Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Икмәк уңһа, йыр ҙа булыр
Икмәк уңһа, йыр ҙа булыр Һап-һары төҫкә мансылған баҫыу буйлап бер егет атлай. Ялан батыры эстән нимәлер көйләп тә алған һымаҡ. “Лейтер” хужалығының агрономы Юлай Әлимбаев ул. Көйгә килгәндә, кәйефе шәп егеттең, шуға моңлана: иген уңған, урып-һуғырға һауа торошо яҡшы тора, ниңә йырламаҫҡа, ти. Шулай, икмәк булһа, йыр ҙа булыр.

…Әллә ни бейек булмаған иген һабаҡ­тарын күреп, аптырап ҡалдыҡ: тубыҡтан түгел, ә кешене буйларлыҡ итеп күҙ алдына килтерергә ғәҙәтлән­гәнбеҙ шул уларҙы.
— Шәп сортлы “экада-70” бойҙайын ярауайға сәстек. Һа­бағы әллә ни бейек түгел, әммә башаҡтары яҡшы, — тип һүҙ башланы Юлай, уйҙары­быҙҙы уҡығандай. – Иң мөһиме — ваҡытында һөрөлгән яланда культивация үткәре­леп, тиҙ ара­ла орлоҡ ергә инеп ятты. Сүп-сарҙан да ваҡытында та­ҙар­тыл­ды, хәйер, баҫыуҙың һап-һарылығына үҙегеҙ ҙә иғти­бар иткәнһегеҙҙер. Эш тейе­шенсә башҡарылғас, мул уңыш­ҡа иҫәп тотабыҙ: гектарынан 25-27 центнер сығыр тип торабыҙ.
Икмәк уңһа, йыр ҙа булырҘур хужалыҡ, әлбиттә, бер баҫыу менән генә сикләнмәй. Көҙ сәсеп ҡал­дырған 500-ҙән ашыу гектар бойҙай менән шунса уҡ арыш урып-һуғылған да инде. Гектарынан уртаса 27 центнер уңыш алғандар. Бор­саҡ та ырҙын­ға оҙатылған, гектар ҡеүәте 15 центнер тәшкил иткән.
Юлай менән баҫыу эштәре хаҡында һөйләшеп торған мәл­дә, янға игенде “тура”ға һуғып йөрөгән “Палессе”лар­ҙың бере­һе килеп туҡтаны. “КамАЗ”-ға бойҙайын бушатырға йыйына ул. Машина көткән арала “штур­мансы” менән дә ара­лашабыҙ:
— Эш хаҡы яҡшы, ваҡы­тында тү­ләнә. Һауа торошо тотороҡло булһа, тағы ни кәрәк – урып-һуғып тик йөрөй­бөҙ, — ти 32 йыл комбайнсы булып эшләгән Сергей Сочинцев.
Әйткәндәй, ул әлеге хужа­лыҡта биш йыл элек хеҙмәт урынын тапҡан, элек урындағы Ленин исемендәге колхоздың механизаторы булған. Шуныһы ҡыуа­ныслы: колхоздар тарихта ғына ҡалһа ла, Сергей Николаевич һымаҡ үҙ еренә береккән ир-атҡа Себер тарафтарына сы­ғып китмәҫ өсөн әле урындарҙа ”Лейтер” һымаҡ хужалыҡтар бар.
…Комбайн “икмәк эстафета­һы”н “КамАЗ”-ға тапшырғас, артынан саң бураны ҡалдырып, йәнә үҙ бурысын үтәргә тотондо. Агроном Юлай Әлим­баев та иген тулҡыны эсенә инеп китте. Үҙе бер баҫыуға, бер сағыу ҡояшҡа ҡарап йылмая бәхетле егет…

Риф БОХАРОВ, Ишембай районы хаки­миәте башлы­ғының ауыл хужалығы буйынса урын­баҫары:
— Районда әле иген культу­ра­лары­ның 36 проценты са­был­ған, 32 проценты һуғып алынған. Гектарға уртаса уңыш – 18,1 центнер. Шул уҡ ваҡытта ужым сәсеүгә төшөп киттек, ҡайһы бер хужалыҡтарҙа туңға һөрөү башланды. Һауа торошо ошолай ғына торһа, ураҡты яҡшы һөҙөмтәләр менән тамам­ларға иҫәп тотабыҙ: орлоҡ та һалырға була, һатырға ла байтаҡ ҡына иген йыйыласаҡ (иң мөһиме — хаҡтар төшмә­һен).
Әйтергә кәрәк, һуңғы йыл­дар­ҙа районда ҡоролоҡ арҡа­һында әллә ни ҙур уңышҡа иҫәп тотоп булманы. Быйыл иһә хәлдәр яҡшы тора, шуға игенсе­ләрҙең кәйефе көр, кинәнеп эшләйҙәр.
Мал башына 20 центнер аҙыҡ әҙерләнде. Һауымға кил­гәндә, һәр һыйырҙан быйыл өс мең литр һөт алыуға өлгәш­тек, йыл аҙағына тиклем һө­ҙөмтәне 4,1-4,2 тоннаға тик­лем етке­рергә иҫәп тота­быҙ.
Күрһәткестәребеҙ респуб­ли­каны­ҡынан кәм түгел, шул уҡ ваҡытта тағы ла ҙурыраҡ маҡ­саттар ҡуйып эшләргә иҫәп то­табыҙ. Мәҫәлән, районда иген киптергес булдырыу план­лаш­ты­рылған. Әле бындай ҡорол­ма “Интернационал” хужа­лы­ғында ғына бар. Килә­сәктә кип­тергестәрҙе арттырыу игенде “тураға” һуғып, уңыш йыйыуҙы тиҙерәк башҡарып сығырға ярҙам итер тип өмөтләнәбеҙ.


Автор: Рәмил МАНСУРОВ. Район: Ишембай районы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостан тарихы дәреслегенә «Башинформ» агентлығы тураһында мәғлүмәт  индерелде

Башҡортостан тарихы дәреслегенә «Башинформ» агентлығы тураһында мәғлүмәт индерелде 12.05.2026 // Йәмғиәт

Дәреслектең электрон версияһын Башҡортостандың Мәғариф министрлығы сайтынан күсереп алырға мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфө аэропорты рейстарҙың тотҡарланыуы хаҡында иҫкәртте

Өфө аэропорты рейстарҙың тотҡарланыуы хаҡында иҫкәртте 12.05.2026 // Йәмғиәт

Быға пилотһыҙ хәүеф режимы индерелеүе сәбәпсе....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда Константин Толкачевтың хәтере мәңгеләштерелә

Башҡортостанда Константин Толкачевтың хәтере мәңгеләштерелә 12.05.2026 // Йәмғиәт

Константин Толкачев оҙайлы ҡаты ауырыуҙан һуң 74-се йәшендә арабыҙҙан китте....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә Еңеү көнө айҡанлы тантаналы йыйылыш бара

Өфөлә Еңеү көнө айҡанлы тантаналы йыйылыш бара 08.05.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Еңеү көнө айҡанлы тантаналы йыйылыш бара...

Тотош уҡырға 2

Еңеү көнө алдынан баш ҡалала хәрби техника күргәҙмәһе асылды

Еңеү көнө алдынан баш ҡалала хәрби техника күргәҙмәһе асылды 08.05.2026 // Йәмғиәт

Күргәҙмә 8 һәм 9 майҙа байрам саралары тамамланғансы эшләй....

Тотош уҡырға 3

Өфөнөң Совет майҙанында өсөнсө тапҡыр «Еңеү вальсы» акцияһы үтте

Өфөнөң Совет майҙанында өсөнсө тапҡыр «Еңеү вальсы» акцияһы үтте 08.05.2026 // Йәмғиәт

Өфөнөң Совет майҙанында өсөнсө тапҡыр «Еңеү вальсы» акцияһы үтте...

Тотош уҡырға 3

Аҙна һуңында Ерҙә геомагнит әүҙемлек көсәйә

Аҙна һуңында Ерҙә геомагнит әүҙемлек көсәйә 08.05.2026 // Йәмғиәт

Аҙна һуңында Ерҙә геомагнит әүҙемлек көсәйә...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 8 майҙа эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡара

Башҡортостанда 8 майҙа эш көнө бер сәғәткә ҡыҫҡара 08.05.2026 // Йәмғиәт

Байрамдарҙан һуң республика халҡын ҡыҫҡа эш аҙнаһы көтә....

Тотош уҡырға 3

Йырсы Адель Шәйхетдиноваға тәҡдим яһағандар

Йырсы Адель Шәйхетдиноваға тәҡдим яһағандар 07.05.2026 // Йәмғиәт

[isimage=thumb][/isimage]Йырсы Адель Шәйхетдиноваға тәҡдим яһағандар...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанға «Александр Бенуа» теплоходы килде

Башҡортостанға «Александр Бенуа» теплоходы килде 07.05.2026 // Йәмғиәт

Туристар Түбәнге Новгородтан сәйәхәткә сыҡҡан....

Тотош уҡырға 2

Миҙгел башынан республикала 1347 кеше талпандарҙан зыян күргән
Яҡташыбыҙға башҡорт тирмә-музейын асырға ярҙам иткәндәр

Яҡташыбыҙға башҡорт тирмә-музейын асырға ярҙам иткәндәр 07.05.2026 // Йәмғиәт

Яҡташыбыҙға башҡорт тирмә-музейын асырға ярҙам иткәндәр...

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә