Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Сталинград һаҡсыһы
Сталинград һаҡсыһы
Атайым Юлдашбай Дауыт улы Ҡәлимғолов, 1941 йылдың 1 декабрендә хәрби хеҙмәткә саҡырылып, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының 294-се полкына ҡараған 3-сө эскадрон составына индерелә.

1942 йылдың яҙында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы Брянск фронты менән берлектә Мәскәү эргәһендәге һуғыштарҙа ҡатнаша. Ошо уҡ йылдың 1 июлендә ул башҡа хәрби берләшмәләр менән Воронеж ҡалаһы янында, Елец һәм “Касторное” станцияһы районында оборонала тора. Командованиеның бойороғона ярашлы, 294-се кавалерия полкы Малые Борки – Синий Камень тирәләй оборона тота.
2 июлдә дошман танктарҙа, самолеттарҙа, артиллерияла һәм пехотала бик ҙур өҫтөнлөк менән һөжүмгә күсә. Был көндә уларға ҡаршы тик 21-се тау кавалерия һәм 112-се Башҡорт кавалерия дивизиялары тора. Дошман оборона һыҙығын өҙөп, Олым йылғаһын кисеп, фашистарға ҡаршы үлемесле алыш башлана. Беҙҙең кавалерия полктары һәм артдивизионы, ҡаһармандарса һуғышып, дошманды ҙур юғалтыуҙар кисерергә мәжбүр итә. Беҙҙекеләр үҙ позицияһын юғалтмай. Шулай булһа ла, дошман 294-се кавалерия полкы подразделениеларын ҡамауға өлгәшә. Полк, һөжүмгә ташланып, ҡулсаны йырып сыға һәм дивизия яңы рубежды һаҡлауға күсә. Дошман туҡтатыла. Башҡорт кавалерия дивизияһы ла ҙур юғалтыуҙар кисерә.
Лобановка ауылы янында фашистарға ҡаршы геройҙарса һөжүм иткәндә, 294-се полк командиры майор Гәрәй Нафиҡов һәләк була. Брянск фронтының хәрби советы үҙенең бойороғо менән 1942 йылдың 30 июлендә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының байтаҡ яугирҙәрен наградлай.
1942 йылдың 10 июленән 9 октябргә тиклем дивизия Воронеж ҡалаһы янында оборонала тора һәм дошманды ебәрмәй.
Совет командованиеһы Сталинград ҡалаһы өсөн немецтарға ҡаршы һөжүм әҙерләй. Бының өсөн күп стратегик көс һәм резерв йәлеп ителә. Башҡа хәрбиҙәр менән берлектә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы ла ҙур тиҙлек менән Сталинград яғына юл ала. 1942 йылдың 19 ноябрендә беҙҙең ғәскәрҙәр һөжүмгә күсә. Ошо ҡаты һуғыштарҙа атайым яралана. Аты һәләк була. Уның эргәһендәге икенсе өйрәтелгән кавалерия аты атайыма һыбай ултырырға мөмкинлек бирә һәм яу ҡырынан алып сыға.
Яраланғанға тиклем атайым ошо дивизия составында 1942 йылдың 5 майынан дошманға ҡаршы һуғышҡан. Аҙаҡ төрлө ялан госпиталдәрендә, 1019-сы эвакогоспиталдә дауалана.
1943 йылдың 8 июнендә хәрби бурыстан бушатылып, ул тыуған яғына, Йомағужа районының (хәҙерге Мәләүез районы) Эткөсөк ауылына ҡултыҡ таяғына таянып ҡайтып төшә. Атайымды күрергә тип беҙгә күрше-күлән, таныш-тонош күпләп килде. Барыһы ла үҙҙәренең һуғыштағы яҡындары тураһында һорашырға тырышты. Атайымдың Вәғиҙә инәйгә улы Нурулланың нисек һәләк булыуы тураһында һөйләгәне әле лә иҫемдә. Ауылдашы эргәһендә генә дошман минаһы шартлай. Аңлауымса, Нурулла ағай менән атайым бер эскадронда йәки бер полкта хеҙмәт иткән.
Һуғыштан ҡайтҡас, ул оҙаҡ ҡына ҡултыҡ таяғы менән йөрөнө, һуңынан колхоз эшендә ҡатнашты, хужалыҡ рәйесе, бригадир булып эшләгәндән һуң, пенсияға сыҡҡанға тиклем төрлө эш башҡарҙы.
Ул II дәрәжә Ватан һуғышы ордены һәм күп миҙалдар менән наградланған. Атайым 1993 йылда 85 йәшендә вафат булды. Мәләүез хәрби комиссариаты яугирҙең ҡәберенә иҫтәлекле таш ҡуйҙы.


Автор: М. ҠӘЛИМҒОЛОВ. Район: Салауат ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Баймаҡ районының Әбдрәхмән ауылы ППМИ программаһына ҡушылды

Баймаҡ районының Әбдрәхмән ауылы ППМИ программаһына ҡушылды 31.01.2026 // Йәмғиәт

[thumb]https://bash.bashgazet.ru/uploads/posts/2026-02/251b3b72-af63-41b1-ae81-424294496c3f ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә