Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Һуғыш яланымы ни: ҡорбандар артҡандан-арта
Һуғыш яланымы ни: ҡорбандар артҡандан-артаВИЧ-инфекция таралыуын, үҙ ҡосағына яңы ҡорбандар эләктереүен дауам итә. Был афәт беҙҙең республикала ла тәрән тамыр йәйҙе. Рәсәйҙә әле
700 меңдән ашыу сирле кешенең теркәлеүе билдәле. Вафат булыусылар 90 меңдән күберәк,
ти белгестәр.
Башҡортостанда был хәүефле сирҙе ауыҙлыҡлау өсөн ниндәй саралар күрелә? СПИД һәм йоғошло ауырыуҙарға ҡаршы көрәш һәм иҫкәртеү буйынса республика үҙәгенең бүлек мөдире Нурфиға ХАФИЗОВА беҙҙе ҡыҙыҡһындырған
һорауҙарға яуап бирергә тырышты.

— Нурфиға Карам ҡыҙы, һеҙ — медицинаның ҡатмарлы өлкәһендә байтаҡ йылдар ҡайнаған, сирҙе иҫкәртеү һәм дауалау үҙенсәлектәрен яҡшы белгән табип. Хәүефле һандарҙың йылдан-йыл артыуы беҙҙе лә бик һағайта. Ҙур тырышлыҡ һалыныуына ҡарамаҫтан, ни өсөн ауырыуҙар кәмемәй?
— Тәүҙә дөйөм хәлде күҙ алдына килтереү өсөн һандарға иғтибар итәйек. Әле диспансер иҫәбендә 10 425 ВИЧ-инфекциялы кеше тора, шуларҙың 86 проценты — 21 – 40 йәшлектәр.
Былтырғы ошо осор менән сағыштырғанда, сирлеләр һаны 29 процентҡа артҡан. Быйыл республикала йәнә 2260 кешенең ВИЧ-инфекцияға дусар булыуы асыҡланды. Сирҙең йылдан-йыл аҙыу юлдары билдәле инде: 56 проценты енси юл менән таралһа, 43 проценты наркотик ҡаҙағанда йоға. Аҙғынлыҡ һәм наркоманлыҡ күкрәп сәскә атҡанда, ВИЧ-инфекция ла йәшәйәсәк.
— Иң аяныслыһы әсә ҡарынында уҡ мәкерле сиргә юлыҡҡан сабыйҙарҙың ишәйеүелер, моғайын. Был юҫыҡта үҙгәрештәр күҙәтеләме?
— ВИЧ-инфекциялылар араһында ҡатын-ҡыҙҙың артыуы беҙҙе лә һиҫкәндерә. Өҫтәүенә уларҙың күпселеге бала табыу йәшендә, тимәк, йоғошло сирҙең әсәнән сабыйға күсеү ихтималлығы ла көсәйә. 1987 йылдан башлап республикала ауырыу әсәләрҙән 1821 бала донъяға килде. Күкрәк һөтө аша ла йоҡтороу осраҡтары булғылай.
— Сир таралыуының республикаға хас үҙенсәлектәре бармы?
— Рәсәйҙең күпселек төбәктәрендә инфекцияның төп таралыу юлы булып элеккесә инъекциялы наркотиктар ҡулланыу торһа, беҙҙә ул нигеҙҙә енси юл менән тарала. Шуға күрә эпидемиологик хәл ҡатмарлыраҡ, сөнки инфекция наркотик ҡулланыусыларҙың тар социаль төркөмөнән халыҡтың киң ҡатламына үтеп инде. Һығымтаны һәр кем үҙе яһаһын.
— Кешенең социаль статусы ниндәй ҙә булһа әһәмиәткә эйәме?
— Аныҡ ҡына мәғлүмәт бирә алмам, сөнки ауырыуҙарҙың социаль статусы йәшерелә. Әммә күпселекте эшһеҙҙәр тәшкил итеүе билдәле. Икенсе урында — эшселәр һәм өсөнсө урында — иркенән мәхрүм ителгәндәр.
— Афәттең таралыуын сикләү өсөн бөгөн ниндәй эштәр башҡарыла? Һөҙөмтә бармы?
— Сирлеләрҙе диспансер күҙәтеүенә алабыҙ, дауаға мохтаждарға медицина ярҙамы күрһәтәбеҙ. Уҡыусы йәштәр араһында иҫкәртеү сараларын киң йәйелдергәнбеҙ. 2008–2012 йылдарға иҫәпләнгән “Анти – ВИЧ/СПИД” республика программаһына ярашлы, быйыл 2 миллион 300 мең һум аҡса лаборатория ҡорамалдары алыуға тотонолдо. Киләһе йылдарға ла маҡсатлы программа төҙөлдө.
Төп бурысыбыҙ — сәләмәт тормошто пропагандалау, йәш быуын араһында аңлатыу эшен киң йәйелдереү. Эште һәр кем үҙенән, ғаиләһенән, туғандарынан башлағанда, СПИД-тың артабан таралыуына кәртә ҡуя аласаҡбыҙ.

Д. АРЫҪЛАНОВА әңгәмәләште.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Төйәләҫтәр алыҫҡа йөрөмәҫ

Төйәләҫтәр алыҫҡа йөрөмәҫ 30.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Сибай ҡалаһының Төйәләҫ ҡасабаһында йыл аҙағында заман талаптарына яуап биргән фельдшер-акушерлыҡ...

Тотош уҡырға 983

Көслө рухлыларҙы йыйҙы "Баһадир"

Көслө рухлыларҙы йыйҙы "Баһадир" 29.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Баймаҡтың “Баһадир” физкультура-һауыҡтырыу комплексында һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән балалар һәм...

Тотош уҡырға 198

“Ахай” өлкәндәрҙе көтә

“Ахай” өлкәндәрҙе көтә 29.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Ярҙамға мохтаж ололар, инвалидтар унда яҡлау таба....

Тотош уҡырға 546

Иң яҡшы бүләк – аралашыу

Иң яҡшы бүләк – аралашыу 27.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Ишембай районының Петровский ауылындағы балалар йорто тәрбиәләнеүселәре Өфө дәүләт нефть техник...

Тотош уҡырға 182

"Бөгөндән ҡабул итергә әҙербеҙ"

"Бөгөндән ҡабул итергә әҙербеҙ" 27.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Ошо көндәрҙә Башҡортостан дәүләт медицина университетынан буласаҡ табиптар эш биреүселәр менән...

Тотош уҡырға 247

Үҙебеҙҙә дауаланһындар тиһәк…

Үҙебеҙҙә дауаланһындар тиһәк… 27.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Республика йортонда Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы Радий Хәбиров “Сәләмәтлек...

Тотош уҡырға 177

"Генус" менән килешеү өҙөлә

"Генус" менән килешеү өҙөлә 26.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Башҡортостан Хөкүмәте “Генус” шәхси компанияһы менән Салауат бала табыу йортона бәйле концессион...

Тотош уҡырға 181

Ысын дуҫлыҡҡа нигеҙ

Ысын дуҫлыҡҡа нигеҙ 25.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Бөрйәндә һаулыҡ мөмкинлектәре сикләнгән һәм ата-әсә ҡарауынан мәхрүм ҡалған балалар өсөн “Бәләкәй...

Тотош уҡырға 189

Каринэ Хәбирова аш-һыу серҙәрен дә асты

Каринэ Хәбирова аш-һыу серҙәрен дә асты 24.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Башҡортостан Башлығы вазифаһын башҡарыусы Радий Хәбировтың ҡатыны Каринэ Александровна...

Тотош уҡырға 245

“Иң ҡырҡыу мәсьәлә – табиптар етешмәүе”

“Иң ҡырҡыу мәсьәлә – табиптар етешмәүе” 22.03.2019 // Социаль мәсьәлә

“Рәсәй 24” телеканалына биргән интервьюһында Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы...

Тотош уҡырға 286

Аҙнаһына дүрт көн эшләрҙәрме?

Аҙнаһына дүрт көн эшләрҙәрме? 21.03.2019 // Социаль мәсьәлә

Республикала өс һәм унан күберәк бала тәрбиәләгән әсәләрҙең аҙнаһына дүрт көн эшләй, хеҙмәтен...

Тотош уҡырға 240

Ҡала табиптарының үҙҙәренә лә ярҙам кәрәк

Ҡала табиптарының үҙҙәренә лә ярҙам кәрәк 21.03.2019 // Социаль мәсьәлә

“Һаулыҡ сәғәте”ндә төбәк етәксеһе Радий Хәбиров республиканың ҡала дауаханаларына эшкә барған...

Тотош уҡырға 260