Борон-борон заманда тап беҙҙең яҡта мөғ­жизәле урман булған, ти. Унда төрлө сәскә, үлән, ағастар тыуған төйәккә ерегеп, ныҡлы тамыр йәйеп, ғаиләләрен ишәйтеп йәшәгән. Татыулыҡҡа һөйөнөп, ҡояш апай ҙа нурҙарын йәлләмәй өләшкән.
Ағастар береһенән-береһе матур, файҙалы ла, ти. Йүкә хуш еҫле сәскәһе менән дан алһа, муйыл һәм балан шифалы емештәре аша та­ныл­ған, имән иһә туҡлыҡлы сәтләүеген өлә­шеп ҡыуандырған. Дегәнәк исемлеһе айы­рыуса ҡупшы, ти. Ҡарағайҙар араһына һы­йынып үҫкән был ағас май аҙағында ҡып-ҡыҙыл ғына сәскә ата, көҙ мул итеп уңыш бирә икән. Барыһы ла һоҡланған дегәнәккә. Уны һаҡлағандар, ауыр эш ҡушмағандар, “өф” итмәгән ергә ултыртмағандар.
Ә дегәнәк бындай хәстәрлектән көндән-көн тәкәбберләнә барған, ти. Башын юғары күтә­реп йөрөй башлаған. Аяғы аҫтына ҡарамаған да. Шунлыҡтан дегәнәк урамға сыҡһа, сәскә-үләндәр төрлө урынға боҫоп бөткән. Өлгөр­мәгәндәре тапалып та ҡалған. Ҡыуаҡтар ҙа, дер ҡалтырап, бер урынға өйкөлөшкән. Һылыу дегәнәктең шулай үҙгәреүен күреп, аҡ ҡайын­дар баш сайҡаған, күпте күргән ҡарағайҙар, мөһабәт имәндәр уйға ҡалған. Ауыр тынлыҡ урынлашҡан. Урман өҫтөнә ҡара болоттар эленгән, шыңшып һалҡын ямғыр яуырға то­тонған, әсе ел ағастарҙы бөгөп-һуғып ыҙалата башлаған.
Ә ҡарағайҙар араһындағы дегәнәк бер ниҙе тоймаған, үҙенә һоҡланыуҙан туҡтамаған. Емештәренә берәүҙе лә яҡын килтермәй, ҡош­тарҙы пыр туҙҙырып ҡыуып ебәрә, ти. Бер мәл ситтә ҡалтырап ултырған миләш күҙенә салынған.
– Эй, кил әле бында! – тип уны янына са­ҡырып алған дегәнәк. – Ниндәй матурлығың бар инде һинең?
– Япраҡтарыма һоҡланалар... – тип ҡурҡып ҡына яуап биргән миләш.
– Ул да булған икән матурлыҡ! – тип мыҫ­ҡыллы көлгән дегәнәк. – Емешең дә юҡ бит, исмаһам. Нимәгә йәшәйһеңдер һин?
Был һүҙҙәр миләштең йөрәк яраһын яңыр­тып ебәргән. Ысынлап та, көнө-төнө теләһә лә, емеше юҡ шул уның... Башҡаларҙың сәскә­һенә, мул уңышына ҡыуанып ғүмер итә. Һис кемгә насарлыҡ теләмәй. Ә бөгөн...
Дегәнәктең әсе көлөүен онота алмайынса, төнө буйы илап сыҡҡан миләш. Таң алдынан ғына ойоп киткән. Ә уянһа... Күҙҙәренә ышанмайынса, телһеҙ ҡала: ботаҡтары һайын ҡу­ҙаҡ-ҡуҙаҡ емеше сыҡҡан, ти! Ғәжәп матур икән үҙҙәре! Тәмләп ҡараһа, әселегенән ҡалтырап ҡуйған: әллә күпме йән ғазабынан, күҙ йәш­тәренән яралған шул емештәре.
Ошо уҡ таңда ҡупшы дегәнәк ҡапыл бәлә­кәй­ләнгән. Ҡыҙыл емештәре ҡороп, ергә ҡо­йол­ған. Уларҙың урынына сәнскәктәр бар­лыҡҡа килгән. Дегәнәк, үҙен бындай ҡиә­фәттә башҡалар күреп ҡалмаһын өсөн тиҙ генә йыйынып, урмандан сығып ҡасҡан. Әле шырлыҡ, ҡыйлыҡ араһында көн күрә, ти. Үткән-һүткәнгә сәнскәген ҡаҙап, йәбешеп ыҙалата икән.
Ә урманға, дегәнәк киткәс, элекке бәхет ҡайтҡан. Сәскә-үлән, ағастар бер-береһе ме­нән шул ҡәҙәр татыу йәшәй, ти. Ҡара болоттар таралған, ел дә, берҙәмлекте бөгә алмағас, үҙ юлынан киткән. Ҡояш апайҙың йөҙөнә иһә элекке сағыу йылмайыуы ҡайтҡан.
Ағастар бер-береһенә йылы һүҙен йәл­ләмәй, ти. Һылыу миләшкә һоҡланып туй­май­ҙар. Ә уныһы быға һис тә тәкәбберләнмәй, маһаймай, киреһенсә, изгелек менән яуап ҡайтара икән. Көҙ етһә, бөтөн тирә-яҡҡа йәм тарата, ҡоштарҙы ҡышҡыһын да емешенән өҙмәй. Бындай урмандан бер үҫентенең дә, йәнлектең дә ситкә киткеһе килмәй, ти.