Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Атайсалды данлай улдары
Атайсалды данлай улдарыУңышҡа өлгәшкән шәхес хаҡында һүҙ йөрөткәндә, тәү сиратта уның кемдең уҡыусыһы булыуын һорайҙар. Алдан уҡ шуны әйтеп үтмәксемен: әле һүҙ барасаҡ ике ижадсы СССР-ҙың халыҡ рәссамы, Рәсәй Художество академияһы академигы Әхмәт Лотфуллин етәкселегендә аспирантурала белем алған. Жәлил Сөләймәнов менән Әмир Мәжитов — республикабыҙҙа ғына түгел, Рәсәйҙә лә тос ижад менән күптән танылыу яулаған рәссамдар. Икеһе лә Ш. Бабич исемендәге дәүләт йәштәр премияһы лауреаты, “Башҡортостандың атҡаҙанған рәссамы” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ.
Быйыл уларҙың “Атайсал — Земля предков” исемле художестволы әҫәрҙәр циклы республикабыҙҙың иң юғары премияһына тәҡдим ителде. Яңыраҡ Башҡорт дәүләт филармонияһында ойошторолған был күргәҙмә менән һәр кем яҡындан таныша алды. Циклды тәшкил иткән 41 хеҙмәттең һәр ҡайһыһы тәрән мәғәнәгә һәм бай рухи ҡиммәткә эйә. Унда халҡыбыҙҙың асылы, рухи сафлығы, этнографияһы, донъяны танып белеүе асыҡ сағыла.
“Мәжитов менән Сөләймәнов үҙ халҡының боронғо тарихына мөрәжәғәт итә, әммә улар тар йөкмәткеле рәсем менән генә сикләнеп ҡалмай, ә һәр милләттең тарихы һәм рухиәтен донъя мәҙәниәтенең айырылғыһыҙ өлөшө булараҡ сағылдыра. Шуға ла тормош-көнкүрештән алынған деталдәр картинала бик уңышлы ҡулланыла. Тәгәрмәс, эйәр, тирмә, кәмә, һал, бишек, ат, балыҡ — былар бит Йыһан киңлегенең һәм халыҡтың быуаттар буйына йыйылған аҡылының сағыу символы. Көслө интеллектлы һәм үҙенсәлекле фекер йөрөткән рәссамдар ғына донъя моделен шулай күрһәтә ала. Әмир Мәжитов менән Жәлил Сөләймәновтар шундай ижадсылар иҫәбендә”, — ти сәнғәт белгесе Светлана Евсеева.
Ошо урында ике оҫтаның һәр береһе хаҡында айырым әйтеп китмәксемен.
Жәлил Әхмәт улы Сөләймәнов — Өфө сәнғәт училищеһының художество бүлеге мөдире. Йәш быуынды һынлы сәнғәт серҙәренә төшөндөрөп кенә ҡалмай, Бөтә Рәсәй һәм халыҡ-ара күргәҙмәләрҙә лә йыш ҡатнаша. Ул — үҙ халҡын йәне-тәне менән яратҡан рәссам. Борондан килгән күркәм йолаларын, бай мираҫын хөрмәт итә, унан йәшәүгә һәм ижадҡа һут ала. Шуға ла Жәлил Сөләймәновтың әҫәрҙәрен беҙҙә генә түгел, сит илдәрҙә лә үҙ итәләр. Картиналарының Америкала, Англияла, Германияла һаҡланыуы — быға асыҡ дәлил.
Әмир Миңлевәли улы Мәжитов — З. Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт академияһының һынлы сәнғәт кафедраһы мөдире, профессор. Уның әҫәрҙәренә тәрән метафора, аллегория хас. Мәҫәлән, “Шағир” картинаһын алайыҡ. Төп планда икһеҙ-сикһеҙ уйҙарға сумған кешене күрәбеҙ. Артта иһә Йыһан һүрәтләнгән, йәғни һәр кемдең үҙ донъяһы бар. Ә инде кешенең кәмә эсендә булыуы — мәңгелек хәрәкәт символы. Полотнола ай менән ҡояштың сағылыуы ла осраҡлы түгел. Уйлап ҡараһаң, шағир ҙа бит ошо мәңгелек ҡиммәттәр хаҡында уйлана, бүтәндәргә ниҙер әйтеп ҡалырға, үҙ донъяһын асырға ашыға. Әлбиттә, был әҫәрҙе һәр кем үҙенсә аңлай. Минеңсә, автор кеше менән Йыһандың бер бөтөнлөгөн, шулай уҡ һәр әҙәмдең үҙенең эске донъяһы булыуын еткерергә тырышҡан.
Американың халыҡ-ара биографик йәмғиәте Әмир Мәжитовты “Сәнғәттә йыл кешеһе” тип танығайны. Рәссамдың картиналары Австрияла, Америкала, Берләшкән Ғәрәп Әмирлектәрендә, Израилдә, Италияла, Португалияла, Төркиәлә, Кипрҙа һаҡлана.
Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһына тәҡдим ителгән “Атайсал — Земля предков” художестволы әҫәрҙәр циклы оҙайлы йылдар дауамында ижад ителгән. Был картиналар мәҙәниәтебеҙҙе байытыуға тос өлөш индерә. Ул — башҡорт һынлы сәнғәт тарихында үҙе бер яңылыҡ. Шуға ла Әмир Мәжитов менән Жәлил Сөләймәновтың һутлы ижад емеше, һис шикһеҙ, юғары баһаға лайыҡ.
Айгиз БАЙМӨХӘМӘТОВ




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





11 июндә республикала ҡыҫҡа эш көнө көтөлә
Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла

Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла 10.06.2026 // Йәмғиәт

«Победа» авиакомпанияһы Өфөнән Истанбулға осош программаһы асылыуы хаҡында иғлан итте....

Тотош уҡырға 3

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы һәр яҡлап ярҙам күрһәткәндәре өсөн ирекмәндәргә рәхмәт белдерҙе....

Тотош уҡырға 2

Эливия, Рэм һәм Эрлан: Башҡортостанда үҙенсәлекле исемдәр рейтингы
Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй

Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 12 июндән 14-нә тиклем медицина учреждениеларының эш ......

Тотош уҡырға 3

Синоптиктар республикала һауа торошоноң боҙолоуы хаҡында иҫкәртте
Башҡортостанда «Ракета хәүефе» режимы ғәмәлдән сығарылды
Башҡортостан Башлығы төҙөкләндереү объекттары өсөн тауыш бирергә саҡырҙы
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе 09.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе...

Тотош уҡырға 3

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла 09.06.2026 // Йәмғиәт

Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙә трафик тәүлегенә 105 меңдән ашыу автомобиль тәшкил итә....

Тотош уҡырға 4

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы 08.06.2026 // Йәмғиәт

Ҡайҙалыр Мәскәүҙә, машинала башҡортса йыр яңғырай. Рулдә ҡытай егете ултыра һәм үҙ алдына ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана 08.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан ҡотҡарыусылары, Башгидромет мәғлүмәттәренә һылтанып, 9 июндә ямғырлы һауа торошо ......

Тотош уҡырға 4


Комментарий өҫтәргә