Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Баҡса » Көҙгө тәрбиәнең әһәмиәте ҙур
Уңыштар йыйып алынып, һалҡын көндәр ныҡлап башланғансы баҡсасылар өсөн айырым осор һанала. Яңы ағас, ҡыуаҡ үҫентеләре ултыртыла, баҡсалағы элекке ҡалдыҡтар йыйып алына. Шулай уҡ электән үҫкән ағастарға көҙгө тәрбиә башлана.

Алмағасҡа, грушаға көҙгө тәрбиә. Мул уңыш биргән ағастар хәлһеҙләнә, азот, фосфор, калий ашламаларына һәм башҡа микроэлементтарға мох­таж­лыҡ кисерә. Хәлһеҙләнгәс, ҡышҡы һалҡындарға ла бирешәләр. Шуға ла ундай ағастарҙы йыл әйләнәһенә ашлайҙар. Мәҫәлән, беҙҙең тупраҡ шарттарында йәш алмағас, груша төптәренә 8—10 килограмм серетмә йәки торф, 100—150 грамм суперфосфат, 30—50 грамм хлорлы калий индерелә, 5—6 йыллыҡ алмағас төбөнә суперфосфат — 200—300 грамм, калий тоҙо 800-100 грамм кәрәк булһа, 10—12 йыллыҡтарға был күләм икеләтә арттырыла. Унан һуң, тамырҙарға зыян килтермәй генә ағас төбө йомшартыла.

Беҙҙең һауа шарттарында ағас, ҡыуаҡтар август айында уҡ үҫешен туҡтата һәм ҡышҡа әҙерләнә башлай. Ләкин ҡайһы бер йылдарҙа — көҙ ямғырлы, йылы килгәндә — йәш алмағас үҫеүен дауам итә. Бындай үҫемлектәрҙең бөрөләре ҡышҡа әҙерләнмәгән була, шуға күрә ҡышҡы һалҡындарҙа улар йыш ҡына туңып һәләк була. Бындай осраҡта алма бирмәгән йәш үҫентеләрҙе азотлы ашлама менән ашлауҙан, һыу һибеүҙән тыйылыр кәрәк.

Дымлы тупраҡ, ғәҙәттә, тәрән туңмай, шуға күрә еләк-емеш ағастары һалҡын ҡышты еңел үткәрә. Шуның өсөн һалҡындар башланыр алдынан ағас төбөнә күп итеп һыу һибергә кәрәк. Тупраҡты эшкәрткәндән һуң, ағас төптәрен тиреҫ, торф йәки бысҡы вағы менән ҡаплайҙар.

Ҡарағат ҡыуаҡтарына тәрбиә. Ҡайһы бер баҡсасылар был саҡта ҡыуаҡтарҙы күтәреп бәйләп ҡуйыуҙы күҙаллай. Бәлки, был ысул ҡар күп ятҡан ерҙә үҙен аҡлайҙыр. Әммә улай итһәң, күп осраҡта ҡыуаҡ сыбыҡ­салары бөрөләре туңыуы мөмкин. Шуға күрә бөтә төр емеш ҡыуаҡтарын да ҡар аҫтында ҡалдырыуҙы хәстәрләргә кәрәк. Ә бына ҡарағат ҡыуаҡтарының ҡартайған, һынған, ауырыу ботаҡтары ҡырҡып алына, яндырыла. Ҡыуаҡ тирәһе йом­шартылғас, тиреҫ, торф менән ҡаплана.

Ҡурай еләгенә тәрбиә. Ҡарағат, ҡурай еләге бер урында 8-9 йыл үҫтерелә. Шуға оҙаҡ ултырғандарын тамыры менән йолҡоп ташларға, яңы еләк плантацияһы һалырға кәрәк. Ҡурай еләге — ике йыллыҡ үҫемлек. Беренсе йылына буйға үҫә, икенсе йылында уңыш бирә лә ҡорой. Тәү сиратта ҡороғандары киҫеп алынып яндырыла. Һуңынан бер квадрат метрға 6—8 килограмм серетмә, 40—50 грамм суперфосфат, 20—30 грамм калий ашламаһы, ә яҙын 30—40 грамм азот ашламаһы индерелә. Унан, тамырға зыян килтермәй генә йомшартыла. Барлыҡ эштәр бөткәс, бер-беренә ҡаршы ҡуйып, ергә эйеп бәйләргә кәрәк.

Ер еләгенә тәрбиә. Ҡайһы бер баҡсасы уңышын йыйып алғас та, япраҡтарын сабып алып яндыра. Ләкин һалҡындарҙа плантациялар туңыуы мөмкин. Ғәҙәттә, көҙгө һалҡындарҙа уҡ туңып юҡҡа сыға. Япраҡтары булғандары бирешеп бармай. Еләк тамыры тупраҡ ҡатламының өҫкө өлөшөнә таралып үҫә. Шуға күрә ул асыҡ ятҡан ерҙәрҙә 15 градус һалҡында ла туңа. Плантацияны 5—7 сантиметр ҡалынлыҡта серетмә, торф йәки бысҡы вағы менән ҡаплайҙар.


Автор: Т. МУСИН әҙерләне


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Фольга үҫентеләрҙе ҡотҡара

Фольга үҫентеләрҙе ҡотҡара 06.03.2026 // Баҡса

Уны ни өсөн һәм нисек ҡулланырға?...

Тотош уҡырға 1

Февраль аҙағында һәм март дауамында нимәләр сәсергә?

Февраль аҙағында һәм март дауамында нимәләр сәсергә? 24.02.2026 // Баҡса

Уңған баҡсасыларҙың тәҙрә төптәрендә тәүге үҫентеләр баш ҡалҡыта башланы. Февраль аҙағында һәм март ......

Тотош уҡырға 2

Гөлдәрең үлеп барһа...

Гөлдәрең үлеп барһа... 18.02.2026 // Баҡса

Ябай ғына ҡатнашмалар үлеп барған гөлдө лә терелтеп ебәрер. Мәҫәлән, бер йомортҡаның ағы......

Тотош уҡырға 0

Петуния йомортҡа ҡабығы ярата

Петуния йомортҡа ҡабығы ярата 18.02.2026 // Баҡса

“Минең петуниялар яҙ аҙағынан беренсе ҡырауҙар төшкәнсә шау сәскәлә ултыра. Бының бер сере бар”, - ......

Тотош уҡырға 2

Туңдырғысығыҙҙа ҡара ҡарағат бармы?

Туңдырғысығыҙҙа ҡара ҡарағат бармы? 13.02.2026 // Баҡса

Унан тиҙ генә соус эшләргә өйрәтәбеҙ....

Тотош уҡырға 1

Помидор, борос, баклажандың ниндәй сорттарын сәсеү яҡшы?

Помидор, борос, баклажандың ниндәй сорттарын сәсеү яҡшы? 12.02.2026 // Баҡса

Илеш районы уңғаны Люция Миңлемөхәмәтованың кәңәштәрен тәҡдим итәбеҙ...

Тотош уҡырға 1

Картуф ҡабығын ташламағыҙ!

Картуф ҡабығын ташламағыҙ! 10.02.2026 // Баҡса

Ни өсөн тигәндә, тиҙҙән яҙ етә, баҡса эштәре башлана. Ә картуф ҡабығы - бына тигән тәбиғи ашлама ......

Тотош уҡырға 2

Февралдә беҙҙе ниндәй эштәр көтә?

Февралдә беҙҙе ниндәй эштәр көтә? 08.02.2026 // Баҡса

Борос, помидор, баклажан, петунияны нисек сәсергә? Баҙҙа дымды нисек кәметергә? Картуф шытһа, нимә ......

Тотош уҡырға 4

‎Петуния ултыртыр ваҡыт етте

‎Петуния ултыртыр ваҡыт етте 05.02.2026 // Баҡса

Уңған хужабикәләр баҡсаларын шау сәскәгә күмеү өсөн бөгөндән үк эш башлай. Беҙҙең кәңәштәргә лә ......

Тотош уҡырға 4

Теплицағыҙға ҡар тултырып ҡалығыҙ!
Ярманы йыуған һыуҙы әрәм итмәгеҙ

Ярманы йыуған һыуҙы әрәм итмәгеҙ 14.11.2025 // Баҡса

Улар - гөл өсөн бынамын тигән ашлама. Тағы ниндәй ябай ғына ашламалар тәҙрә төбөгөҙҙө шау сәскәгә ......

Тотош уҡырға 13

Тәҙрә төбөндә нисек ҡыяр үҫтерергә?

Тәҙрә төбөндә нисек ҡыяр үҫтерергә? 13.11.2025 // Баҡса

Уңған хужабикәләр ҡышын да ғаиләләрен тәбиғи аҙыҡ-түлек менән һыйларға тырыша. Тәҙрә төбөндә ҡыяр ......

Тотош уҡырға 13


Комментарий өҫтәргә