“Ғилемдең ике төрө бар: динде белеү һәм тәнде өйрәнеү”, – тигән Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Икеһе лә һәр яҡлап әҙәм балаһының сәләмәтлеген һаҡлауға йүнәлтелгән. Тәненең үҙенсәлектәрен белгән кеше, һис шикһеҙ, һаулығына, туҡланыуға ҙур иғтибар бүләсәк.

Пәйғәмбәребеҙ, ғөмүмән, төрлө аҙыҡ-түлектең, тәмләт­кестәрҙең ҡиммәте хаҡында йыш һөйләгән. Мәҫәлән, ашар алдынан аҙ ғына тоҙ тәмләү кәрәклеге хаҡындағы кәңә­ше­нә туҡталып китәйек. Орга­низм­дағы метаболизм процестарын аңлау был һүҙҙәрҙең дөрөҫ­лө­гөнә инандыра. Тәмләткес ике химик элементтан – нат­рийҙан һәм хлорҙан – тора. Уларҙың тәүгеһенән организм ашҡаҙанда аҙыҡты һәйбәт эш­кәр­теү өсөн кәрәкле тоҙ кис­ло­таһын булдыра. Ошо рә­үешле тәмләткесте туҡлан­ғанға тиклем аҙ ғына ҡулланыу уға мохтажлыҡты яйға һала. Ә тоҙға артыҡ иғтибарҙың кире эҙемтәһе хлорҙың түгел, ә натрийҙың күләме күтәрелеүгә бәйле.
Ғөмүмән, заманында Мө­хәм­мәт ғәләйһис-сәләм әйткән һүҙҙәр хәҙер заман меди­ци­наһы тарафынан да раҫ­лана бара. Пәйғәмбә­ребеҙҙең ҡай­һы бер ризыҡҡа ҡарата фекер­ҙәренә күҙ һалып үтәйек, уларҙы иҫтә ҡалдырайыҡ.

Бал

“Бал ҡортоноң эсенән сыҡ­ҡан төрлө төҫтәге эсемлек бар, һинең дауаң – шунда” тигән һүҙҙәр бар “Ҡөрьән Кәрим”дә. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең хәҙистәрендә лә был ризыҡ хаҡында байтаҡ әйтелә. Мә­ҫәлән, “Фәрештәләр Аллаһ Тәғәләнән бал ҡулла­нылған йортто яҡлауын, бәрәкәт кил­те­реүен һорай, – тигән Пәй­ғәмбәребеҙ. – Әгәр ҙә ки әҙәм балаһы был ризыҡты ашай икән, ашҡа­ҙанына меңләгән дарыу инә һәм миллионлаған сир сығып китә. Баҡыйлыҡҡа күскәндең эсендә бал бар икән, уға ут теймәҫ, йәғни тамуҡта янмаҫ”.
Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм­дең шундай ғәҙәте булған: ас ҡарынлай бал һалынған һыу эскән. Был алым ашҡаҙанды нығытыу, аппетитты күтәреү, тыныслыҡ өсөн һәйбәт.

Ит

“Әгәр кемдер ҡырҡ көн буйы итһеҙ йәшәһә, хәлдән тайыр, шул уҡ ваҡытта бәғзе берәү ошондай уҡ ваҡытта иттән айырылмаһа, йөрәге ҡырыҫ­ланыр”, – тигән Пәйғәм­бә­ре­беҙ. Тимәк, был ризыҡты тейешле күләмдә ҡулланыу мөһим.
Иң яҡшы ит – ҡуйҙыҡы. Айы­рыуса бер йәшлек иркәк бәрәстеке һәйбәт. Пәйғәм­бә­ребеҙ һарыҡты күпләп аҫрарға әйҙәгән. “Бер ҡуй – фатиха, ике ҡуй – ике фатиха, ә өсәү – байлыҡ”, – тигән ул. Шулай уҡ итте тәрилкәгә һалып түгел, ә ҡулда тотоп ҡырҡырға ҡушҡан. Ул саҡта ризыҡ тәмлерәк була.

Һөт

“Һөт эсегеҙ, – тигән Пәйғәм­бәребеҙ. – Ул йөрәктәге ҡы­ҙыу­­лыҡты баҫыр. Өҫтәүенә арҡаға көс бирә, мейене туҡландыра, күреү һәләтен һаҡлай, хәтерһеҙлектән арындыра”.
Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙе лә һөт яратҡан, был эсемлеккә тиң юҡлығын әйткән.
Яҫмыҡ

Был ризыҡты өҫтәмә аҙыҡ кеүек ҡулланырға кәңәш ителә. Ни өсөн тигәндә, уны күп ашау ашҡаҙан өсөн зарарлы. Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмдең хәҙистәрендә әйтел­гәнсә, яҫмыҡтан әҙәм бала­һының йөрәге – мәрхәмәт, күҙҙәре йәш менән тула, ризыҡ артыҡ ғорурлыҡтан да арындыра.

Киптерелгән
финик

“Финикһыҙ өй – аҙыҡһыҙ өй”, – тигән Мөхәммәт ғәләй­һис-сәләм. Уны үҙе лә үҫ­тергән. Баҙамлы финик төрлө насар йоғонто, тәьҫир көсөн бө­төрә. Пәйғәмбәребеҙ әйт­кән­сә, был емеш һыу кеүек: ике­һендә лә – сафлыҡ, таҙалыҡ.