Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Тел асҡысын табышайыҡ

Элек өләсәйҙәребеҙ теләк теләгәндә, “Хоҙай балама тел асҡыстары бирһен” тип тә өҫтәй торғайны. Был һүҙҙәр йылдан-йыл көнүҙәгерәк була бара. Телмәр үҫешендә тотҡарлыҡ кисергән балаларҙың артҡандан-арта барыуы сәбәбен белгестәр аныҡ ҡына әйтә алмай. Мәсьәләне, нигеҙҙә, экологик мәсьәләләргә, йәнһүрәт ҡарау менән артыҡ мауығыуға ҡайтарып ҡалалар.

Һуңғы йылдарҙа Баймаҡ ҡалаһында балалар баҡсаларында логопедик төркөмдәр асыуға айырым иғтибар бүленә. Яңы уҡыу йылында ул “Айыуҡай”ҙа ла булдырылды.

Күптәр логопедтың эшен өндәрҙе дөрөҫ әйтергә өйрәтеү тип ҡабул итә. Асылда ул телмәр аппаратындағы тыумыштан һалынған етешһеҙлектәрҙе төҙәтергә, дөрөҫ тын алырға, һөйләшеү ритмын көйләргә, тауышты асырға, хәтерҙе нығытырға, телмәр байлығын үҫтерергә ярҙам итә. Кескәйҙәр телмәрендәге тотҡар­лыҡты ваҡытында төҙәтеү уны киләсәктәге хаталы яҙыу, иғтибарһыҙлыҡ, тиҙ онотоусанлыҡ кеүек ҙурыраҡ проблемаларҙан аралай. Логопедтың психолог та, педагог та булыуы, анатомияның билдәле бер бүлеген яҡшы белеүе зарур. Ул балаға ваҡытында дөрөҫ диагноз ҡуйырға, кәрәк булһа, хирургка йәки неврологка йүнәлтмә бирергә тейеш.

Башҡорт балалар баҡсаһы булараҡ, телмәр үҫтереүҙә халыҡ педагогикаһын, башҡорт балалар әҙәбиәте өлгөләрен ҡулланабыҙ. Был йәһәттән милли логопедтарға ҙур ижади эш башҡарырға, күп эҙләнергә тура килә.

Баланың телмәрен үҫтереү белгестән генә түгел, ата-әсәнән дә сабырлыҡ, ныҡышмалылыҡ талап итә. Берҙәм булғанда ғына һөҙөмтәгә тиҙерәк өлгәшергә мөмкин. Ҡайһы бер кәңәш­тәребеҙ башҡа ата-әсәләр өсөн дә файҙалы булыр тип уйлайбыҙ.

Беренсенән, баланың ҡул суҡтарын, бар­маҡтарын күберәк эшкә егергә тырышығыҙ. Мәҫәлән, сәйлән йә төймәне епкә теҙеү, пластилиндан төрлө нәмә әүәләү һәм башҡа төр күнекмәләр ваҡ моториканы үҫтерергә ярҙам итә. Баш мейеһендә моторика һәм телмәр үҙәктәре йәнәш урынлашҡанға күрә, уларҙың үҫеше бер-береһенә тығыҙ бәйле. Икенсенән, балаларығыҙға шиғыр, тиҙәйткестәр ятлатығыҙ, борондан килгән “Бутыр-бутыр бутҡа бешкән” кеүек бармаҡ уйындарын уйнатығыҙ, төрлө таҡмаҡтар әйтеп бейетегеҙ.

Һуңғы йылдарҙа балаларҙың эҙмә-эҙлекле һөйләү һәләте насарая башланы. Шуға күрә китап уҡырға һәм ундағы ваҡиғалар буйынса фекерен һорашырға тырышығыҙ. Ғөмүмән, балағыҙға тел асҡысын табырға ярҙам итеү өсөн уның менән аралашыуға ваҡытығыҙҙы йәлләмәгеҙ.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Шәжәрәле ерҙә тәртип түрҙә

Шәжәрәле ерҙә тәртип түрҙә 30.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

2018 йылдың 1 сентябрендә “Башҡортостан тарихы шәхестәр күҙлеге аша: генеалогик аспект” тигән...

Тотош уҡырға 1 659

Шунда уҡ икенсе курсҡа ҡабул ителһәләр...

Шунда уҡ икенсе курсҡа ҡабул ителһәләр... 27.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Республика етәксеһе Радий Хәбиров медицина училищеһын тамамлағандарҙы шунда уҡ ошо йүнәлештәге...

Тотош уҡырға 726

Монголиянан ҡунаҡ килде

Монголиянан ҡунаҡ килде 27.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

БДУ-ның Сибай институты студенттары Монголияның Фән һәм технология дәүләт университеты профессоры...

Тотош уҡырға 1 130

Биш көнлөк уҡыу башлана

Биш көнлөк уҡыу башлана 27.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

1 апрелдән Өфөнөң башланғыс класс уҡыусылары биш көнлөк уҡыуға күсә....

Тотош уҡырға 701

Данлы юлға тап төшөрмәй

Данлы юлға тап төшөрмәй 27.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Сибай гимназия-интернаты — төбәктә генә түгел, республикала ла киң билдәле уҡыу йорттарының береһе....

Тотош уҡырға 964

Балағыҙҙы кем итеп күрәһегеҙ?

Балағыҙҙы кем итеп күрәһегеҙ? 26.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

“Ромир” холдингы ата-әсәләр араһында ҡыҙыҡлы һорау алыу ойошторған. Рәсәйҙәр балалары өсөн ниндәй...

Тотош уҡырға 757

Йәй етте ләме ни?

Йәй етте ләме ни? 26.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Ҡырмыҫҡалы районы хакимиәте йыл да балаларҙың йәйге ялын файҙалы үткәреү, сәләмәтлектәрен нығытыу...

Тотош уҡырға 717

"Үлмәҫбай" ҙа яңғыраны

"Үлмәҫбай" ҙа яңғыраны 25.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

“Башҡортостан халыҡтары телдәре һәм мәҙәниәте – республиканың милли ҡаҙанышы” форумында балалар ҙа...

Тотош уҡырға 745

Барыһы ла үҙебеҙгә бәйле

Барыһы ла үҙебеҙгә бәйле 25.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Туған телдең, мәҙәниәттең яҙмышы һәр заманда ла кешенең, халыҡтың үҙенә бәйле. Был рухи...

Тотош уҡырға 646

Милли ҡаҙаныштарыбыҙ һағында

Милли ҡаҙаныштарыбыҙ һағында 25.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Өфөлә Рәсәй Президенты ҡарамағындағы Гражданлыҡ йәмғиәтен үҫтереү һәм кеше хоҡуҡтары буйынса...

Тотош уҡырға 636

Етәкселәр уҡыусыларға рәхмәт белдерҙе

Етәкселәр уҡыусыларға рәхмәт белдерҙе 23.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Бөгөн Өфөлә химия буйынса Бөтә Рәсәй олимпиадаһының һуңғы, өсөнсө, этабы тамамланды. Дөйөм алғанда,...

Тотош уҡырға 626

"Әкиәт"тән – мажаралы әкиәттәр

"Әкиәт"тән – мажаралы әкиәттәр 23.03.2019 // Белем һәм тәрбиә

Сибайҙың “Әкиәт” балалар баҡсаһы хеҙмәткәрҙәре үҙ тәрбиәләнеүселәре, ата-әсәләр менән берлектә...

Тотош уҡырға 951