Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Сабыйҙы туҡландырыу үҙенсәлектәре
Бер йәше тулған баланың туҡланыуы имсәк сабыйҙың туҡланыуынан байтаҡҡа айырыла. Уның организмы үҫә, функциялары камиллаша, танып белеү һәм хәрәкәт әүҙемлеге арта, энергияға ихтыяжы үҫә. Бөтә ошо сәбәптәр уның туҡланыу рационына ла һиҙелерлек тәьҫир итә.

Был осорҙа балаларҙың сәйнәү аппараты үҫешә, 1,5 йәштә уларҙың 12 теше сыҡҡан булырға тейеш. Аш һеңдереү һуты һәм ферменттары әүҙемлеге арта, әммә әлегә функциялары тулыһынса өлгөрөп етә алмай. Ашҡаҙан күләме 200-ҙән 300 миллилитрға тиклем ҙурая.

1-1,5 йәшлек балалар өсөн бутҡа рәүешендәге шыйығайтылған ризыҡтар әҙерләү мөһим. Төп талап – туҡланыуҙың балансланған һәм төрлө булыуы. Йәшелсә, эремсек, сырҙар, һөт, ҡош һәм мал ите, ярманан әҙерләнгән аҙыҡтарҙа аҡһым, май, углевод, минераль матдәләр, витаминдар етерлек булырға тейеш.

Аҙыҡ рационының төп нигеҙе – аҡһым күп тупланған һөт һәм әскелтем һөт ризыҡтары, ит һәм йомортҡа. Һөт аҙыҡтары составына еңел үҙләштерелгән аҡһым, майҙар, витаминдар, минераль матдәләр инә.

Әскелтем һөт продукттары ашҡаҙан-эсәк эшмәкәрлеген көйләгән, аш һеңдереүҙе яҡшыртҡан, иммунитетты күтәргән бактерияларға бай, шуға күрә һөт, кефир, йогурт көндәлек рационда мотлаҡ булырға тейеш, ә эремсек, ҡаймаҡ һәм сырҙы балаға бер-ике көн аша бирергә мөмкин. Бер йәшлек сабыйҙарға бары 100 миллилитр күләмендә балалар өсөн тәғәйен махсуслаштырылған йогурт биреү файҙалы. Эремсек, аҡһым һәм кальций сығанағы булараҡ, көнөнә 50 грамм самаһы талап ителә. Медицина яғынан ниндәйҙер ҡаршылыҡ, тыйыу булмағанда, сабыйға йомролай бешерелгән йомортҡаның яртыһын ашатырға мөмкин. Йәш ярымға тиклем бешкән йомортҡа һарыһын йәшелсә иҙмәһенә ҡушып бирһәгеҙ ҙә була.
Сабый үҫкән һайын туҡланыу рационындағы ит миҡдары ла артырға тейеш. 100 грамм итте балаға көндөң тәүге яртыһында ашатыу яҡшыраҡ. Аллергия күҙәтелмәгәндә, аҙнаһына бер тапҡыр диңгеҙ һәм йылға балыҡтарынан әҙерләнгән суфлены бирергә була.

Үҫемлек майын йәшелсә иҙмәһенә һәм салаттарға ҡушығыҙ. Мал майын бала ҡаймаҡ һәм аҡ май менән бергә ала. Ҡарабойҙай, дөгө һәм кукуруз ярмаһынан бешерелгән бутҡа – кескәйҙәр өсөн бик тә яҡшы аҙыҡ. Йәш ярымға тиклем углеводтарға бай макарон изделиеларын биреүҙән тыйылып тороғоҙ. Кәбеҫтә, кишер һәм ҡабаҡтан әҙерләнгән блюдоларҙың тәүлек күләме – 200 грамм. Ә крахмалға бай картуфтың күләме тәүлегенә 150 грамдан артмаҫҡа тейеш, сөнки ул матдәләр алмашыныуын һүлпәнәйтә. Кескәйҙәргә был осорҙа редис, шалҡан, һарымһаҡ, торма кеүек йәшелсә биреү тәҡдим ителмәй. Төрлө йәшелсә, емеш-еләк һуттары (100-150 миллилитр) улар өсөн бик файҙалы.


Автор: Динә АРЫҪЛАНОВА әҙерләне


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





11 июндә республикала ҡыҫҡа эш көнө көтөлә
Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла

Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла 10.06.2026 // Йәмғиәт

«Победа» авиакомпанияһы Өфөнән Истанбулға осош программаһы асылыуы хаҡында иғлан итте....

Тотош уҡырға 3

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы һәр яҡлап ярҙам күрһәткәндәре өсөн ирекмәндәргә рәхмәт белдерҙе....

Тотош уҡырға 2

Эливия, Рэм һәм Эрлан: Башҡортостанда үҙенсәлекле исемдәр рейтингы
Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй

Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 12 июндән 14-нә тиклем медицина учреждениеларының эш ......

Тотош уҡырға 3

Синоптиктар республикала һауа торошоноң боҙолоуы хаҡында иҫкәртте
Башҡортостанда «Ракета хәүефе» режимы ғәмәлдән сығарылды
Башҡортостан Башлығы төҙөкләндереү объекттары өсөн тауыш бирергә саҡырҙы
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе 09.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе...

Тотош уҡырға 3

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла 09.06.2026 // Йәмғиәт

Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙә трафик тәүлегенә 105 меңдән ашыу автомобиль тәшкил итә....

Тотош уҡырға 4

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы 08.06.2026 // Йәмғиәт

Ҡайҙалыр Мәскәүҙә, машинала башҡортса йыр яңғырай. Рулдә ҡытай егете ултыра һәм үҙ алдына ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана 08.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан ҡотҡарыусылары, Башгидромет мәғлүмәттәренә һылтанып, 9 июндә ямғырлы һауа торошо ......

Тотош уҡырға 4


Комментарий өҫтәргә