Генераль прокуратура илебеҙҙә һауаға килтерелгән зарар күләмен иҫәпләү методикаһы юҡлығына бәйле борсолоу белдерә. Шул етешһеҙлек арҡаһында бөгөн зыянлылығы норманан артҡан сәнәғәт предприятиелары штраф түләү менән генә сикләнә, тәбиғәтте тергеҙеү маҡса­тындағы сараларға аҡса бүлмәй икән.
– Атмосфераның бысраныу кимә­лен баһалау мөмкинлеге тыуған ос­раҡта ҙур етештереү берекмәләрен тәртипкә өйрәтә алыр инек, – ти Красноярск крайындағы Ижтимағи экологик палата рәйесе Александр Колотов. – Мәҫәлән, беҙҙең төбәктә һауаның сифатына бәйле хәл ҡот осҡос: күк йөҙө ҡара төтөн менән көндән-көн оҙағыраҡ ҡапланып тора, ҡалала, дөрөҫөн генә әйткәндә, тын алырлыҡ та, тирә-яғыңда ни барлы­ғын күрерлек тә түгел. Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министр­лығының һуңғы тикшереүе һөҙөмтә­ләренә ҡарағанда, илдәге стационар сығанаҡтарҙан таралған ағыулы матдәләрҙең 14,3 проценты беҙҙең крайға тура килә. Урындағы власть мәсьәләнең киҫкенлеген таный, әммә бер ни ҙә ҡыла алмай.
Бөтә донъя ҡырағай тәбиғәт фон­дының Рәсәйҙәге ойошмаһы вәкиле Екатерина Хмелева ла ошо проблеманы күтәреп сығыуҙы көнүҙәк тип һанай. “Иҫәпләү методикаһы булма­ғас, экологик зыян тулы күләмдә ҡапланмай, – ти ул. – Ә бит “Тирә-яҡ мөхитте һаҡлау тура­һында”ғы Федераль законда тәбиғәт­кә килгән зарарҙы еренә еткереп компенсациялау хаҡында асыҡтан-асыҡ әйтелгән”.
Тәбиғәт ресурстары һәм экология министрлығы вәкилдәре белдере­үенсә, һауаға килтерелгән зарарҙы һанап сығарыу мөмкин түгел, сөнки тәртибе һәм алгоритмы юҡ, әлегә донъяның бер илендә лә ундай документ ҡабул ителмәгән. Әйтеү­ҙәренсә, атмосфераның бысраныу кимәлен иҫәпләү алымдары әлеге ведомство тарафынан биш йыл элек үк әҙерләнгән булған, ләкин федераль власть органдарының тәнҡитле мөнәсәбәте һәм эшҡыуарлыҡ даирә­ләренең ризаһыҙлығы сәбәпле раҫ­ланмаған. Йәнәһе, ундай методика бизнес һәм инвестиция эшмә­кәр­леген алып барыуҙы ҡатмар­лаштыра.
– Һауаға эләккән бысраҡ матдәләр ҡасан да булһа аҫҡа төшә һәм тупраҡты, һыуҙы, йәнлектәр донъя­һын зарарлай. Ә был ресурстар буйынса зыян күләмен билдәләү ме­тодикаһы бар. Беҙгә ғәмәлдә булған ҡануниәтте камиллаш­тырырға, ат­мосфераға таралған ағыу арҡаһында һыу, тупраҡ һәм тереклек күргән зарар араһындағы бәйләнеште иҫбат­ларға ғына кәрәк, – ти Рәсәй Тәбиғәт ресурстары һәм экология министр­лығының матбуғат секретары Николай Гудков.