Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Заманға эйәреүҙән башҡа сара юҡ
Урамыбыҙҙа дөп-дөп туп типкәндәре ишетелә — беҙҙең бала саҡ, йәшлек иҫкә төшөп китте. Бына футбол олим­пиадаһы һөҙөмтәһе — нисәмә йыл ҡолаҡҡа салынмаған туп типкән тауыш. Күршеләрҙең улдары уйнарға сыҡҡан! Инде таралып китһә ине ошо күренеш!
Компьютерға ҡапланып тик ултыра бит хәҙер балалар...


***
Ауылда йәшәгән оло инәйҙәребеҙҙе тыңлап ҡарағыҙ, ҡайһыһы башланғыс белем менән генә ҡалған – ә улар кеүек “йомро” ғына итеп һөйләшә белеү юғары филологик белемле күптәргә тәтемәй!
Ниңә генә грамматик ҡағиҙәләр өйрәтәләр икән, тип уфтанып та алам – йәштәребеҙ бит хәҙер телмәрен камиллаштыраһы ла камиллаштыраһы грамматикабыҙға буйһондороп ҡора башланы.
***
Википедияға мәҡәлә яҙып, төрбә менән кәшәнәнең айырмаһын белеп ҡалдым. Башҡорттар юҡҡа ғына кәшәнә тимәй икән – ҡоролоштары айырыла.
Төрбә – төрөк һүҙе, османлы архитектура, кәшәнә – фарсы һүҙе, Урта Азия архитектураһы.
***
Ҡытаутамаҡ. Ҡала исеме башҡорт­тар­ҙың ҡатай ерҙәренә урынлашып, атамаһы Ҡатай гидронимынан алын­ған, сөнки шул йылғаның тамағына урынлашҡан. Башҡортса атамаһы — Ҡатайтамаҡ, мәгәр урыҫса Катав тип аталыуы һөҙөмтәһендә башҡорт теленә Ҡытау булып әйләнеп ҡайтҡан һәм рәсми документтарға шулай инеп киткән.
***
Ҡаршы тау башында ҙур-ҙур йорттар һалынды. Кистәрен күп тәҙрәләр ҡараңғы – кеше йәшәмәй уларҙа. Капитал һалыр ысул ...
“Курятник” тип йөрөтөлгән, бер фатир эсендә биш-алтышар ғаилә йәшәгән йәшлегебеҙ йорто иҫкә төшә. Һәр блокта кәмендә биш-алты бала ине. Бүлмәләр 9-10 квадрат метрлыҡ, бер күршебеҙҙеке генә 15 метрлы. Беҙҙең алты хужа йәшәгән, бер дөйөм аш бүлмәһе булған блокта – ете бала. Һигеҙенсеһе, Рая исемле ҡатындың балаһы, ярты йәшкә генә етеп ҡалды. Ҡатын ныҡ эсә ине...
Йорттар әҙ төҙөлдө, ә кеше һаны арта ине. Хәҙер күп төҙөлә, ә кеше әҙәйә...
***
Беҙ — дини китаптарҙа яҙыл­ғандарҙы шул тиклем һүҙмә-һүҙ ҡабул итә торған халыҡ, ә бит унда ла ҡош теле... “Уң ҡулың ни биргәнде һул ҡулың белмәһен” тигәнде һүҙмә-һүҙ аңлап, хәйер таратҡанда һул ҡулын артҡа йәшереп йөрөгәндәр бар.
***
Яңы ғына Ризаитдин Фәхретдиндә уҡыным: заманды үҙҙәренә эйәртә алмаусылар өсөн үҙҙәре заманға эйәреү­ҙәренән башҡа сара булмаҫ.
***
Ғүмәр Хәйәм дөрөҫ әйткән, беҙ — ҡурсаҡ. Аллаһ ҡулында ҡурсаҡлығы­быҙ бәхәсһеҙ, беҙ йәнә әҙәми заттар ҡулындағы ҡурсаҡ.
***
Маҡтаулы исем-дәрәжә ожмахҡа асҡыс түгел... Киреһенсә, йоҙаҡ булыуы ла ихтимал...
Рубриканы


Автор: Гүзәл СИТДЫҠОВА алып бара.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





11 июндә республикала ҡыҫҡа эш көнө көтөлә
Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла

Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла 10.06.2026 // Йәмғиәт

«Победа» авиакомпанияһы Өфөнән Истанбулға осош программаһы асылыуы хаҡында иғлан итте....

Тотош уҡырға 3

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы һәр яҡлап ярҙам күрһәткәндәре өсөн ирекмәндәргә рәхмәт белдерҙе....

Тотош уҡырға 2

Эливия, Рэм һәм Эрлан: Башҡортостанда үҙенсәлекле исемдәр рейтингы
Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй

Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 12 июндән 14-нә тиклем медицина учреждениеларының эш ......

Тотош уҡырға 3

Синоптиктар республикала һауа торошоноң боҙолоуы хаҡында иҫкәртте
Башҡортостанда «Ракета хәүефе» режимы ғәмәлдән сығарылды
Башҡортостан Башлығы төҙөкләндереү объекттары өсөн тауыш бирергә саҡырҙы
Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе 09.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Айыҡ ауыл» конкурсының шарттары үҙгәрҙе...

Тотош уҡырға 3

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла

Өфө – Ырымбур трассаһында Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙең яртыһы бер айға ябыла 09.06.2026 // Йәмғиәт

Бәрҫеүән йылғаһы аша күперҙә трафик тәүлегенә 105 меңдән ашыу автомобиль тәшкил итә....

Тотош уҡырға 4

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы

«Шулай шул»: башҡорт ҡыҙы менән ҡытай егетенең ғаилә ҡороу тарихы 08.06.2026 // Йәмғиәт

Ҡайҙалыр Мәскәүҙә, машинала башҡортса йыр яңғырай. Рулдә ҡытай егете ултыра һәм үҙ алдына ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана

Башҡортостанда көслө ямғыр һәм боҙ-борсаҡ яуыуы фаразлана 08.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан ҡотҡарыусылары, Башгидромет мәғлүмәттәренә һылтанып, 9 июндә ямғырлы һауа торошо ......

Тотош уҡырға 4


Комментарий өҫтәргә