Радий Хәбиров педагогтарға бер нисә аныҡ тәҡдим менән мөрәжәғәт итте.

“Торатау” Конгресс-холында “Взлетай” (“Ос”) мәктәп белеменең беренсе форумы ойошторолдо. Унда Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбировтың ҡатнашыуы сараға мәртәбә өҫтәне. Фойела төрлө белем биреү учреждениелары бай китап күргәҙмәһе ойошторҙо, ә “Балалар һәм диетик туҡланыу” үҙәге үҙҙәренең аш-һыуы менән таныштырҙы.

Радий Хәбиров белдереүенсә, йыйы­лыуҙың үҙенә күрә сәбәптәре лә бар – киләсәктә тыуған республикабыҙ мәктәп­тәрендә белем биреү нисек алып барылырға тейеш? Әлбиттә, алдыбыҙҙа мөһим бурыстар тора. Ил Президенты бихисап милли проекттар тәҡдим итте. Өҫтөнлөклө йүнәлештәрҙең береһе – “Мәғариф” милли проекты. Һөҙөмтәлә 2024 йылда уҡытыу сифаты буйынса тәүге ун ил исемлегенә инергә тейешбеҙ.

Радий Фәрит улы өлгөрөп еткән бер нисә аныҡ тәҡдим менән педа­гогтарға былай тип мөрәжәғәт итте:
– Бәлки, республикабыҙҙа аҙна­һына биш көн уҡытыуға күсергә ваҡыттыр? Әйҙәгеҙ, ошо турала уйлашайыҡ. Бөгөн ғәзизебеҙҙе нисек күҙ алдына килтерәбеҙ? Ул – арыған һәм талсыҡҡан бала, аҙнаһына алты көн буйына уға белем бирергә ынтылабыҙ. Шул уҡ ваҡытта уларҙың мәктәптән һау-сәләмәт, бәхетле сығыуын теләйбеҙ. Бының өсөн нимә тәҡдим итәбеҙ?

Республика етәксеһе бушап ҡалған шәмбе көндәрен файҙалы итеп уҙғарыу кәрәклегенә баҫым яһаны. Әйтәйек, спортҡа, тыуған яҡты өйрәнеүгә һәм бүтән тармаҡҡа ваҡытты бүлеү насар түгел дә инде. Шул уҡ ваҡытта биш көнлөк уҡыуға күсеү уҡытыусыларҙың матди хәлендә сағылыш табырға тейеш түгел, тине ул.

Радий Хәбиров тыуған яғы Ишембай районына эш сәфәре барышында муниципаль район хаки­миәте башлығы менән Бәрҙешле ауылына һуғылыуын телгә алды. Бында башланғыс кластар мәктәбе эшләһә лә, бер ҡасан да балалар баҡсаһы булмаған. Хәҙер иһә, киреһенсә, мәктәпте ябып, уны балалар баҡсаһы итеп үҙгәрткәндәр. Республика етәксеһенең һүҙҙәренә ҡарағанда, ауыл мәктәбен тамамлап, оло донъяға сыҡҡан балаларға өҫтәмә конкурент була алырлыҡ өҫтөнлөктәр тураһында уйланыу зарур. Шуның өсөн дә “Взлетай” проектын мәктәп программаһына индереүҙе тәҡдим итеү отошло. Мәҫәлән, водитель таныҡлығы үҫмергә бик тә кәрәк.

Радий Фәрит улы егет һәм ҡыҙ­ҙарға вальс бейергә өйрәтеү ха­ҡында ла тәҡдимен еткерҙе, юғиһә ысын бейеү урынына, бер урында тапаныуҙан ары китә алмайҙар.

– Тағы ла кешегә нимә кәрәк? – тип дауам итте сығышын республика етәксеһе. – Миңә ҡалһа, инглиз телендә аралашыу. Ысынлап та, балаларҙы инглиз теленә өйрәткәндә күп ваҡытты орфография менән грамматикаға бүләбеҙ. Сит илгә барғанда ул инглиз телендә иркен һөйләшә белергә тейеш. Шулай уҡ шахмат уйнарға өйрәнеү, милли мәҙәниәтте, милли телдәрҙе белеү тураһында ла фекер алышайыҡ.

Төбәк етәксеһе ауыл мәктәбе мәсьәләһенә айырым туҡталды. Радий Фәрит улы әйтеүенсә, “Ауыл уҡытыусыһы” программаһын раҫ­лау тәҡдиме менән сығыш яһаясаҡбыҙ. Мәҫәлән, быйыл уҡ бюджетҡа 60 миллион һум аҡса һалып ҡуйып, киләсәктә ауыл уҡытыусыһына 600 меңәр һумдан 100 грант булдырыу үҙен аҡлаясаҡ.

Ауыл тигәндән, “мәктәп автобусы” төшөнсәһе күптән телмәргә инде. Әле бөтәһе 1200 автобус иҫәпләнә, 1,5 мең бала уларға ышанып тапшырылған. Ҡайһы бер райондарҙа водителдәр автобус салонын байрамса биҙәгән, ә кемдәрҙер балаларҙы мәктәпкә илткәндә йәки өйҙәренә алып ҡайтҡанда хатта йырлап та ала икән. Радий Хәбиров Башҡортостан Транспорт һәм юл хужалығы буйынса дәүләт комитетына күтәрен­ке кәйеф өләшкән водителдәрҙе дәртләндереү сараһын күреү хаҡында уйларға ҡушты.

Республика етәксеһе уҡыусы балалар араһында таралған буллинг, скулшутинг, кибербуллинг кеүек яуыз­лыҡҡа ҡаршы көрәшергә са­ҡыр­ҙы, мәктәптә ирекмән хәрәкәтен үҫтереү кәрәклеген һыҙыҡ өҫтөнә алды.

– Һүҙ ҙә юҡ, барыбыҙ өсөн дә иң мөһиме – сифатлы белем биреү. Әгәр ҙә рейтинг формаһын индер­һәк нисек булыр икән? – тине Радий Фә­рит улы. – Йыл һайын 10 иң яҡ­шы ҡала һәм 10 иң алдынғы ауыл мәк­тәбен билдәләп, гранттар тап­шырһаҡ, ул мәктәп үҫешенә ҙур йоғон­то яһаясаҡ. Йәнә бына нимә тураһында һүҙем, әйҙәгеҙ, һәләтле балаларҙы ҡурсалайыҡ. Улар Мәскәү, Санкт-Петербург вуздарында уҡыһын, уның ҡарауы, туған республикабыҙға эшкә ҡайтһын! Шулай уҡ беҙҙең белем биреү усаҡтары тигеҙ мөмкинлек бирелгән мәктәптәр булып ҡалһын ине.

Пленар ултырыштан һуң эш фекер алышыу майҙансыҡтарында дауам итте. “Заманса донъяның яна­уы һәм беҙҙең яуап”, “Һәр ба­лаға тигеҙ белем алыу мөм­кин­лек­тәре”, “Һәләтле балаларҙы педа­гог­тарҙың ҡурсалауы”, “Сыға­рылыш уҡыусыларының конкурент­лылы­ғын күтәреү”, “Уҡытыусы ауылда – позицияны нығытыу”, “Һанлы быуат мәктәбе”, “Заманса хәүефһеҙ мәктәп”, “Мәктәп ашха­наһы – эҙмә-эҙлекле мөнәсәбәт” һәм башҡа секция эштәре шуға асыҡ миҫал.

Республика етәксеһе яңы эш форматы – “Мәғариф сәғәте”н аҙнаһына ике тапҡыр үткәреүҙе әйтте, ә мәктәп белеме форумы йыл һайын уҙғарыласаҡ, тине.