Йәмле Һаҡмар буйында ял итергә теләүселәр бихисап: йәй көнө күрше Ырымбур өлкәһе ҡунаҡтары ла, Хәйбулла районында йәшәүселәр ҙә йыш килә. Әммә күңелдәрҙе әрнеткәне шул: уларҙан өйөм-өйөм сүп-сар ҡала, йылға буйҙары бысраҡҡа күмелә. Халҡыбыҙ әле булһа матур итеп ял итә, артынан йыйыштыра белмәй шул.

Туристарҙың ҡырағайҙарса ҡыланыуы, ҡасандыр ата-әсә менән ял иткән урындарҙың аҡрынлап юҡҡа сыға барыуы бала саҡтан тәбиғәтте яратҡан, тыуған ауылы Йәнтештең ер-һыу атамаларын яҡшы белгән, һәр һуҡмағы аша үткән Ринат Таулыҡаевтың да күңелен әрнетә. Оҙаҡ йылдар балаларға туризм серҙәрен өйрәткән, республиканың әллә күпме тау-урмандарын гиҙеп, тәбиғәт һөйөүселәр менән төрлө слеттарҙа ҡатнашып, еңеү яулаған уҙаман, күп уйлап тормай, туризм буйынса үҙ эшен асып ебәрергә тәүәккәлләй. Уның теләген ҡатыны Кәбирә Ғәлимйән ҡыҙы ла хуплағас, туристик-һауыҡтырыу базаһын булдырыу өсөн бизнес-план төҙөлә.
Башланғыс район хакимиәтендә лә яҡлау таба — үҙ эшен асыусыларға тәғәйенләнгән программаға эләгеп, йүнсел субсидия алыуға өлгәшә. Йәнтеш ауылы янындағы Һаҡмар йылғаһы буйында халыҡ “Тупик” тип йөрөткән ерҙе ҡуртымға ала һәм әсәһе һәр саҡ һоҡланған урынға “Ожмах мөйөшө” тигән исем дә ҡуша.
— Беҙ килгәндә был урын ташландыҡ хәлдә ине, — ти Ринат Рәшит улы. – Эште яр буйын, тирә-яҡты ипкә килтереүҙән башланыҡ. Барлығы 12 машина сүп-сар сығарҙыҡ, йылғаны таҙарттыҡ. Турбаза урыны ла осраҡлы һайланманы: бер яғында Һаҡмар аҡһа, икенсе яғын ҡаялы тауҙар уратып алған. Бындағы тәбиғәт район халҡын ғына түгел, башҡа төбәк кешеләрен дә йәлеп итә, матурлығы һәр кемде хайран ҡалдыра. Ярҙам йөҙөнән бүленгән ҡаҙна аҡсаһына палатка, кәмәләр, ике тирмә һатып алдыҡ, туристарға ял өсөн беседкалар урынлаштырҙыҡ. Йылға буйына мунса ла эшләнек, кейенеү урындары булдырҙыҡ. Баштараҡ ауыр ине, халыҡ ни өсөндөр риза булманы, имеш, “ерҙе һатып ятаһың” тигән уй менән төрлөсә кәмһетергә тырыштылар, хатта эшләгән әйберҙәребеҙҙе боҙоп киткеләнеләр.
Һуңғы йылдарҙа республикала туризмдың киң ҡолас ала барыуын, тәбиғәтте ҡурсалауҙың мөһим икәнлеген аҡрынлап аңлаған халыҡ, ситтән ял итергә килеүселәрҙең тәртипһеҙ ҡыланыуын күреп, үҙ төйәге яҙмышы өсөн борсолған эшҡыуарҙың эшенә йөҙ бора һәм, уға үҙ кәңәштәрен биреп, нисек тә ярҙамлашырға тырыша башлай.
— Бөгөн ауылдаштарымдың ҡарашы ыңғай: һәр береһе үҙенсә кәңәшен бирә, тәҡдимен әйтә. Халыҡ ял итергә күнекте, тәбиғәт менән аралашыу, уның матурлығын күреү, саф һауала булыу — күптәрҙең хыялы. Бигерәк тә Орск, Гай ҡалаларынан килеүселәр күп, шулай уҡ Мәскәү өлкәһенән, Екатеринбург, Магнитогорск яҡтарынан, Ҡаҙағстандан да барҙар, — ти эшҡыуар.
“Ожмах мөйөшө”ндә барлыҡ шарттар булдырылған: палатка, кәмә ҡуртымға бирелә, аш-һыу әҙерләү урындары ҡуйылған, ҡыйыҡлы беседкалар эшләнелгән, һораусыларға мунса яғыла, ҡайын миндеге тәҡдим ителә. Шулай уҡ яҡын-тирәлә үҫкән шифалы үләндәрҙең һүрәте бирелгән, файҙаһы хаҡында яҙылған стендтар, балыҡ тотоу кәрәк-ярағы бар. Еләк-емеш һәм бәшмәк йыйыу өсөн урындар ҙа булдырылған. Һаҡмар буйлап кәмәлә сәйәхәт итеүселәргә айырым маршрут эшләгән уңған егет.
Киләсәккә пландары ҙур Ринат Рәшит улының.
— Ҡышын да турбаза буш тормаһын тигән ниәттән тау саңғыһы трассаһын әҙерләү теләге менән йөрөйөм. Бының өсөн шарттар бар: ана, эргәләге ҡаяны ҡарағыҙ, ни тиклем бейек һәм матур, — ти ул. – Районда тәбиғәт ҡомартҡылары, тарихи, иҫтәлекле урындар күп.
Әлбиттә, заман талаптарына яуап бирерлек, туристарҙың ихтыяжын тулыһынса ҡәнәғәт­ләндерерлек шарттар тыуҙырыу өсөн йүнселгә эш күп әле. Ағастан төҙөлгән йорттарҙың да, башҡа кәрәк-яраҡтың да етерлек булыуы шарт. Иң мөһиме — башланғыс бар, теләк һәм дәрт ташып тора.