Башҡортостанда рәсми булмаған хеҙмәт баҙарын тикшереү һөҙөмтәһендә быйыл ғына 50 мең самаһы кешенең эшмәкәрлеге законлаштырылды.
“Күләгәләге” мәшғүллеккә үткәрелгән мониторинг мәғлүмәттәренә ҡарағанда, йыл башынан алып республикала килешеүһеҙ эшләгән 48 922 кеше теркәлгән, һуңыраҡ шуларҙың 48 679-ы менән хеҙмәт договоры төҙөлгән.

– Былтыр башҡарылған эштең иҡтисади һөҙөмтәһе бер миллиард һумдан ашыу тәшкил итте. Социаль фондтарға, физик берәмектәрҙең ки­леменә һалым буйынса иҫәплә­шеү­ҙәр артты. Мотлаҡ медицина стра­ховкаһы өлкәһендә 400 миллион һумдан ашыу аҡса һаҡлап ҡалынды, сөнки, белеүегеҙсә, рәсми эш урыны булмаған кешеләр өсөн фондҡа тө­бәк бюджеты түләй, – тине Башҡорт­ос­тандың хеҙмәт һәм халыҡты соци­аль яҡлау министры Ленара Иванова.
Әлеге һандарҙы теүәл тип әйтеп булмай. Хеҙмәт мөнәсәбәттәрен законлаштырыуҙа байтаҡ ведомстволар ҡатнаша, мәғлүмәттәр бер нисә тапҡыр тикшерелә.
– Былтыр республикала 83 мең­дән ашыу кеше рәсми теркәлгәйне, быйыл беҙҙең квота – 60 меңгә яҡын. Һөҙөмтә миллиард һум сама­һына торошло булыр, тип күҙаллай­быҙ, – тине министр урынбаҫары Юрий Мельников. – Эш киләсәктә лә дауам итәсәк. Өс йыл эсендә 200 мең самаһы кешенең мәшғүллеген законлаштырырға ниәтләйбеҙ.
Әле “күләгәләге” хеҙмәт баҙарын рәсмиләш­тереү йәһәтенән власть ҡәтғи саралар күрә. Ил буйынса ҡа­ғыҙ­ҙа дүрт миллионға яҡын эшсенең мәшғүллеге юҡ тип иҫәпләнә. Һуңғы ике йылда 3,55 миллион кеше эш биреүселәре менән хеҙмәт килешеүе төҙөп, эшмәкәрлеген законлаштыр­ған. Хеҙмәт баҙарын легалләштереү проекты Пенсия фонды бюджетын 15 миллиард һумға тулыландырыу мөмкинлеген биргән. Рәсәй халыҡ хужалығы һәм дәүләт хеҙмәте акаде­мияһының Хеҙмәт һәм страховкалау институты мәғлүмәт­тәренә ярашлы, пенсия страховкаһы системаһы за­конһыҙ эшмәкәрлек алып барыу­сы­лар арҡаһында йыл һайын 1,3-1,5 триллион һумды юғалта.
Тикшереүҙәр барышында муниципаль властың халыҡтың шәхси мәшғүллеге хаҡындағы мәғлүмәт­тәре һаҡланған Пенсия фонды база­һынан файҙалана алмауы асыҡлан­ды. Күптән түгел Дәүләт Думаһына ошо етешһеҙлекте бөтөрөүҙе күҙал­лаған закон проекты тәҡдим ителде. Әле ул ошо йүнәлештәге комитетта тикшерелә.
– Бындай сараларҙың ыңғай һәм кире яҡтарын бизмәнгә һалып теүәл үлсәп булмай. Дәүләт өсөн был ғәмәлдәр – яҡшы, ә бизнес өсөн иһә – насар, сөнки яңы хеҙмәткәрҙәрҙе йәлеп итеүгә ҡыҙыҡһыныу кәмей, – тигән фекерҙә БДУ-ның хеҙмәт социологияһы һәм эшҡыуарлыҡ иҡтисады кафедраһы мөдире, иҡти­сад фәндәре докторы Ульяна Назарова. – Мәжбүри легалләштереү менән бер рәттән, эшҡыуар­лыҡ хеҙмәт мөнәсәбәттәрен йәшер­мә­һен өсөн, дәүләт уға уңайлы шарттар тыуҙырырға тейеш.