Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Сабыйҙы туҡландырыу үҙенсәлектәре
Бер йәше тулған баланың туҡланыуы имсәк сабыйҙың туҡланыуынан байтаҡҡа айырыла. Уның организмы үҫә, функциялары камиллаша, танып белеү һәм хәрәкәт әүҙемлеге арта, энергияға ихтыяжы үҫә. Бөтә ошо сәбәптәр уның туҡланыу рационына ла һиҙелерлек тәьҫир итә.

Был осорҙа балаларҙың сәйнәү аппараты үҫешә, 1,5 йәштә уларҙың 12 теше сыҡҡан булырға тейеш. Аш һеңдереү һуты һәм ферменттары әүҙемлеге арта, әммә әлегә функциялары тулыһынса өлгөрөп етә алмай. Ашҡаҙан күләме 200-ҙән 300 миллилитрға тиклем ҙурая.

1-1,5 йәшлек балалар өсөн бутҡа рәүешендәге шыйығайтылған ризыҡтар әҙерләү мөһим. Төп талап – туҡланыуҙың балансланған һәм төрлө булыуы. Йәшелсә, эремсек, сырҙар, һөт, ҡош һәм мал ите, ярманан әҙерләнгән аҙыҡтарҙа аҡһым, май, углевод, минераль матдәләр, витаминдар етерлек булырға тейеш.

Аҙыҡ рационының төп нигеҙе – аҡһым күп тупланған һөт һәм әскелтем һөт ризыҡтары, ит һәм йомортҡа. Һөт аҙыҡтары составына еңел үҙләштерелгән аҡһым, майҙар, витаминдар, минераль матдәләр инә.

Әскелтем һөт продукттары ашҡаҙан-эсәк эшмәкәрлеген көйләгән, аш һеңдереүҙе яҡшыртҡан, иммунитетты күтәргән бактерияларға бай, шуға күрә һөт, кефир, йогурт көндәлек рационда мотлаҡ булырға тейеш, ә эремсек, ҡаймаҡ һәм сырҙы балаға бер-ике көн аша бирергә мөмкин. Бер йәшлек сабыйҙарға бары 100 миллилитр күләмендә балалар өсөн тәғәйен махсуслаштырылған йогурт биреү файҙалы. Эремсек, аҡһым һәм кальций сығанағы булараҡ, көнөнә 50 грамм самаһы талап ителә. Медицина яғынан ниндәйҙер ҡаршылыҡ, тыйыу булмағанда, сабыйға йомролай бешерелгән йомортҡаның яртыһын ашатырға мөмкин. Йәш ярымға тиклем бешкән йомортҡа һарыһын йәшелсә иҙмәһенә ҡушып бирһәгеҙ ҙә була.
Сабый үҫкән һайын туҡланыу рационындағы ит миҡдары ла артырға тейеш. 100 грамм итте балаға көндөң тәүге яртыһында ашатыу яҡшыраҡ. Аллергия күҙәтелмәгәндә, аҙнаһына бер тапҡыр диңгеҙ һәм йылға балыҡтарынан әҙерләнгән суфлены бирергә була.

Үҫемлек майын йәшелсә иҙмәһенә һәм салаттарға ҡушығыҙ. Мал майын бала ҡаймаҡ һәм аҡ май менән бергә ала. Ҡарабойҙай, дөгө һәм кукуруз ярмаһынан бешерелгән бутҡа – кескәйҙәр өсөн бик тә яҡшы аҙыҡ. Йәш ярымға тиклем углеводтарға бай макарон изделиеларын биреүҙән тыйылып тороғоҙ. Кәбеҫтә, кишер һәм ҡабаҡтан әҙерләнгән блюдоларҙың тәүлек күләме – 200 грамм. Ә крахмалға бай картуфтың күләме тәүлегенә 150 грамдан артмаҫҡа тейеш, сөнки ул матдәләр алмашыныуын һүлпәнәйтә. Кескәйҙәргә был осорҙа редис, шалҡан, һарымһаҡ, торма кеүек йәшелсә биреү тәҡдим ителмәй. Төрлө йәшелсә, емеш-еләк һуттары (100-150 миллилитр) улар өсөн бик файҙалы.


Автор: Динә АРЫҪЛАНОВА әҙерләне


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды...

Тотош уҡырға 0

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе 30.04.2026 // Йәмғиәт

Май айында һауа торошо ғәҙәти күп йыллыҡ күрһәткестәргә тап килә....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда пилотһыҙ хәүеф режимы иғлан ителде
Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды 29.04.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте 29.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте...

Тотош уҡырға 3

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы 29.04.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Өфөлә, 30 апрелдә билдәләнгән Рәсәйҙең Янғын һағы көнө алдынан, Башҡортостан Башлығы Радий ......

Тотош уҡырға 1

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы...

Тотош уҡырға 3

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй 28.04.2026 // Йәмғиәт

27 апрелгә ҡарай төндә илебеҙҙең баш ҡалаһында ҡар яуған.....

Тотош уҡырға 2

Май байрамдарында республика дауаханалары нисек эшләй

Май байрамдарында республика дауаханалары нисек эшләй 28.04.2026 // Йәмғиәт

Май байрамдарында республика дауаханалары нисек эшләй...

Тотош уҡырға 3

Республикала Андреевтар ғаиләһендә унынсы бала тыуған

Республикала Андреевтар ғаиләһендә унынсы бала тыуған 27.04.2026 // Йәмғиәт

Күп балалы ата-әсәгә тантаналы шарттарҙа тыуыу тураһында таныҡлыҡ тапшырылды....

Тотош уҡырға 4

Республикала БПЛА осороу сикләнә

Республикала БПЛА осороу сикләнә 27.04.2026 // Йәмғиәт

Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең 81 йыллығын билдәләүгә бәйле ошондай саралар ҡабул ителде....

Тотош уҡырға 4


Комментарий өҫтәргә