Шахтерҙарҙың ауырымау сере.

ХIV быуат. Европа. Ҡоторонған чума был ҡитғалағы илдәрҙе бер-бер артлы ялмай. Тарихсылар раҫла­уынса, ошо сир ул заманда 60 миллиондан ашыу (!) халыҡты һәләк итә, күп ҡалалар бөтөнләй кешеһеҙ ҡала. Әммә, ни ғәжәп, шахтерҙар араһында ниңәлер сирләүселәр аҙыраҡ. Уларҙың миҫалына эйәрепме, был афәттән ҡасып ҡотолорға теләпме, шахтаға төшөп ултырыусылар ара­һын­да ла тағунға бирешеүселәрҙең кәмеүен шәйләй башлайҙар. Баҡһаң, тоҙло һауаны еҫкәү был ауырыуҙы ҡурҡытырға, сигендерергә һәләтле икән...



Ҡатыны Олеся менән уларҙың был шөғөлө социаль эшҡыуарлыҡ өлкәһенә ҡарай – бындай урында ҙур табыш көтөлмәй, ләкин хеҙмәт Благовещен халҡы өсөн бик кәрәк. Үпкә сиренән яфаланыусылар, мәҫәлән, ҡалала байтаҡ ҡына. Балалар баҡсалары менән хеҙмәттәшлек яйға һалынған. Беҙ бында ололарҙың да, бала-сағаның да бик теләп йөрөгәнен күрҙек. “Бер курс дауаланып алһам, ыңғай йоғонтоһо ярты йылға саҡлы етә”, – тине өлкән йәштәге ҡатын.

Бындағы тоҙ мәмерйәһе – республикалағы иң ҙурыһы. Утыҙ квадрат метр майҙанда ике тонна ярым тоҙ тупланған. Дауалау бүлмәһенең иҙәне йылытыла, шуға күрә унда балалар ҙа иркен ултырып уйнай ала, йылы тоҙға аяҡты тығып ултырырға ла кәңәш ителә.

Дауалауҙың йоғонтоһо нимәлә, тип һорағас, Беренсе Мәскәү медицина университеты профессоры Анатолий Стремоуховтың тәҡдимдә­ренә таянып, хужалар шулай тине:


Табиптар бындай дауаны йылына ике-дүрт курс алырға тәҡдим итә, етмәһә, уға йөрөгәндә өҙөклөккә юл ҡуйырға ярамай икән, сөнки ошо тоҙ организмда туҡтауһыҙ туплана барғанда ғына дауа йоғонтоло буласаҡ.