Эх һин, әсә! Үҙең ултырған ботаҡҡа үҙең балта менән сабаһың түгелме? Әсәгә, туған теленә мө­хәббәттең бишектән тәрбиәләнеүен бик яҡшы беләбеҙ. Үҙ телеңде яратмағас (бының шулай булыуына шигем юҡ), балаңда был хистәрҙе нисек тәрбиәләй алырһың икән?! Сабый күңеле бик һиҙгер була, үҙенә “Әминә” тип өндәшкән һайын әсәһенең ризаһыҙлығын күреп, бер көн килеп уға: Үҙең шул тиклем яратмағас, был исемде ниңә миңә ҡуштығыҙ?” – тип әйтмәҫме?
Эйе, беренсе ҡарашҡа, йәштәр балаларына йышыраҡ тәрән мәғәнәле, бай тарихлы, рухлы, матур яңғырашлы исем ҡушырға тырыша кеүек. Тик ни өсөн ул исем туған телдә яңғырамай?! Әминә – Амина, Камилә – Камилла…
Ирекһеҙҙән, үҙемдең дә ике балаға әсә булыу бәхетенә өлгәшеүем, ирем менән уларға исем эҙләүебеҙ иҫемә төштө. Өләсәй ҡарамағында тәрбиәләнеп үҫкәс, уның һәр һүҙенә ҡолаҡ һалып, кәңәштәрен тотоп йәшәнек. Баланы беренсе тап­ҡыр йортҡа алып инеү, тәүге мәртәбә мунсала йыуындырыу, сәсен ҡырҡыу, тырнағын киҫеү, бәпес туйы уҙғарып, мулланан исем аҙанлатыу – бөтәһе лә халҡыбыҙ йолалары буйынса башҡарылды. Өләсәйем: “Бала исемен яратһа, исем аҙанла­ғандан һуң иҙрәп йоҡлар, яратмаһа – борсолор, илар”, – тип әйтә торғайны. Тәүҙә күңелемдә нин­дәйҙер шик булыуы, күпмелер дәрәжәлә борсолоуым, ә инде исем ҡушҡас, ике баламдың да иҙ­рәп йоҡлауына һөйөнөүем бөгөнгөләй хәтеремдә.
Шулай уҡ бала сағымда әхирәттәрем менән исем тураһында фекер алышыуыбыҙ иҫтә ҡалған. Бала сағыбыҙ осоронда Миңзифа, Мөҙәйәнә, Кә­римә, Хәйерниса, Гөлмайра, Нәфискамал тигән әбей­ҙәр бар ине. Өләсәйем Хөмәйрә исемле. Ә беҙ – Дамиралар, Гөлнаралар, Флоридалар, Рүзи­ләләр – мәрәкә итеп көлә тор­ғайныҡ: “Һе, беҙ ҡартай­ғас, Гөлнара әбей, Аль­бина әбей, Дамира әбей булабыҙмы?! Бәй, һис кенә лә ҡолаҡҡа ят­май ҙә баһа ошолай өн­дәшеү!”
Ҡыҙыҡлы ла, мауыҡ­тыр­ғыс та икән исемдәр донъяһы. Улар халыҡ­тың милләте, тарихы, йәшәү рәүеше, ышаныу-инаныу­ҙары хаҡында ла күп мәғ­лүмәт бирә. Бөгөнгө за­ман ғалимдары са­бый­ға дөрөҫ исем биреп, уны тәүге аҙым­да­рынан дө­рөҫ йүнә­леш менән тәр­биә­ләргә мөмкин булы­уын иҫ­бат­лай. Тимәк, балаға исем ҡушыу – ни тиклем ҙур яуаплылыҡ!
Яҙыусы Әхмәр Үтәбай: “Интернетта электрон адрес асып, исем биреү менән, беҙгә төрлө мәғ­лүмәт килә башлай. Әҙәми зат тормошонда ла шулай. Ғәмәл дәфтәренә кешенең исеме тер­кәл­гәс тә, шулай уҡ төрлө йәһәттән уға ҡот, байлыҡ юл ала. Исеме асылына тура килмәһә, уға тәғә­йенләнгән ҡот яҙлығып китә. Шулай итеп, диненә, милләтенә, халҡына тап кил­мәгән исем йөрөткән кешенең яҙмышы боҙола, ғүмере мәғә­нәһеҙ үтә, асылынан ситкә ки­тә”, – тип яҙған.
Исем — халыҡ тарихының, ту­ған телдең күп быуаттар буйы тупланып кил­гән алтын-көмөштәй ҡиммәт­ле, ҡәҙерле бер хазинаһы. Әй­ҙәгеҙ ошо хазинаны һаҡ­ла­йыҡ, байытайыҡ! Туған теле­беҙҙә яң­ғыраған исемдәр ме­нән ғорурланайыҡ һәм бө­йөк мәғрифәтсе Мифтахетдин Аҡмулланың һүҙҙәрен дә онотмайыҡ: “Атаң ҡуйған атың менән аталыр­һың, хеҙмәтеңә ҡарап илеңдән баһа алырһың…”