Башҡортостан мосолман­дары­ның Диниә назараты рәйе­се мөфтөй Нурмөхә­мәт хәҙрәт НИҒМӘ­ТУЛЛИН:
– Бисмилләһир-рахмә­нир-рахим!
Әс-сәләмү ғәләйкүм үә бәрәкәтүһ, хөрмәт­ле ҡәрҙәштәр! Иншаллаһ, изге Ҡөрьән индерелгән, Ислам дине терәктә­ренең береһе булған Рамаҙан шәриф айына аяҡ баҫабыҙ. Ошо уңайҙан барығыҙҙы ла ихлас күңелдән тәбрикләйем! Изге ай мөбә­рәк булһын, һәр беребеҙгә Аллаһ Тә­ғәләнең рәхмәтенә өлгәшеү юлында уңыштар насип әйләһен, иншаллаһ.
“Эй, иман кил­тер­гән һөйөклө бәндә­ләрем, һеҙгә ураҙа ғибәҙәте фарыз ител­де, тәҡүәлек ҡы­лығыҙ”, – тиелгән изге “Ҡөрьән Кәрим”дә. Был һүҙҙәрҙә “Раббыбыҙҙың ғазабынан һаҡланығыҙ, уның рәхмәтен алығыҙ” тигән мәғәнә ята. Әҙәм балаһы ураҙа тотоу менән Аллаһ Тәғәләнең юлына аяҡ баҫа, сөнки ул тыйылған ғәмәл­дәрҙән ситләшә. Әйтәйек, пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә: “Кем дә кем ураҙа тотоп та, ялған һүҙҙән айырылмаһа, Аллаһ Тәғәлә уның ас йөрөүенә мохтаж түгел”, — тигән икән, телде тәрбиәләргә тейешбеҙ. Исламда һәр нәмәне уйлап әйтеү ҙур урын тота. “Мосолмандың ике күркәм сифаты бар: мәғә­нәле, аңлайышлы, кешенең күңелен ҡырмаҫлыҡ итеп һөйләр, ә инде кемдер һүҙ тота икән, уны матур итеп тыңлай белер”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ.
Ураҙа тотҡан кеше шулай уҡ ризыҡтың, һаулыҡтың, ваҡыттың, ғүмерҙең ҡәҙерен белергә өйрәнә. Йәнә бер хикмәт шунда: әҙәм балаһы, Аллаһтың бойороғона буйһоноп, үҙенең Хаҡ Тәғәлә бәндәһе икәнлеген тағы бер ҡат тәҡрарлай. Рамаҙан тамам булып, изге ғәйетте үткәргән ваҡытта: “Эй, Раббым, бер ай дауамында ҡушҡандарыңды үтәнек”, — тип күңелебеҙҙә ҙур кинәнес кисерәбеҙ. Ә Ураҙаның әжере хисапһыҙ. Хөрмәтле мосолман ҡәрҙәштәр, Аллаһ Тәғәлә һәммәбеҙгә лә ошо ҡыуаныслы кисерештәрҙе тойорға насип итһен.
“Ураҙаны нисә йәштән тота башларға мөмкин?” тигән һорау күптәрҙе ҡыҙыҡһынды­ралыр. Ҡыҙ бала — туғыҙ, малай кеше 12-13 йәштән бәлиғ һанала. Тимәк, ошо ваҡыттан башлау дөрөҫ. Ныҡ өлкән йәштәге­ләргә, әгәр һаулығы мөмкинлек бирмәй икән, ураҙа тотмаҫҡа рөхсәт ителә. Уның урынына фидиә саҙа­ҡаһы бирә алалар. Был аҡсаны мәсеткә һалырға, етем, ауырыу йәки матди хәле насар ғаиләлә тәр­биәләнгән бала өсөн тапшырырға мөмкин. Ризыҡлата биреү ҙә рөхсәт ителә. Шу­ны белеү фарыз: фидиә биреү ураҙаны һа­тып алыу тигәнде аңлатмай. Ғибә­ҙәтте һәр кем үҙе үтәргә тейеш. Әммә әҙәм балаһы бик теләгән хәлдә лә ураҙа тоторға сәләмәтлеге мөмкинлек бирмәй икән, бының урынына Аллаһ Тәғәләнең ризалығы менән фидиә саҙаҡаһы тапшыра ала.
Мәғлүм булыуынса, бөгөн ашҡаҙан-эсәк юлы, шәкәр һәм башҡа сирҙәр киң таралды. Кем дә кем, үҙ хәлен белә тороп та, табиптың ҡаршы төшөүенә ҡолаҡ һалмайынса асығып йөрөп, һөҙөмтәлә ауырыуы көсәйә йә организмына башҡа төрлө зарар килә икән, уның ураҙаһының сауабы булмай. Быны, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, диндарлыҡ түгел, ә Хоҙай күрһәткән юлдан ситкә тайпылыу тип аңларға кәрәк. Тимәк, Аллаһ Тәғәлә биргән рөхсәттән файҙаланыу зарур.
Аллаһ Тәғәлә ураҙаны Рамаҙан айында фарыз иткән икән, ғәмәлде хәлебеҙҙән килгәнсә тоторға тейешбеҙ. Был ғибәҙәттә кеше аңлап етмәгән хикмәт­тәр барҙыр. Мәҫәлән, әҙәм балаһы тормоштоң һәр төрлө шарттарына, ауыр мәлдәренә әҙер булырға тейеш. Әйтәйек, асығырға тура килер. Ә Ураҙа тотоп өйрәнгән кеше бирешмәҫ, ауырлыҡты башҡаларға ҡарағанда еңелерәк үткәреп ебәрер.
Раббыбыҙҙың рәхмәтен алыу юлында һәр бере­беҙгә тәҡүәлек, сабырлыҡ, сыҙамлыҡ насип әйләһен, хөрмәтле ҡәрҙәш­тәр. Аллаһ Тәғәлә ураҙа­быҙҙы, ғибәҙәт­тәребеҙҙе ҡабул итһен, һәр ғаиләгә рәхмә­тен, бәрәкәтен насип ҡыл­һын, доғаларыбыҙ яуап алһын, иншаллаһ. Изгелек игеп, яҡшы эштәр баш­ҡарып, мәрхәмәт­лек, шәфҡәтлелек күрһәтеп, тормо­шо­боҙҙо нурға күмәйек. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ! Амин.