Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Баҡса » Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур
Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы ағас, ҡыуаҡ үҫентеләре ултыртыла, баҡсалағы элекке ҡалдыҡтар йыйып алына. Шулай уҡ электән үҫкән ағастарға көҙгө тәрбиә башлана.

Алмағасҡа, грушаға көҙгө тәрбиә. Мул уңыш биргән ағастар хәлһеҙләнә, азот, фосфор, калий ашламаларына һәм башҡа микроэлементтарға мох­таж­лыҡ кисерә. Хәлһеҙләнгәс, ҡышҡы һалҡындарға ла бирешәләр. Шуға ла ундай ағастарҙы йыл әйләнәһенә ашлайҙар. Мәҫәлән, беҙҙең тупраҡ шарттарында йәш алмағас, груша төптәренә 8—10 килограмм серетмә йәки торф, 100—150 грамм суперфосфат, 30—50 грамм хлорлы калий индерелә, 5—6 йыллыҡ алмағас төбөнә суперфосфат — 200—300 грамм, калий тоҙо 800-100 грамм кәрәк булһа, 10—12 йыллыҡтарға был күләм икеләтә арттырыла. Унан һуң, тамырҙарға зыян килтермәй генә ағас төбө йомшартыла.

Беҙҙең һауа шарттарында ағас, ҡыуаҡтар август айында уҡ үҫешен туҡтата һәм ҡышҡа әҙерләнә башлай. Ләкин ҡайһы бер йылдарҙа — көҙ ямғырлы, йылы килгәндә — йәш алмағас үҫеүен дауам итә. Бындай үҫемлектәрҙең бөрөләре ҡышҡа әҙерләнмәгән була, шуға күрә ҡышҡы һалҡындарҙа улар йыш ҡына туңып һәләк була. Бындай осраҡта алма бирмәгән йәш үҫентеләрҙе азотлы ашлама менән ашлауҙан, һыу һибеүҙән тыйылыр кәрәк.

Дымлы тупраҡ, ғәҙәттә, тәрән туңмай, шуға күрә еләк-емеш ағастары һалҡын ҡышты еңел үткәрә. Шуның өсөн һалҡындар башланыр алдынан ағас төбөнә күп итеп һыу һибергә кәрәк. Тупраҡты эшкәрткәндән һуң, ағас төптәрен тиреҫ, торф йәки бысҡы вағы менән ҡаплайҙар.

Ҡарағат ҡыуаҡтарына тәрбиә. Ҡайһы бер баҡсасылар был саҡта ҡыуаҡтарҙы күтәреп бәйләп ҡуйыуҙы күҙаллай. Бәлки, был ысул ҡар күп ятҡан ерҙә үҙен аҡлайҙыр. Әммә улай итһәң, күп осраҡта ҡыуаҡ сыбыҡ­салары бөрөләре туңыуы мөмкин. Шуға күрә бөтә төр емеш ҡыуаҡтарын да ҡар аҫтында ҡалдырыуҙы хәстәрләргә кәрәк. Ә бына ҡарағат ҡыуаҡтарының ҡартайған, һынған, ауырыу ботаҡтары ҡырҡып алына, яндырыла. Ҡыуаҡ тирәһе йом­шартылғас, тиреҫ, торф менән ҡаплана.

Ҡурай еләгенә тәрбиә. Ҡарағат, ҡурай еләге бер урында 8-9 йыл үҫтерелә. Шуға оҙаҡ ултырғандарын тамыры менән йолҡоп ташларға, яңы еләк плантацияһы һалырға кәрәк. Ҡурай еләге — ике йыллыҡ үҫемлек. Беренсе йылына буйға үҫә, икенсе йылында уңыш бирә лә ҡорой. Тәү сиратта ҡороғандары киҫеп алынып яндырыла. Һуңынан бер квадрат метрға 6—8 килограмм серетмә, 40—50 грамм суперфосфат, 20—30 грамм калий ашламаһы, ә яҙын 30—40 грамм азот ашламаһы индерелә. Унан, тамырға зыян килтермәй генә йомшартыла. Барлыҡ эштәр бөткәс, бер-беренә ҡаршы ҡуйып, ергә эйеп бәйләргә кәрәк.

Ер еләгенә тәрбиә. Ҡайһы бер баҡсасы уңышын йыйып алғас та, япраҡтарын сабып алып яндыра. Ләкин һалҡындарҙа плантациялар туңыуы мөмкин. Ғәҙәттә, көҙгө һалҡындарҙа уҡ туңып юҡҡа сыға. Япраҡтары булғандары бирешеп бармай. Еләк тамыры тупраҡ ҡатламының өҫкө өлөшөнә таралып үҫә. Шуға күрә ул асыҡ ятҡан ерҙәрҙә 15 градус һалҡында ла туңа. Плантацияны 5—7 сантиметр ҡалынлыҡта серетмә, торф йәки бысҡы вағы менән ҡаплайҙар.


Автор: Т. МУСИН әҙерләне


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Биҙрәләп помидор йыйыу өсөн дүрт ябай кәңәш

Биҙрәләп помидор йыйыу өсөн дүрт ябай кәңәш 05.04.2026 // Баҡса

Интернет селтәрендә ошо кәңәштәр баҫылып сыҡҡас, күптәр уларҙы уңышлы ҡулланыуы тураһында ......

Тотош уҡырға 1

Баҡса еләге эре булһын өсөн

Баҡса еләге эре булһын өсөн 04.04.2026 // Баҡса

Күптәр яратҡан еләктән мул уңыш алыу өсөн шәп кенә кәңәш тәҡдим итәбеҙ....

Тотош уҡырға 1

Пион сәскәһе ниндәй ашламаға мохтаж?

Пион сәскәһе ниндәй ашламаға мохтаж? 04.04.2026 // Баҡса

Ер ҡарҙан әрселеп, йәш үҫентеләр барлыҡҡа килгәс, аммиак селитраһы иретмәһе әҙерләгеҙ. 10 литр ......

Тотош уҡырға 1

Был картуф сорттары 40 көндә өлгөрә!

Был картуф сорттары 40 көндә өлгөрә! 01.04.2026 // Баҡса

Майҙа ултыртып, июндә йәш картуф ашарға теләйһегеҙме? Ошо өс сортты ултыртығыҙ!...

Тотош уҡырға 3

Бер төптән 150 ҡыяр алырһығыҙ!

Бер төптән 150 ҡыяр алырһығыҙ! 28.03.2026 // Баҡса

Бындай ҡыярҙы йыш ултыртмағыҙ. Асыҡ тупраҡта бер квадрат метрға дүрт төп етә....

Тотош уҡырға 3

Баҡсала әле ниндәй эштәр үтәргә кәрәк?

Баҡсала әле ниндәй эштәр үтәргә кәрәк? 26.03.2026 // Баҡса

Бында ниндәй ҡағиҙәләр бар? Март аҙағы-апрель башында беҙҙең төбәктә әле ҡар ята. Әммә йәй яҡшы ......

Тотош уҡырға 3

Гәзиттән ... ашлама

Гәзиттән ... ашлама 24.03.2026 // Баҡса

Тик бының өсөн ҡаралы-аҡлы макулатура ғына бара, төҫлө гәзиттәрҙе ҡулланмағыҙ!...

Тотош уҡырға 1

Ялған орлоҡтар алып ҡуймағыҙ!

Ялған орлоҡтар алып ҡуймағыҙ! 23.03.2026 // Баҡса

Рәхәткә сыҡтыҡ: бөтә нәмәне яҙҙыртып алабыҙ. Орлоҡтарҙы ла. Әммә улар йыш ҡына сифатһыҙ була. Ә ......

Тотош уҡырға 5

Яҙғы эштәр: ниндәй помидор сәсергә?

Яҙғы эштәр: ниндәй помидор сәсергә? 14.03.2026 // Баҡса

Уңған баҡсасылар түбәндәге сорттарға өҫтөнлөк бирә. Ә һеҙ?...

Тотош уҡырға 5

Баҡсасы апайым бәләкәй генә серен уртаҡлашты

Баҡсасы апайым бәләкәй генә серен уртаҡлашты 13.03.2026 // Баҡса

Уның үҫентеләренең һәр ваҡыт һабағы ныҡ, уңышы мул була. Ә сере ябай ҡоро сүпрәлә икән......

Тотош уҡырға 8

Ҡыярҙың ниндәй сорттары иң һәйбәте һанала?

Ҡыярҙың ниндәй сорттары иң һәйбәте һанала? 10.03.2026 // Баҡса

Һәүәҫкәр баҡсасы Рәмзиә Әхмәҙуллина үҙе һынап ҡараған ҡыяр сорттары менән уртаҡлашты. Исемлеккә күҙ ......

Тотош уҡырға 6

Бүләк сәскәләрҙе ташламағыҙ: розаны картуфта тамырландырабыҙ

Бүләк сәскәләрҙе ташламағыҙ: розаны картуфта тамырландырабыҙ 09.03.2026 // Баҡса

Сәскәләр батшабикәһе розаларҙың матурлығына һоҡланмаған кеше юҡтыр, әммә уларҙың ғүмере ҡыҫҡараҡ ......

Тотош уҡырға 5


Комментарий өҫтәргә