Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Икмәк уңһа, йыр ҙа булыр
Икмәк уңһа, йыр ҙа булыр Һап-һары төҫкә мансылған баҫыу буйлап бер егет атлай. Ялан батыры эстән нимәлер көйләп тә алған һымаҡ. “Лейтер” хужалығының агрономы Юлай Әлимбаев ул. Көйгә килгәндә, кәйефе шәп егеттең, шуға моңлана: иген уңған, урып-һуғырға һауа торошо яҡшы тора, ниңә йырламаҫҡа, ти. Шулай, икмәк булһа, йыр ҙа булыр.

…Әллә ни бейек булмаған иген һабаҡ­тарын күреп, аптырап ҡалдыҡ: тубыҡтан түгел, ә кешене буйларлыҡ итеп күҙ алдына килтерергә ғәҙәтлән­гәнбеҙ шул уларҙы.
— Шәп сортлы “экада-70” бойҙайын ярауайға сәстек. Һа­бағы әллә ни бейек түгел, әммә башаҡтары яҡшы, — тип һүҙ башланы Юлай, уйҙары­быҙҙы уҡығандай. – Иң мөһиме — ваҡытында һөрөлгән яланда культивация үткәре­леп, тиҙ ара­ла орлоҡ ергә инеп ятты. Сүп-сарҙан да ваҡытында та­ҙар­тыл­ды, хәйер, баҫыуҙың һап-һарылығына үҙегеҙ ҙә иғти­бар иткәнһегеҙҙер. Эш тейе­шенсә башҡарылғас, мул уңыш­ҡа иҫәп тотабыҙ: гектарынан 25-27 центнер сығыр тип торабыҙ.
Икмәк уңһа, йыр ҙа булырҘур хужалыҡ, әлбиттә, бер баҫыу менән генә сикләнмәй. Көҙ сәсеп ҡал­дырған 500-ҙән ашыу гектар бойҙай менән шунса уҡ арыш урып-һуғылған да инде. Гектарынан уртаса 27 центнер уңыш алғандар. Бор­саҡ та ырҙын­ға оҙатылған, гектар ҡеүәте 15 центнер тәшкил иткән.
Юлай менән баҫыу эштәре хаҡында һөйләшеп торған мәл­дә, янға игенде “тура”ға һуғып йөрөгән “Палессе”лар­ҙың бере­һе килеп туҡтаны. “КамАЗ”-ға бойҙайын бушатырға йыйына ул. Машина көткән арала “штур­мансы” менән дә ара­лашабыҙ:
— Эш хаҡы яҡшы, ваҡы­тында тү­ләнә. Һауа торошо тотороҡло булһа, тағы ни кәрәк – урып-һуғып тик йөрөй­бөҙ, — ти 32 йыл комбайнсы булып эшләгән Сергей Сочинцев.
Әйткәндәй, ул әлеге хужа­лыҡта биш йыл элек хеҙмәт урынын тапҡан, элек урындағы Ленин исемендәге колхоздың механизаторы булған. Шуныһы ҡыуа­ныслы: колхоздар тарихта ғына ҡалһа ла, Сергей Николаевич һымаҡ үҙ еренә береккән ир-атҡа Себер тарафтарына сы­ғып китмәҫ өсөн әле урындарҙа ”Лейтер” һымаҡ хужалыҡтар бар.
…Комбайн “икмәк эстафета­һы”н “КамАЗ”-ға тапшырғас, артынан саң бураны ҡалдырып, йәнә үҙ бурысын үтәргә тотондо. Агроном Юлай Әлим­баев та иген тулҡыны эсенә инеп китте. Үҙе бер баҫыуға, бер сағыу ҡояшҡа ҡарап йылмая бәхетле егет…

Риф БОХАРОВ, Ишембай районы хаки­миәте башлы­ғының ауыл хужалығы буйынса урын­баҫары:
— Районда әле иген культу­ра­лары­ның 36 проценты са­был­ған, 32 проценты һуғып алынған. Гектарға уртаса уңыш – 18,1 центнер. Шул уҡ ваҡытта ужым сәсеүгә төшөп киттек, ҡайһы бер хужалыҡтарҙа туңға һөрөү башланды. Һауа торошо ошолай ғына торһа, ураҡты яҡшы һөҙөмтәләр менән тамам­ларға иҫәп тотабыҙ: орлоҡ та һалырға була, һатырға ла байтаҡ ҡына иген йыйыласаҡ (иң мөһиме — хаҡтар төшмә­һен).
Әйтергә кәрәк, һуңғы йыл­дар­ҙа районда ҡоролоҡ арҡа­һында әллә ни ҙур уңышҡа иҫәп тотоп булманы. Быйыл иһә хәлдәр яҡшы тора, шуға игенсе­ләрҙең кәйефе көр, кинәнеп эшләйҙәр.
Мал башына 20 центнер аҙыҡ әҙерләнде. Һауымға кил­гәндә, һәр һыйырҙан быйыл өс мең литр һөт алыуға өлгәш­тек, йыл аҙағына тиклем һө­ҙөмтәне 4,1-4,2 тоннаға тик­лем етке­рергә иҫәп тота­быҙ.
Күрһәткестәребеҙ респуб­ли­каны­ҡынан кәм түгел, шул уҡ ваҡытта тағы ла ҙурыраҡ маҡ­саттар ҡуйып эшләргә иҫәп то­табыҙ. Мәҫәлән, районда иген киптергес булдырыу план­лаш­ты­рылған. Әле бындай ҡорол­ма “Интернационал” хужа­лы­ғында ғына бар. Килә­сәктә кип­тергестәрҙе арттырыу игенде “тураға” һуғып, уңыш йыйыуҙы тиҙерәк башҡарып сығырға ярҙам итер тип өмөтләнәбеҙ.


Автор: Рәмил МАНСУРОВ. Район: Ишембай районы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 2

Республикала көндәр йылыта

Комментарий өҫтәргә