Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Өс һуғышты күргән ул
Ҡартатайым Абдулла Бәхтеғәни улы Әҙеһәмов 1896 йылдың сентябрендә Баймаҡ районының Юлыҡ ауылында донъяға килгән.

Ул заманына күрә хәлле ғаиләлә йәшәй. Ауылда мәҙрәсә, һуңынан алдынғы ҡарашлы кешеләр тырышлығы менән мәктәп асыла. Унда ҡартатайым ике генә йыл уҡып ҡала: 1914 йылда егет ҡорона ингән Абдулланы Беренсе бөтә донъя һуғышына алалар. Ғүмере булғас, ут эсенән иҫән-һау әйләнеп ҡайта.
Тик уға тыныс тормошта оҙаҡ йәшәргә тура килмәй. Граждандар һуғышы тоҡана. Йәнә яу юлдары...
Яуҙан яраланып ҡайта ул. Хафиза исемле ҡыҙға өйләнә.
Ул осорҙа колхозлашыу башлана. Ҡартатайымдар ҙа, ике атын, өс һыйырын биреп, күмәк хужалыҡҡа инә. Дәртле, әүҙем кеше була. Йәштәрҙе үҙ артынан эйәртә белгәнгә уны колхоздың беренсе рәйесе итеп ҡуялар. Күмәк көс менән мәктәп төҙөйҙәр, таштан магазин, клуб һалалар.
Тиҙҙән Бөйөк Ватан һуғышы башлана. Әммә ҡартатайымды һуғышҡа ебәрмәҫкә ҡарар итәләр, сөнки ауылда ирҙәр юҡ, ә ул — колхоз рәйесе, алты бала атаһы ла. “Бөтә ир-егет һуғышта саҡта мин өйҙә ята алмайым”, — тип ҡартатайым үҙе теләп яуға китә. Был инде 46 йәшлек ир-уҙамандың ғүмерендәге өсөнсө һуғышы була.
Яу юлында ҡаты яралана ҡартатайым. Уны оҙаҡ дауалайҙар, ҡулын киҫергә тәҡдим итәләр. Әммә операциянан ҡырҡа баш тарта. “Үкенерһең, ошо яраң башыңа етер”, — тип киҫәтеп табиптар уны ҡайтарып ебәрә. Ҡартатайым II группа инвалиды булып, тыуған ауылына ҡайтып төшә.
Бикеш ауылына партком секретары итеп эшкә тәғәйенләнгән Тәүфиғы ил алдында торған бурысын үтәүҙе маҡсат итеп ҡуя. Шул китеүенән кире әйләнеп ҡайтмай.
Ҡартатайым менән ҡартәсәйем ҡайғынан бөгөлөп төшмәй. Колхоздың бер эшенән дә ҡалмай тырышалар: игенде ураҡ менән уралар, картуф, йәшелсә баҡсаларында бил бөгәләр. Ике улы — Ғаяз менән Исмәғил үҫеп егет ҡорона етә. Уларҙы ата-әсәһе Темәс педучилищеһында уҡыта. Йәйен ағалы-ҡустылы бесән саба, кәбән ҡоя, үгеҙ, һыйыр егеп ер һөрә — колхоздың төп эшсе көсөнә әйләнәләр.
Оҙаҡ көттөргән Еңеү яҙынан һуң да ҡартатайым колхоз эшен алып бара: бригадир, звено башлығы, төҙөлөш бригадаһы бригадиры.
Бөтә ғүмерен илен һаҡлауға, уға хеҙмәт итеүгә арнаған ҡартатайым Маҡтау ҡағыҙҙары, миҙалдар менән бүләкләнә. Өйҙә генә ултырмай өс һуғыш ветераны. Колхоз өмәләренә йөрөй. Рухи яҡтан да бик бай була. Халыҡ йырҙарын моңло итеп йырлауын ауылдаштары әле лә хәтерләй.
Роза ХӨСНУЛЛИНА,
филология фәндәре кандидаты,
БДУ-ның Нефтекама филиалының өлкән уҡытыусыһы.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





11 июндә республикала ҡыҫҡа эш көнө көтөлә
Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла

Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла 10.06.2026 // Йәмғиәт

«Победа» авиакомпанияһы Өфөнән Истанбулға осош программаһы асылыуы хаҡында иғлан итте....

Тотош уҡырға 3

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы һәр яҡлап ярҙам күрһәткәндәре өсөн ирекмәндәргә рәхмәт белдерҙе....

Тотош уҡырға 2

Эливия, Рэм һәм Эрлан: Башҡортостанда үҙенсәлекле исемдәр рейтингы
Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй

Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 12 июндән 14-нә тиклем медицина учреждениеларының эш ......

Тотош уҡырға 3

Синоптиктар республикала һауа торошоноң боҙолоуы хаҡында иҫкәртте
Башҡортостанда «Ракета хәүефе» режимы ғәмәлдән сығарылды
Башҡортостан Башлығы төҙөкләндереү объекттары өсөн тауыш бирергә саҡырҙы
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе 09.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе...

Тотош уҡырға 3

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла 09.06.2026 // Йәмғиәт

Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙә трафик тәүлегенә 105 меңдән ашыу автомобиль тәшкил итә....

Тотош уҡырға 4

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы 08.06.2026 // Йәмғиәт

Ҡайҙалыр Мәскәүҙә, машинала башҡортса йыр яңғырай. Рулдә ҡытай егете ултыра һәм үҙ алдына ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана 08.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан ҡотҡарыусылары, Башгидромет мәғлүмәттәренә һылтанып, 9 июндә ямғырлы һауа торошо ......

Тотош уҡырға 4


Комментарий өҫтәргә