Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Әҫәрҙәр уятҡан уйҙар
Башҡорт халыҡ яҙыусыһы Зәйнәб Биишева, һис шикһеҙ, көслө һәм ижади шәхес. Уның “Яҡтыға” трилогияһы – күп йыллыҡ ижади хеҙмәт һөҙөмтәһе. Әҫәрҙең үҙәгендә – ил һәм халыҡ яҙмышының көсөргәнешле ваҡиғалары. Ундағы хәлдәр  китап уҡыусының иң нескә күңел ҡылдарына ҡағылырға һәләтле.

“Емеш” романы шул замандың траге­дияһын асыҡ сағылдыра. Мине айырыуса романда Йәнештең мәғәнәһеҙ үлеүе тетрәндерҙе. Yгәй әсәнең уҫаллығы, бала ғүмеренә битараф булыуы күңелде өтә.

…Һәм хәтеремә бер тарих килә. Өләсәйем йәшәгән ауыл эргәһендә Ҡырғыҙ тауы тип аталған ҡалҡыулыҡ бар.
Yткән быуат баштарында ошо ауыл янына, үҙ илдәрендәге аслыҡтан ҡасып, бер төркөм ҡырғыҙ халҡы килеп сыға. Ауыл эргәһендәге сауҡала землянкалар ҡаҙып, шунда йәшәй башлайҙар. Бындағы халыҡ менән тиҙ уртаҡ тел табалар. Ауыл халҡы уларға ҡулдарынан килгәнсә ярҙам итергә тырыша.

Ауыр 1921 йыл... Закон ҡаты, бер ус бойҙай өсөн дә һөргөнгә ебәргән саҡтар. Аслыҡтан кешеләр ҡырыла, балалар шешенә. Ауыл халҡы колхоз рәйесенән ҡасырып, кеҫә төбөнә һалып алып ҡайтҡан бер ус бойҙайҙы ла ошо ҡырғыҙҙар менән бүлешә, уларҙы аслыҡтан ҡотҡарырға тырыша.
Бер нисә йылдан аслыҡ артҡа сигенгәс, ҡырғыҙҙар тыуған яҡтарына ҡайтып китә. Ауыл зыяратының ситендә бер нисә ҡәбер генә тороп ҡала. Унда кемдәр ятыуын бөгөн бер кем дә белмәй. Уларҙың ата-бабалары, туғандары кем булған? Бөтәһе лә тарих төпкөлөндә юғалған.

Әле унда беленер-беленмәҫ ҡал­ҡыу­лыҡтар ғына тороп ҡалған. Шуға ҡарамаҫтан, йыл да ер ҡарҙан асылғас, ауыл ҡарттары ошо ҡәберлекте сүптән таҙарта, муллалар килеп ҡөрьән сүрәләре уҡый. Ауыл халҡы зыяратты ҡарап тороуға үҙендә яуаплылыҡ тоя һәм уны быуындан быуынға тапшыра килә.

Өләсәйем форсаты сыҡҡан һайын ҡабатлай: “Хоҙай алдында барыбыҙ ҙа бер тигеҙ. Бында ла кемдеңдер ғәзизе ята”. Йылдар буйына таба алмаған милли идеяны бер ауыл ҡарсығы ябай тел менән аңлатып бирә: бөтәбеҙ ҙә бер тигеҙ… Күңелдәрҙә изгелек, мәрхәмәтлелек орлоҡтары булғанда ғына был идеяны тормошҡа ашырып була.

...Ике ваҡиға, ике трагедия. Икәүһе лә кешенең ысын йөҙөн асып бирә: береһендә үҙе өсөн сабый ғүмерен фиҙа ҡыла, ҡан-йәш аша атлайҙар, икенсеһендә үҙ яҙмышын ҡурҡыныс аҫтына ҡуйып, башҡалар өсөн йәнен бирергә лә әҙерҙәр.

Уйҙар, уйҙар… Бары тик ысын яҙыусы ғына шулай үҙенең уҡыусыһын уйлан­дырырға мәжбүр итә ала. Зәйнәб Биишева мине бына инде нисә көндәр уйҙар тулҡынында тирбәтә.


Автор: Элина МОФАЗЗАЛОВА, Саҡмағош гимназияһы уҡыусыһы Район: Саҡмағош районы


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В Одноклассниках   Вконтакте





Республикала ишле ғаиләләргә мәктәп формаһы өсөн сертификаттар бирелә башлай

Республикала ишле ғаиләләргә мәктәп формаһы өсөн сертификаттар бирелә башлай 16.11.2026 // Йәмғиәт

Етенсе саҡырылыш Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы президиумының 45-се ултырышында беренсе уҡыуҙа ......

Тотош уҡырға 0

Республикала яңы йыл ҡаласыҡтарын асыу ваҡыты һауа торошона бәйле

Республикала яңы йыл ҡаласыҡтарын асыу ваҡыты һауа торошона бәйле 16.11.2026 // Йәмғиәт

Был хаҡта хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә республика Башлығы белдерҙе....

Тотош уҡырға 2

Башҡортостан Башлығы Салауат белем биреү колледжы директорын бүләкләне

Башҡортостан Башлығы Салауат белем биреү колледжы директорын бүләкләне 16.11.2026 // Йәмғиәт

Юғары һөнәри оҫталығы һәм күп йыллыҡ намыҫлы хеҙмәте өсөн колледж етәксеһе «Хеҙмәт батырлығы өсөн» ......

Тотош уҡырға 3

Айсу, Нуринисо һәм Кинйә: Башҡортостанда яңы тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Айсу, Нуринисо һәм Кинйә: Башҡортостанда яңы тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 16.11.2026 // Йәмғиәт

Айсу, Нуринисо һәм Кинйә: Башҡортостанда яңы тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды...

Тотош уҡырға 3

Балтас районынан хеҙмәт ветераны 95 йәшлек юбилейын билдәләне

Балтас районынан хеҙмәт ветераны 95 йәшлек юбилейын билдәләне 13.11.2026 // Йәмғиәт

Балтас районынан хеҙмәт ветераны 95 йәшлек юбилейын билдәләне...

Тотош уҡырға 2

Календарь буйынса туй: 2027 йылда никах теркәү өсөн матур даталар билдәле булды
Республикала Әхәт Мортазиндың иҫтәлегенә дикторҙар конкурсы иғлан ителде
Башҡортостанда ҡар, боҙлауыҡ һәм көслө ел көтөлә

Башҡортостанда ҡар, боҙлауыҡ һәм көслө ел көтөлә 13.11.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда ҡар, боҙлауыҡ һәм көслө ел көтөлә...

Тотош уҡырға 2

Республиканың өс районында һауа торошо боҙолоу сәбәпле трасса ябылды

Республиканың өс районында һауа торошо боҙолоу сәбәпле трасса ябылды 13.11.2026 // Йәмғиәт

Республиканың өс районында һауа торошо боҙолоу сәбәпле трасса ябылды...

Тотош уҡырға 5

Башҡортостандың 38 ҡала һәм районында ауыл хужалығы йәрминкәләре була

Башҡортостандың 38 ҡала һәм районында ауыл хужалығы йәрминкәләре була 13.11.2026 // Йәмғиәт

Республикала йәшәүселәрҙе сираттағы ауыл хужалығы йәрминкәләрендә көтәләр....

Тотош уҡырға 1

Республикала М-5 «Урал» трассаһында транспорт хәрәкәте сикләнә

Республикала М-5 «Урал» трассаһында транспорт хәрәкәте сикләнә 12.11.2026 // Йәмғиәт

Республикала М-5 «Урал» трассаһында транспорт хәрәкәте сикләнә...

Тотош уҡырға 4

Республикала хәрби комиссариаттарҙа контракт төҙөргә мәжбүр итеү тураһында фейкты кире ҡаҡтылар

Республикала хәрби комиссариаттарҙа контракт төҙөргә мәжбүр итеү тураһында фейкты кире ҡаҡтылар 12.11.2026 // Йәмғиәт

Республикала хәрби комиссариаттарҙа контракт төҙөргә мәжбүр итеү тураһында фейкты кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 12


Комментарий өҫтәргә