Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Енот этеБашҡортостан дәүләт ҡурсаулығына енот этен 1935 йылда тәүге тапҡыр килтерәләр. Ә 20 йылдан һуң Нуриман районына ебәрәләр. Һуңғыһы һөҙөмтәлерәк була һәм был эт, үрсеп, тирә-яҡҡа тарала башлай.
Енот эте ҙурлығы менән төлкөнән әллә ни айырылмай. Шулай ҙа уны төлкө менән бутау мөмкин түгел. Ҡыҫҡа, йөнтәҫ ҡойроҡло, ҡараһыу-һоро төҫтә, ҡыҫҡа аяҡлы.
Башҡа эт төркөмөнә ҡараған йәнлектәр (бүре, төлкө һәм башҡалар) менән сағыштырғанда, енот этенең аҙығында һыу буйы тереклеге өҫтөнлөк итә. Һаҙлыҡлы урынды төйәк итергә яратҡан был йыртҡыс күберәк тәлмәрйен, кеҫәртке тота, ҡош-ҡорт ояларын туҙҙыра.
Тағы бер үҙенсәлеге бар: ҡышҡы йоҡоға тала. Ләкин йоҡоһо һаҡ, өҙөк-өҙөк була, шуға ла йоҡо тип тә булмайҙыр. Кешегә ҡарата әйтелгәнсә, ҡыш буйы серем итә. Яҙҙың тәүге нурҙары ерҙе йылыта башлағас та һунарға сыға.
Көсөкләү, ҡышҡы йоҡоға талыу өсөн ағас ҡыуыштарын, ташландыҡ өңдәрҙе һайлай. Бер юлы 1–5 көсөк табырға һәләтле. Көсөктәре, эт ғаиләһенә ҡараған барлыҡ йәнлектәрҙеке һымаҡ уҡ, “һуҡыр” булып тыуа. Күҙҙәре асылыу менән һунар ҡомары уяна, тирә-яҡтағы бөжәктәргә “һөжүм” итә башлайҙар.
Башҡортостанда тәүҙә енот эте Ағиҙел йылғаһының урта өлөшөндә таралһа, хәҙер иһә уны Белорет, Бөрйән яҡтарында ла осратырға мөмкин. Бигерәк тә ул төньяҡ-көнсығыш райондарҙа күпләп үрсене.
Енот этен беҙҙә үрсетеүгә ҡараш төрлөсә. Ҡайһы бер белгестәр уны үрсетеү яҡлы. Сәнәғәт өсөн дә отошло: тиреһе әллә ни ҡиммәт түгел, унан тегелгән әйберҙәр йылы. Икенсе төркөм тәбиғәт һаҡсыларын башҡа нәмә борсой: енот эте ҡотороу сиренә тиҙ бирешә, трихинеллез ауырыуын йөрөтә, күп осраҡта шуның сығанағы булып тора. Шулай уҡ ҡош-ҡорт йомортҡаларын һәм ҡошсоҡтарҙы күпләп ашай, тип хәүефләнә һуңғылары.
Нисек кенә булмаһын, енот эте беҙҙә үрсене һәм республика фаунаһында үҙ урынын тапты.
Тимерғәле МУСИН.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанға Мәскәүҙән һалҡын һауа торошо килә

Башҡортостанға Мәскәүҙән һалҡын һауа торошо килә 20.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанға Мәскәүҙән һалҡын һауа торошо килә...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандан йондоҙло пар йәнә атай-әсәй булырға йыйына
Республикала май байрамдарында нисек ял итәбеҙ һәм эшләйбеҙ

Республикала май байрамдарында нисек ял итәбеҙ һәм эшләйбеҙ 20.04.2026 // Йәмғиәт

Быйыл май байрамдары бер аҙ ҡыҫҡараҡ була, күптәрҙе түбәндәге һорауҙар борсой: аҙнаһына алты көн ......

Тотош уҡырға 1

Өфөнән диндарҙар Мәккәгә һәм Мәҙинәгә оса ала

Өфөнән диндарҙар Мәккәгә һәм Мәҙинәгә оса ала 20.04.2026 // Йәмғиәт

Диндарҙарҙы Сәғүд Ғәрәбстанына хажға алып барыу программаһы әҙер, тип хәбәр иттеләр Рәсәйҙең ......

Тотош уҡырға 1

Мане һәм Билал: республикала сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Мане һәм Билал: республикала сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 20.04.2026 // Йәмғиәт

ЗАГС реестры мәғлүмәт-аналитика порталы ата-әсәләрҙең яңы тыуған балаларына ҡушҡан популяр һәм ......

Тотош уҡырға 1

Радий Хәбиров Башҡортостанда мәҙәниәттең матурлығын нисек асыуҙары хаҡында һөйләне

Радий Хәбиров Башҡортостанда мәҙәниәттең матурлығын нисек асыуҙары хаҡында һөйләне 17.04.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Башҡортостанда бер юлы ике әһәмиәтле ваҡиға билдәләнә, уларҙың һәр береһе республикабыҙҙың ......

Тотош уҡырға 3

Башҡорт теленән диктантты 200 меңдән ашыу кеше яҙған

Башҡорт теленән диктантты 200 меңдән ашыу кеше яҙған 17.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт теленән диктантты 200 меңдән ашыу кеше яҙған...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Әр-Рәхим» мәсетенең быйыл уҡ эшләй башлауы ихтимал

Өфөлә «Әр-Рәхим» мәсетенең быйыл уҡ эшләй башлауы ихтимал 17.04.2026 // Йәмғиәт

Әлеге ваҡытта объектта фасадты биҙәү һәм быяла ҡуйыу эштәре алып барыла....

Тотош уҡырға 2

Стәрлетамаҡ предприятиеһында һәләк булған Сергей Громовтың ғаиләһенә ярҙам күрһәтеләсәк

Стәрлетамаҡ предприятиеһында һәләк булған Сергей Громовтың ғаиләһенә ярҙам күрһәтеләсәк 17.04.2026 // Йәмғиәт

Стәрлетамаҡ заводында янғынды һүндергәндә һәләк булған Сергей Громовтың ғаиләһенә тейешле ярҙам ......

Тотош уҡырға 2

Өфөлә Еңеү көнөнә арналған парадтың икенсе репетицияһы үтте

Өфөлә Еңеү көнөнә арналған парадтың икенсе репетицияһы үтте 17.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Еңеү көнөнә арналған парадтың икенсе репетицияһы үтте...

Тотош уҡырға 2

Башҡорт ҡурайы асыҡ диңгеҙҙә дельфиндарҙың иғтибарын йәлеп иткән

Башҡорт ҡурайы асыҡ диңгеҙҙә дельфиндарҙың иғтибарын йәлеп иткән 17.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт халыҡ милли музыка ҡоралының тауышын «ел моңо» тип атайҙар....

Тотош уҡырға 2

Башҡортса диктант: халыҡ башланғысы нисек тел һәм рух байрамына әүерелде

Башҡортса диктант: халыҡ башланғысы нисек тел һәм рух байрамына әүерелде 17.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортса диктант: халыҡ башланғысы нисек тел һәм рух байрамына әүерелде...

Тотош уҡырға 3


Комментарий өҫтәргә