ыңғай һөҙөмтәһенә ҙур өмөт бағлана. Ни тиһәң дә, Рим папа­һының донъя илдәре лидерҙарына йоғонтоһо бик көслө. Ул Рәсәй менән АҠШ һәм Европа илдәре араһындағы мөнәсәбәттәрҙе яйға һалыуҙа аралаш­сы вазифаһын үтәй алыр ине, ти аналитиктар. Унан килеп, Францисконың тыумышы менән Аргентинанан икәнле­ген дә оноторға ярамай. Ә Латин Аме­рикаһы илдәре менән Рәсәй дуҫтарса мөнәсәбәт урынлаштырған. Һәр хәлдә, илебеҙ етәксеһенең Рим папаһы менән осрашыуынан бихисап ыңғай үҙгәреш­те тоҫмалларға мөмкин.

Азербайжан – иғтибар үҙәгендә

Донъяны шаулатҡан тағы ла бер ваҡи­ғаға – Баҡыла I Европа уйындарын асыу тантанаһына – туҡталып китеү кәрәктер. Азербайжандың баш ҡала­һы­на 49 илдән меңләгән спортсы йыйыл­ды. Улар 20 төрлө ярышта 253 миҙал өсөн көрәш алып барасаҡ. 28 июнгә тиклем дауам итәсәк сарала Рәсәйҙән 350 спортсы майҙан тота. Уйындарҙы асыу тантанаһында Владимир Путин­дың ҡатнашыуы ҙур мәртәбә булды. Ә бына сара “Европа уйындары” тип атал­һа ла, унда ЕС илдәре етәксе­ләренән берәү ҙә булманы.
Баҡыла сағында Владимир Путин Азербайжан президенты Илһам Әлиев менән рәсми осрашыу уҙғарҙы, ике ил араһындағы мөнәсәбәттәрҙе тикшерҙе. Киләсәктә тауар әйләнешен арттырыу күҙаллана. Әйтергә кәрәк, һуңғы йыл­дарҙа Рәсәй Азербайжанға ҡарағанда Әрмәнстан менән нығыраҡ аралашты. Әрмәнстандың Белоруссия, Ҡаҙағстан артынса Евразия союзына ағза булып инеүе лә күп нәмә хаҡында һөйләй. Ә Азербайжан менән Әрмәнстан араһы­нан күптән инде “ҡара бесәй” үткән, был ике ил әленән-әле биләмә мәсьәләһе буйынса низағҡа инеп тора. Әрмәнстан Рәсәй менән бер союзда торғанлыҡтан, Азербайжан быға ҡырын күҙ менән ҡарай ине. Владимир Путин Илһам Әлиев менән осрашыу барышында күҙгә күренмәгән “кәртәләр”ҙе емереп ташларға тырышты ла инде.
Ике яҡ өсөн дә мөһим

Баҡыла сағында илебеҙ етәксеһе шулай уҡ Төркиә президенты Тайып Эрдоган менән осрашыу уҙғарҙы. Был һөйләшеү ике яҡ өсөн дә бик мөһим, сөнки Болгария кире ҡаҡҡандан һуң, “Көньяҡ ағым” газ үткәргесе Төркиә биләмәһе аша уҙырға тейеш. Осрашыу барышында “Көньяҡ ағым” газ магистрален һуҙыу, Сүриәләге хәлдәр һәм башҡа мәсьәләләр ҙә тикшерелде. Төр­киә менән сиктәш был илдә оҙайлы һу­ғыш бара. Уның менән Ираҡтың байтаҡ биләмәһе “Ислам дәүләте” боевиктары тарафынан баҫып алынған. Ошондай шарттарҙа Төркиә өсөн күр­ше дәүләт­тәр менән уртаҡ тел табыу мөһим.
Етмәһә, яңыраҡ булып уҙған һайлау­ҙарҙа ҡурдтар партияһы парламентҡа үтеп инде. Тайып Эрдоган өсөн был ауыртмаған башҡа тимер таяҡ менән бер. Төркиәнең һаман да Европа союзына ҡабул ителмәүе лә борсой президентты. Владимир Путин ошо мәсьәлә буйынса Эрдоганға “төрттөрөп” алырға ла өлгөрҙө.

НАТО өҫтәмә ҡораллана

Үткән аҙнала хәүефкә һалған ваҡи­ғалар ҙа булды. НАТО көстәре Евро­паға уҡтала башлаған мәлдә ҡойма ямғыр һөҙөмтәһендә Тбилиси ҡалаһын һыу баҫыуы үтә лә ваҡ мәсьәлә булып күренә. АҠШ Көнсығыш Европа һәм Балтик буйы илдәрендә ауыр хәрби техникаһын урынлаштырыр өсөн мөм­кин­лектәр эҙләй башланы. Болгария, Латвия, Литва, Польша, Румыния һәм Эстония биләмәләре күҙ уңында тотола. Был хаҡта АҠШ-тың оборона министры Эштон Картер белдерҙе. 24 – 25 июндә Брюссель ҡалаһында НАТО илдәренең оборона министрҙары осрашыу уҙғарырға тейеш, һәм унда был мәсьәлә хупланыр тип көтөлә.
НАТО-ның өҫтәмә ҡоралланыуы “Рә­сәй агрессияһы”нан һаҡланыу өсөн эшләнә. Барак Обама илебеҙҙә уларға ҡарата “агрессия көсәйеүе”н күргән. Ошондай шарттарҙа, теләйме-телә­мәй­ме, илебеҙгә лә яуап аҙымы эш­ләргә тура килә. Был инде өҫтәмә ҡоралланыу тигән һүҙ, һәм уның яҡшыға алып килмәйәсәге көн кеүек асыҡ.