Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Атаевсылар онотолмай
Атаевсылар онотолмай1943 йылдың 21 ғинуарына ҡараған төндә 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының берләштерелгән көстәре Белая Калитваны (Ростов өлкәһе) төньяҡтан һәм көньяҡтан урап үтеп, ҡалаға инә. Дошман, күп юғалтыу менән сигенеп, Северский Донец йылғаһының уң ярында нығына, ҙур булмаған плацдармда оборона нығытмалары булдыра. Ошонан улар Шахта районындағы 79,9-сы бейеклеккә илткән бөтә юлды контролдә тота.

112-се кавалерия дивизияһы командованиеһы бейеклекте яулап алырға ҡарар итә. Был яуаплы эште башҡарыу өсөн 294-се кавалерия полкына күптән түгел генә килгән яугирҙәр туплана. 30 кешенән торған төркөмгә һигеҙ милләт вәкиле инә. Етәксеһе лейтенант Анаклыч Атаев — төркмән милләтенән. Шулай уҡ батырҙар араһында Башҡортостандан ике егет — өлкән сержант, отделение командиры Зөфәр Закир улы Әминев (Туймазы районынан) һәм 1-се эскадрон яугире Фазылйән Бәшир улы Бәширов (Мәсетле районынан) була.
Улар 21 ғинуарға ҡараған төндә һиҙҙермәҫтән дошман доттары һәм дзоттарын баҫып ала һәм шунда нығына.
Бейеклекте кире ҡайтарырға ынтылып, фашистар иртәгәһенә таңға әүҙем һөжүмгә күсә. Тәүҙә бронетранспортерҙар менән пехота яуға ташлана. Атаевсылар һөжүмде кире ҡаға. Дошман ҡыҫымы көсәйә бара. СС-тың ике ротаһы ташлана. Яугирҙәр ҡаршы күтәрелә. Алыш төн уртаһына тиклем дауам итә. Был көндө 200 фашист һалдаты юҡ ителә. Атаевсыларҙан 13 яугир, шул иҫәптән яҡташтарыбыҙ Зөфәр Әминев менән Фазылйән Бәширов та һәләк була.
22 ғинуарҙа иртән үк немец автоматсылары ике танк оҙатыуында штурмға күтәрелә. Был көндә атаевсылар дүрт һөжүмде кире ҡаға. Әммә аҙ һанлы совет яугирҙәренә ҡаршы дошмандың ун танкы һәм пехота батальоны ташлана. Һалдаттар быны ла кире ҡаға. Дивизияның төркөмгә ярҙам ебәреү мөмкинлеге булмай. Кискә тиклем фашистар өс йөҙ һалдат һәм офицерын, өс танкын, бер бронетранспортерын юғалта.
23 ғинуар иртәһендә Северский Донец йылғаһын кисеп сығып, атаевсыларға ярҙамға килеүселәр тетрәнгес күренешкә шаһит була: окоптар һәм блиндаждар янында яугирҙәрҙең үле кәүҙәләре ята. Бейеклектең өҫтө снаряд һәм миналар шартлауҙан аҡтарылып бөткән, тирә-яҡта немец танктары яна…
Тиңһеҙ батырлығы өсөн лейтенант А. Атаевҡа үлгәндән һуң Советтар Союзы Геройы исеме бирелә, ә ҡалған 29 яугир I дәрәжә Ватан һуғышы ордены менән наградлана.
Атаевсыларҙың ҡаһарманлығын урындағы халыҡ онотмай. Уларҙың исемдәре мәктәп, урамдарға бирелгән. Ҡаланың тыуған яҡты өйрәнеү музейында атаевсыларға арналған зал бар. Унда 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы тураһында күп материал тупланған.
1967 йылдың ғинуарында Белая Калитва ҡалаһын дошмандан азат итеүҙең 24 йыллығы айҡанлы атаевсылар ҡаһарманлыҡ күрһәткән урында аҡ мәрмәрҙән өс метр бейеклегендәге һәйкәл ҡуйылған. Был бейеклегендәге урындағы халыҡ “Үлемһеҙлек ҡалҡыулығы” тип йөрөтә. Яңы өйләнешкән парҙар үҙҙәренең тормош юлын ошо һәйкәлгә сәскә һалыуҙан башлай.
112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы Белая Калитва ҡалаһы хакимиәте һәм тыуған яҡты өйрәнеү музейы менән тығыҙ бәйләнеш тота. Уларҙың ярҙамы менән 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы Атаев тураһында материалдар менән тулыландырылды.


Автор: Х. БИКҠУЖИНА, 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы музейы хеҙмәткәре.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Өфөнән Мысырға тура рейстар һаны арта

Өфөнән Мысырға тура рейстар һаны арта 03.02.2026 // Йәмғиәт

AIR CAIRO авиакомпанияһы Башҡортостандың баш ҡалаһынан Мысырға тура рейстарҙы башлау тураһында ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда уллыҡҡа алыусыларға бер тапҡыр бирелә торған түләү суммаһы билдәле булды
Рәсәйҙең яңы төбәктәрендә эшләгән ирекмәндәргә тағы ла бер льгота булдырыла

Рәсәйҙең яңы төбәктәрендә эшләгән ирекмәндәргә тағы ла бер льгота булдырыла 03.02.2026 // Йәмғиәт

[isimage=thumb][/isimage]Дәүләт Думаһы законды беренсе уҡыуҙа ҡабул итте....

Тотош уҡырға 0

Республика етәксеһе ғәҙәттән тыш хәл теркәлгән мәктәпкә килде

Республика етәксеһе ғәҙәттән тыш хәл теркәлгән мәктәпкә килде 03.02.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн ҡорал тотоп алған уҡыусы гимназияға һөжүм иткән. Бәхеткә, зыян күреүселәр юҡ....

Тотош уҡырға 0

Өфөлә шәхси автобустарҙа ла «Бәхетле сәғәт» акцияһы ғәмәлгә ашырылыуы ихтимал

Өфөлә шәхси автобустарҙа ла «Бәхетле сәғәт» акцияһы ғәмәлгә ашырылыуы ихтимал 03.02.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә шәхси автобустарҙа ла «Бәхетле сәғәт» акцияһы ғәмәлгә ашырылыуы ихтимал...

Тотош уҡырға 0

Баш ҡалала яңы хәрби комиссар тәғәйенләнде

Баш ҡалала яңы хәрби комиссар тәғәйенләнде 03.02.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡалала яңы хәрби комиссар тәғәйенләнде...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан Башлығы һәләк булған Рәсәй Геройының улы менән һөйләшеүҙәр алып бара
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсы һөҙөмтәһендә алкоголь менән ағыуланыу осраҡтары кәмегән

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсы һөҙөмтәһендә алкоголь менән ағыуланыу осраҡтары кәмегән 02.02.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсы һөҙөмтәһендә алкоголь менән ағыуланыу осраҡтары кәмегән...

Тотош уҡырға 0

Яҡташыбыҙ «Мөғжизәләр яланы» уйынында автомобиль отҡан

Яҡташыбыҙ «Мөғжизәләр яланы» уйынында автомобиль отҡан 02.02.2026 // Йәмғиәт

Яҡташыбыҙ «Мөғжизәләр яланы» уйынында автомобиль отҡан...

Тотош уҡырға 0

Республикала Кадрҙар стажировкаһы үҙәге асыла

Республикала Кадрҙар стажировкаһы үҙәге асыла 02.02.2026 // Йәмғиәт

Республиканың йәштәр сәйәсәте министры Вито Сабиров һүҙҙәренсә, документ әҙер....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда күп балалы ғаиләлә игеҙәктәр тыуған

Башҡортостанда күп балалы ғаиләлә игеҙәктәр тыуған 02.02.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда күп балалы ғаиләлә игеҙәктәр тыуған...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда социаль түләүҙәр нисек үҙгәрә

Башҡортостанда социаль түләүҙәр нисек үҙгәрә 02.02.2026 // Йәмғиәт

Февралдән улар индексациялана, пособиелар күберәк түләнә....

Тотош уҡырға 0


Комментарий өҫтәргә