– Ҡатының булған хәлдә лә, әгәр башҡа берәүҙе яратһаң, икенсе никах уҡытырға мөмкинме, Нурмөхәмәт хәҙрәт?
А. М.
Күгәрсен районы.

– Бисмиллә­һир-рахмәнир-рахим!
“Ҡөрьән Кә­рим”дә, әл-хәм­дү лил-ләһ, тор­моштоң барлыҡ өлкә­ләре буйынса аңлатма табыр­ға мөмкин. Араларында ғаилә мәсьәләләренә, ҡатын-ҡыҙға бәйле “Ән-Ниса” тип исемләнгән айырым ҙур сүрә бар. Уның тәүге аят-кәримәһендә үк Аллаһ Тәғәләгә тәҡүәлек ҡылырға, уның ҡанундарын үтәргә, туғанлыҡ мөнәсәбәттәрен һаҡларға саҡырыла. Артабан сүрәлә дүрт ҡатынға ҡәҙәр өйләнергә рөхсәт ителә, ләкин шул уҡ ваҡытта, хәләл ефеттәрегеҙгә ҡарата ғәҙел була алмауҙан ҡурҡһағыҙ, берәүҙе генә һайлағыҙ, тиелә. Тимәк, бер нисә ҡатын алыу мотлаҡ түгел, фәҡәт рөхсәт кенә. “Кем дә кем ике ҡатынға өйләнеп, улар араһында тигеҙ мөнәсәбәт ҡормаһа, ҡиәмәткә был ирҙең ярты кәүҙәһе генә китер”, – тигән Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә.
Пәйғәмбәребеҙҙең шулай уҡ “Өйләнегеҙ, ғаилә ҡороғоҙ, күп бала үҫтерегеҙ – ҡиәмәт көнөндә өммәтемдең күплегенә ғорурланырмын”, “Никах – сөннәтем, унан ситкә киткәндәр минең өммәттән булмаҫ” тигән хәҙистәре лә бар. Ғаилә – иң изге төшөнсә, диндең дә, дәүләттең дә төп нигеҙе. Шуға күрә уға һәр яҡлап иғтибар бүленә. Ҡөрьәндә ғаиләне һаҡлауға, яҡлауға ҙур урын бирелһә, дәүләт тарафынан да был йәһәттән бихисап закон булдырылған. Ҡанундарҙы тотоу – һәр кемдең изге бурысы.
Шуныһы айырыуса мөһим: ғаиләлә ҡатын-ҡыҙҙың хаҡы шул тиклем юғары. Ул – балаларыңдың әсәһе, ғаиләнең усағын һүндермәйсә тотҡан, милләттең киләсәген үҫтергән, тормош ауырлыҡтарын күтәрешкән, тимәк, иң ҙур хөрмәткә лайыҡ кеше.
Ҡөрьәндәге дүрт ҡатынға ҡәҙәр өйләнеүгә рөхсәт иткән ҡанунға килгәндә, был никахтар рәсми теркәлергә, гүзәл зат вәкилдәренең һәммәһе лә социаль йәһәттән ныҡлы тәьмин ителергә, мохтажлыҡ күрмәҫкә тейеш. Әгәр ҙә ки ир вафат була икән, мираҫтан барыһына ла, шулай уҡ балаларға ла өлөш бүленә. Был ҡанун ҡайһы бер мосолман илдәрендә әле лә йәшәй, киң тамыр йәйгән.
Беҙҙең илгә килгәндә иһә, бер ҡатын менән генә никахлашырға мөмкин. Ғаилә башлығы баҡыйлыҡҡа күсһә, мөлкәте рәсми документта теркәлгән хәләл ефетенә, балаларына ҡала. Ә инде ирҙең йәнә бер “йәмәғәте” булып, ике арала никах уҡылған хәлдә лә, был ҡатын, шулай уҡ унан тыуған уртаҡ ул-ҡыҙҙар мираҫҡа дәғүә итә алмай. Тимәк, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, беҙҙә икенсегә өйләнеү – “ситтәге” ғаиләне социаль яҡлауҙан ситтә ҡалдырыу, һәр йәһәттән ауырлыҡҡа сумдырыу тигән һүҙ. Хөкүмәт тарафынан рәсмиләштерелһә, никах уҡытырға мөмкин булыр ине. Беҙҙең илдә бындай ҡанун юҡ, тимәк, ир-уҙаман законлы хәләл ефете менән матур итеп, шөкөрана ҡылып йәшәргә бурыслы.
Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм һәр ваҡыт ҡатын-ҡыҙға ихтирамлы булырға, уның хаҡын үтәргә бойорған. Барлыҡ ир-атҡа ошо бурысты атҡарып, гүзәл затҡа ҡәҙер-хөрмәт күрһәтеп йәшәргә насип итһен, иншаллаһ. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ! Амин.