Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Бер быуатлыҡ ғүмер
 Бер быуатлыҡ ғүмер Оло быуын вәкилдәрен күргәндә, тормош һынауҙары ни тиклем күберәк һәм ҡатмарлыраҡ булған һайын, әҙәм балаһы шул дәрәжәлә нығына, тамырлана баралыр, тигән уй килә. Тап шундай кеше беҙҙең арала бер быуатлыҡ ғүмер үрен ҡаршылай.

Ишембай районының Этҡол ауылында тәбиғәттең матур мөйөшөнә һыйынып ҡына ултырған Инера һәм Хәйҙәр Әхмәҙуллиндар өйөндә йәшәй был кеше: ул – хеҙмәт ветераны, күп балалы әсә, Бөйөк Ватан һуғышы һалда­тының тол ҡалған ҡатыны Хәнифә Ҡотломөхәмәт ҡыҙы Ғәлиева. Тормошта күпте күргән, ауыр юғал­тыуҙар кисергән был ҡатын — бөгөн дә ҡыҙы менән кейәүенә, ейән-ейәнсәренә аҡыллы кәңәштәр биргән, ҙур ғаиләне туплаған алтын бағана.
Үҙ ғүмерендә ейән, бүләләрен күрә алған кешене бәхетле тиҙәр. Тап шундай ябай әсәй, өләсәй, ҡартәсәй бәхетен кисерә ул үҙенең ошондай оҙайлы ла, ҡатмарлы ла, матур ҙа ғүмер юлында. Бөгөнгө ихтирам, балалары һөйөүен яулау, әлбиттә, уларға ғына бағышланған, хеҙмәттә үткән йылдар аша яуланған. Илебеҙҙә барған ҡатмарлы осорҙарҙы — уҙған быуаттағы 21-се йылғы аслыҡты, 30-сы йылдарҙағы коллективлашыу хәрәкә­тен, белемгә ынтылыу осорҙарын үткәргән Хәнифә Ҡотломөхәмәт ҡыҙы. Тырыш, егәрле ҡыҙ Әхмәр ауылында комсомол эшендә янып эшләй, һөнәргә ынтыла, сәхнәлә йырлай, йыр бәйгеләрендә ҡатнаша.
Тиҙҙән ул яҙмышын Петровскийҙа район финанс бүлегендә эшләп йөрө­гән Ғәзим Сәйфетдинов менән бәйләй. 1935—1941 йылдарҙа бәхетле ғаилә колхозда тырышып эшләй, Петров­скийҙа, артабан Әбйәлил районында йәшәй улар. Бер-бер артлы тыуған балалары – улдары Ирек, ҡыҙҙары Инера, кесе улдары Рим тормоштарын йәмләй. Ғаилә, киләсәккә матур пландар ҡора. Ләкин 1941 йылда башланған Бөйөк Ватан һуғышы Ғәзим менән Хәнифәнең дә тормошон үҙгәртә: һуғыш башланған көҙҙә үк ғаилә башлығы яуға китә. Береһенән-береһе кескәй балалары менән 26 йәшлек кенә Хәнифә яңы һынауҙар, билдәһеҙлек алдында тороп ҡала. Һәр кем башына төшкән ауыр һуғыш ҡазаларын кисе­рергә тормош иптәшенән килеп торған өскөл хаттар, әкренләп һуғыштың бөтөүгә табан барыуы, балаларының ҡул араһына инеүе ярҙам итә. Инде Еңеү яҙы ла йыраҡ түгел, урамда март... Ләкин ул йылдарҙа тотош илде аямаған “ҡара ҡағыҙ” 30 йәшлек Хәнифәнең дә өйөнә килә. Ул саҡтағы әрнеү, әсе күҙ йәштәрен бөгөн Хәнифә Ҡотломөхәмәт ҡыҙы һүҙ менән әйтеп бирә алмай, сөнки, үҙе әйтмешләй, йөрәк ҡартаймай икән ул:
— Ғәзимем һаман да йәп-йәш көйөнсә күҙ алдымда баҫып тора, шуға бөгөн дә уны һағынам, балаларымдың төҫөндә уның һыҙаттарын эҙләйем: зәп-зәңгәр күҙҙәре – Инерамда, бәһле­үән­дәй кәүҙәһе – Ирегемдә, яғымлы иркәләүе Римемдә тороп ҡалған. Шуға улар өсөһө бергә йыйылһа, Ғәзимем ҡайтҡан кеүек була, — тип йылмая Хәнифә Ҡотломөхәмәт ҡыҙы.
Ана шулай һөйөклө ирен, балала­рының атаһын, күңеле менән янында тойоп, сабыйҙарына белем биргән, тормошҡа юл ярған, һөнәр алырға ярҙам иткән. 1946 йылдан Стәрле­тамаҡҡа бейеме янына күсеп килеп, райондың башҡарма комитетында күмәк балалы яңғыҙ әсәләргә дәүләт пособиеһы тәғәйенләүсе өлкән инспектор булып эшләй. Замандаштары өсөн дә фәһем алырлыҡ, тәжрибә һәм тәрбиә өлгөләре бирерлек сифаттары асыла. Был сифаттар ейәндәренә лә күсә. Айырыуса Хәнифә Ҡотло­мөхәмәт ҡыҙы­ның бәхетле ғүмере үткән Этҡол ауылына ҡыҙы Инера һәм кейәүе Хәйҙәр Әхмәҙул­лин­дарҙың йортона улдары ла үҙҙәренең балалары менән килеп тора, өләсәләре менән ғорурланып йәшәй.
Инера Ғәзим ҡыҙы әсәһенең әхирәттәрен, элекке ғаилә дуҫтарын табып, улар менән туғандарын, балаларын аралаштырып, осраштырып йәшәр­гә өйрәткән. Уларҙың ҙур өйөнә бер ваҡытта ла юл өҙөлмәй: оло юлдан ситтә ятһа ла, туғандар Этҡолға йыш килә, бер быуат йәшәгән өләсәй менән һөйләшеп ултырыу – үҙе бер илаһи мәл.
Уның утты ла, һыуҙы ла кискән ғүмере онотолмаҫ ваҡиғаларға бай, балаларын үҫтергәндә һәр береһенә иңен ҡуя белгән әсәгә тормошта йыр ярҙам иткән. “Бөгөн дә “Юлдаш” радиоһынан йыр ишетелһә, әсәйемдең күҙҙәре нурлана, күңеле күтәрелеп, яурындары турайып китә”, — тип һөйөнә ҡыҙы.
Хәнифә Ҡотломөхәмәт ҡыҙы баларында ысын кешелек сифаттары — хеҙмәткә һөйөү, Тыуған илгә, батырҙар иҫтәлегенә тоғролоҡ тәрбиәләй алған. Әле 1967 йылда уҡ тормош иптәше Ғәзим Сәйфетдинов һәләк булып ҡалған Латвия ерендәге Лестеле ауылына атайҙарының ҡәберенә баш эйергә балаларын алып бара, 80 йәшлек әсәһен дә ҡалдырмай. Ҡәбер янында Ҡөрьән уҡып, тәрбиәләп ҡайталар. Һәм был эш биш йыл һайын башҡарылып тора. Тап бына ошондай ғәмәлдәр аша ябай ер кешеләре өсөн кәрәкле ҡиммәттәр тәрбиәләнгән был ғаиләлә. Бөгөн йөҙйәшәр Хәнифә Ҡотломөхәмәт ҡыҙы үҙенең 13 ейән-ейәнсәренә, бүлә-бүләләренә тормош матурлығы, йәшәү мәғәнәһе тураһында һөйләй, тимәк, үҫеп килгән быуынды үҙҙәренең тормошо өлгөһөндә илһөйәр быуын итеп тәрбиәләй.
Әҙәм балаһына күп кәрәкмәй: эргәлә һине аңлаған, ҡәҙер иткән яҡындарың булһа, улар һинең янға ҡайтып, ихлас йылмайһа, кәңәшеңде тыңлаһа, ғөмү­мән, үҙеңдең уларға кәрәк икәнеңде тойһаң – шул етә.






Автор: Гөлнур АҘНАБАЕВА. Район: Ишембай районы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанға Мәскәүҙән һалҡын һауа торошо килә

Башҡортостанға Мәскәүҙән һалҡын һауа торошо килә 20.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанға Мәскәүҙән һалҡын һауа торошо килә...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостандан йондоҙло пар йәнә атай-әсәй булырға йыйына
Республикала май байрамдарында нисек ял итәбеҙ һәм эшләйбеҙ

Республикала май байрамдарында нисек ял итәбеҙ һәм эшләйбеҙ 20.04.2026 // Йәмғиәт

Быйыл май байрамдары бер аҙ ҡыҫҡараҡ була, күптәрҙе түбәндәге һорауҙар борсой: аҙнаһына алты көн ......

Тотош уҡырға 1

Өфөнән диндарҙар Мәккәгә һәм Мәҙинәгә оса ала

Өфөнән диндарҙар Мәккәгә һәм Мәҙинәгә оса ала 20.04.2026 // Йәмғиәт

Диндарҙарҙы Сәғүд Ғәрәбстанына хажға алып барыу программаһы әҙер, тип хәбәр иттеләр Рәсәйҙең ......

Тотош уҡырға 1

Мане һәм Билал: республикала сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Мане һәм Билал: республикала сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 20.04.2026 // Йәмғиәт

ЗАГС реестры мәғлүмәт-аналитика порталы ата-әсәләрҙең яңы тыуған балаларына ҡушҡан популяр һәм ......

Тотош уҡырға 1

Радий Хәбиров Башҡортостанда мәҙәниәттең матурлығын нисек асыуҙары хаҡында һөйләне

Радий Хәбиров Башҡортостанда мәҙәниәттең матурлығын нисек асыуҙары хаҡында һөйләне 17.04.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Башҡортостанда бер юлы ике әһәмиәтле ваҡиға билдәләнә, уларҙың һәр береһе республикабыҙҙың ......

Тотош уҡырға 3

Башҡорт теленән диктантты 200 меңдән ашыу кеше яҙған

Башҡорт теленән диктантты 200 меңдән ашыу кеше яҙған 17.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт теленән диктантты 200 меңдән ашыу кеше яҙған...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Әр-Рәхим» мәсетенең быйыл уҡ эшләй башлауы ихтимал

Өфөлә «Әр-Рәхим» мәсетенең быйыл уҡ эшләй башлауы ихтимал 17.04.2026 // Йәмғиәт

Әлеге ваҡытта объектта фасадты биҙәү һәм быяла ҡуйыу эштәре алып барыла....

Тотош уҡырға 2

Стәрлетамаҡ предприятиеһында һәләк булған Сергей Громовтың ғаиләһенә ярҙам күрһәтеләсәк

Стәрлетамаҡ предприятиеһында һәләк булған Сергей Громовтың ғаиләһенә ярҙам күрһәтеләсәк 17.04.2026 // Йәмғиәт

Стәрлетамаҡ заводында янғынды һүндергәндә һәләк булған Сергей Громовтың ғаиләһенә тейешле ярҙам ......

Тотош уҡырға 2

Өфөлә Еңеү көнөнә арналған парадтың икенсе репетицияһы үтте

Өфөлә Еңеү көнөнә арналған парадтың икенсе репетицияһы үтте 17.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Еңеү көнөнә арналған парадтың икенсе репетицияһы үтте...

Тотош уҡырға 2

Башҡорт ҡурайы асыҡ диңгеҙҙә дельфиндарҙың иғтибарын йәлеп иткән

Башҡорт ҡурайы асыҡ диңгеҙҙә дельфиндарҙың иғтибарын йәлеп иткән 17.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт халыҡ милли музыка ҡоралының тауышын «ел моңо» тип атайҙар....

Тотош уҡырға 2

Башҡортса диктант: халыҡ башланғысы нисек тел һәм рух байрамына әүерелде

Башҡортса диктант: халыҡ башланғысы нисек тел һәм рух байрамына әүерелде 17.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортса диктант: халыҡ башланғысы нисек тел һәм рух байрамына әүерелде...

Тотош уҡырға 3


Комментарий өҫтәргә