Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ҡорбанын тешләмәй, ә йота
Ҡорбанын тешләмәй, ә йота Ер шарында ике мең ярым төр йылан бар. Бигерәк тә Көньяҡ Америка, Африка, Көньяҡ Азия фаунаһы уларға бай. Йылан селәүсен, балыҡ, ҡош, бөжәк, кимереүселәр, ваҡ хайуан менән туҡлана. Табышы ауыҙына һыйһа, әллә ни ҡаршылыҡ күрһәтмәһә, тере килеш йотоп ебәрә. Эрерәген быуып, сағып йә булмаһа башы менән һуғып үлтерә. Йыл һайын донъяла 500-600 мең кеше йыландан сағыла. Һиндостанда, Көнсығыш Азияла был шыуышыусыларҙы үлтерергә йә ауларға маташыусылар күп осраҡта үҙҙәре ҡорбанға әүерелә. Мәҫәлән, гюрза бер тешләгәндә организмға 200 миллиграмм ағыу ебәрә ала.
Йыландың ишетеү ағзаһы үҫешмәгән. Ул кеше килгәнен ер һелкенеүҙән, тәне менән тоя. Һауа торошона ла иғтибарлы был һөйрәлеүсе. Ҡояш болот артына инеп, әҙ генә күләгә төштөмө, ояһына ҡаса. Дошманы күп булғас, һаҡланыу ҙа кәрәк үҙенә. Әйтәйек, ҡара йылан өсөн ҡарға ла, һайыҫҡан да, өйрәк, торна, терпе, төлкө лә “һунарсы”. Ә гюрза бөркөттән, ҡабандан, бурһыҡ, ҡыр бесәйе, төлкө, ҡауҙынан ҡурҡа. Теше ҡорбанын тешләү, сағыу өсөн хеҙмәт итә. Табышын сәйнәү, өлөшкә бүлгеләү менән булышмай, тулайым йотоп ебәрә. Теше үткер һәм артҡа ҡарап тора. Кеше, ғәҙәттә, йылан телен сығарҙымы – ағыулы, тип уйлай. Хата фекер. Тел – һиҙеү ағзаһы. Күҙе йоҡа, үтә күренмәле яры менән ҡапланғанлыҡтан, насар күрә. Ҡайһы берәүҙәренең термоцепторы бар. Ул – үҙенән күпмелер алыҫлыҡта йөрөгән йән эйәһенең тән йылыһын тойоусы, сигнал биреүсе ағза. Йылан тиреһен ергә, ташҡа ышҡып, тишек-тошоҡҡа бер инеп, бер сығып, һыпырып төшөрә. “Тун”ын ике-дүрт йылға бер алыштыра. Төҫөнә килгәндә, ҡомлоҡта йәшәгәне күбеһенсә ҡом төҫөндәрәк, ағаслыҡта көн иткәне – йәшел, сыбар, ҡара.
Йыландан сағылғанда кисек­мәҫтән табипҡа мөрәжәғәт итеү зарур. Табип килгәнсе хәрәкәтләнмәй ятырға, күп һыу (сәй) эсергә кәрәк.


Автор: Рәмилә ВАХИТОВА.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә Башҡортостан Башлығы Хәйбулла районы Аҡъяр ауылының 3-сө «Шатлыҡ» ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр 14.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр...

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө
Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә 14.09.2026 // Йәмғиәт

Граждандарҙан маршрутты планлаштырғанда ошо мәғлүмәтте иҫәпкә алыуҙарын һорайҙар....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте 14.09.2026 // Йәмғиәт

Киләһе өс көндә республика биләмәһендә йылы һәм ҡайһы берҙә ямғырлы һауа торошо һаҡлана, тип хәбәр ......

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде 11.09.2026 // Йәмғиәт

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде...

Тотош уҡырға 0

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды 11.09.2026 // Йәмғиәт

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды...

Тотош уҡырға 0

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла 11.09.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла...

Тотош уҡырға 0

«Атайсал»дың көсө ниҙә?

«Атайсал»дың көсө ниҙә? 11.09.2026 // Йәмғиәт

Бына биш йыл инде республикала «Атайсал» проекты бойомға ашырыла, ул бөтәһенә лә тыуған төйәкте ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы 10.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы...

Тотош уҡырға 0

2027 йылға республикала зубрҙарҙы ишәйтеү планлаштырыла

2027 йылға республикала зубрҙарҙы ишәйтеү планлаштырыла 10.09.2026 // Йәмғиәт

2027 йылға республикала зубрҙарҙы ишәйтеү планлаштырыла...

Тотош уҡырға 0


Комментарий өҫтәргә